|
|
- (bkz: beyaz kürt)
- kürt sorunu üzerine sözde (türk/ kürt) aydınlardan daha mantıklı ve daha gerçekçi çözümler üretebilen ve bunun bedelini herkesden daha fazla ödeyen sosyolog. "mamoste" olarak da bilinen beşikçi, ömrünün çoğunu cezaevlerinde geçirmiş, yazdığı kitapların bir çoğu yasaklanmış ve akıl almaz işkencelere maruz kalmıştır. "aydın"[!] kavramının önüne gelen herkese bulaştırıldığı bir dönemde bunu cesaretli kalemi, ve düşünceleriyle fazlasıyla hakettiği tartışılmaz bir gerçektir.
- sosyolog doktordur. ismail beşikçi bir kürt aşireti üzerine sosyolojik olduğu kadar etnolojik de olan bir araştırmayı 1960'ların sonunda yaptı ve yayımladı. orada kürt'ün ve kürtçe'nin varlığından söz etti; üstelik inkar politikası zamanında. bu etnik farklılığın modernleşen türkiye açısından yaratabileceği sıkıntılara dikkat çeken bir boyutu da var çalışmalarının. bu kadar çabanın devlet tarafından ödülü ise; 18 yıl hapis cezası.
- türk ideolojisini kıran "ifrit"lerden biridir. rivayet o ki, bir kaymakamın yanında staj için gittiği bir kürt köyünde, kaymakamla köylülerin anlaşamadıklarını görür. köylülere sorduğunda ise "biz türküz" cevabını alır. bu durum, herhalde "aydın olma hali"nin ilk belirtisidir. çok muhafazakar ve milliyetçi bir aile, ama öte yandan, kendi konumuyla toplumun konumu arasındaki çelişkiyi sindirememe. kürtler arasında "mamoste", öğretmen, olarak bilinir. "kürdistanın sömürgeliği tezi"ni ortaya atmıştır; bir şekilde tartışılabilecekken, bence kürt hareketinin bu teoriyi uçlara uzatmada ifrada kaçması hasebiyle değeri bir miktar düşmüştür. zaten, bu sömürge tezi sonrası, yanılmıyorsam 1990da, tekrar mahpusluk yolları görünmüştür kendisine. 99da salıverilmiş, öcalanın yakalanması ve sonraki süreçte pkknin konumunu eleştirmiş.
ilk başta "ifrit" demiştik. yurdakul er, bir yazısında, türk ideolojisini kıran bir aydın damarı bir de pratik sayıyor. birincisi, ismail beşikçi ve yalçın küçük tarafından temsil edilmektedir. beşikçi, türk'ten başka bir halkın yaşamadığı iddia edilen topraklara başka bir halkın varlığını gösteriyor "aydın" bellenenlerin bile tüm cumhuriyet tarihi görmezden geldiği bir durum; yalçın küçük, türkiye üzerine tezler ile cumhuriyetin kuruluşuna dair tavatürleri "masal" ilan ediyor. kendisi bir "ifrit" olabilecekken yine türk ideolojisinin ağlarına kapılan doğan avcıoğlunun yapamadığını yapıyor. ideolojiyi kıran ikinci pratik ise, beşikçinin varlığını gösterdiği halkın, 90larla beraber kitlesel bir ulusal hareket yaratması oluyor. bu iki aydın ve pratikten sonra, kimse, hiçbir şey olmamış gibi davranamayacaktır.
bu, bir nevi, alman heinzenin şiirinde konuşturduğu alman tekstil işçileri gibi, "almanya, anavatan, senin kefenini dokuyoruz" demeye benziyor. hırsla.
- met-üst vaktiyle (1990'ların sonu) ufak yollu bir empati kurarak orhan pamuk ve ismail beşikçi arasında şöyle bir kıyaslama yapmıştı:
orhan pamuk: bir gün bir kitap yazdım ve tüm hayatım değişti...
ismail beşikçi: bir gün bir kitap yazdım ve tüm hayatım kaydı...
- aslında önemli bir detay değil ama ekleyeyim: kendisi kürt değil, çorum doğumlu bir türk'tür ve ibrahim kaypakkaya'nın hemşerisidir.
- çorum iskilip doğumlu akademisyen. sarı hoca ya da iskilipli hoca gibi lakapları vardır.
|
