|
|
- ne yazık ki canım yurdumda anlamına uygun olarak hazırlanmasının zor olduğu aşikar proje.
şöyle ki; istanbul'da deprem olur, biz de s.kimizde değil oğlum deprem dercesine mastürbasyon yaparız.
- evine güvenmiyorsan olabildiğince hızlı bir şekilde kaçmaktır. hayat üçgeni, cenin pozisyonu yaramaz zira kıçı kurtarılacak bi yığın torpilli insan sırada beklemektedir siz ölürken.
- bimtaş tarafından hazırlanması durumu ile çok ciddiye alınmaması gereken plandır.
- itü'den bir grup bilim insanının yaptığı ufak bir çalışmaya göre sırf ön etütün maliyeti 400 milyon abd doları idi. genel çalışma ise 5 milyar dolara mal olacaktı. bunun için amaca yönelik yetiştirilmiş en az 400 mühendis ve sayısı duruma göre değişecek teknik eleman çalışacaktı. projenin minimum bitiş süresi (yanlış hatırlamıyor isem) 5 yıl idi.
zaman geçtikçe, hocaların itirazına rağmen bu master planından tavizler verilmeye başlandı. başlangıcı gudik idi: itü, odtü, ytü ve boğaziçi üniversitelerinin oluşturduğu dörtlü ile yapıların mevcut dayanımı tespit edilecek (o nasıl bir terim onu da anlamış değilim), raporlar doğrultusunda güçlendirme veya yıkım yapılacaktı. istanbul'daki yapı stokunun 1.300.000 ile 1.800.000 arasında değişmesinden dolayıdır ki (kesin rakam halen bilinmemekte) her yapının tek tek incelenmesi mümkün gibi görünmedi ve buna göre istanbul, bilgisayar monitörü misali karelere bölündü. pilot bölge zeytinburnu'nda piksel aralığı 400x400 metre olarak belirlendi. yani bu 160000 m² içinde bir yapının değerlendirmesi yapılıp o piksel içindeki tüm yapılar için risk değerlendirmesinde esas veri kabul edilecekti. buna göre istanbul'da 100 000~400 000 yapının risk altında olduğu gibi komik bir neticeye varıldığı yönünde iddialar var.
master plan üzerinde çok fazla oynama yapılmıştır. aslında bunun en önemli sebebi maliyetlerin çok yüksek ve zamanın kısıtlı olmasıdır. mevcut yapı stokunun değerlendirilmesi için ciddi zaman ve kaynağa ihtiyaç olduğu aşikârdır.
şimdilerde master planın işleyişi yukarıda anlattığım gudikliklerin kimileri aşılmış bir biçimde pilot bölgede devam ediyor. türkiye gibi bir ülke için çok çok iyi olduğunu da (ama türkiye gibi bir ülkenin tanımı nedir işte onu söyleyen yok), yetersiz olduğunu da söyleyenler mevcut. fazlasını söyleyemem.
lâkin şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki 30 yıl içinde 7 richter'den büyük bir depremle sarsılma olasılığı %62 olan bir şehirde bu master planının zamanında bitirilmesi pek de mümkün görünmüyor. üstelik yeni yapılan yapıların dahi standart ve yönetmeliklere uyularak yapılanlarının pek az (takriben %30 olduğu rivayeti var) olduğu bir şehirde ne kadar zamanda bitirilir ve sağlıklı netice verir mi bilemiyorum.
yapılan en akıllıca şey ise riski yüksek olan bir bölgede* başlatılmış olmasıdır. hiç değilse yıkımın en çok olacağı bölgeler olası bir depreme kadar değerlendirilebilir, yeni bölgelere taşınabilir.
faydalı bir çalışma olmasını ummaktan başka yapacak bir şey yok. bekleyelim, görelim.
- istanbul'da bir grub profesörün yaptığı bina performans analizinde mevcut binaların %95'inin deprem yönetmeliğine uymadığı saptanmıştır.hocalarımız hepsinin güçlendirilmesini şart koşmasına rağmen küçük bir kesim binalarını güçlendirme yoluna gitmiştir.oldukça maliyetli olduğundan kimse güçlendirmeye yanaşmamıştır.
bunu gören profesörler hata yaptıklarını anlayıp marmara depreminde binaların %5 inin yıkıldığını göz önüne alarak istanbul içinde ilk yıkılacak bu yüzde beşe giren binaları güçlendirmeyi önermektedirler.kaynakların kısıtlılığı dikkate alındığında mantıklı görünen bu planlama kalan %90 için hiçbirşey önermemektedir.umarım binaların ayakta kalacağı varsayımı doğru çıkar.
|
