doğadaki geri dönüşüm sürecine kalıcı zarar verebilen fillerin dışında tek canlı.
aç gözlülük, hırs vs. ile dünyayı ve kendisini tüketen ziyan. (bkz. se7en)
1-gerçekten insan üzerinden öyle uzun bir süre gelip geçti ki o anılmaya değer bir şey bile değildi?!
2-çünkü biz insanı bir takım katkılarla karıştırılmış bir nutfeden yarattık; onu evire çevire deneyelim diye de onu işiten ve gören bir varlık yaptık.
3-muhakkak biz ona (doğru) yolu gösterdik; ister şükredici olsun, ister nankör kafir!
4-çünkü biz, kafirler için zincirler tomruklar, bir de çılgın ateş hazırladık!
5-haberiniz olsun iyiler, kalkışı kafur öten dolu bir kadehten içeceklerdir.
6-allah'ın kullarının içtiği bir çeşme ki güzel yollar ırak onu akıtırlar da akıtırlar.
7-adaklarım yerine getirirler ve şerri salgın olan günden korkarlar.
8-yoksula, yetime, esire seve seve yemek yedirir.
9-"size sadece allah rızası için yediriyoruz, siz. ı ne bir karşılık isteriz ne de bir teşekkür!"
10-"çünkü biz rabbimizden korkarız, bir suratsız kara günden!" (derler.)
11-allah da onları o günün şerrinden korur ve kendilerini bir parlaklık ve bir sevince erdirir.
12-sabretmelerine karşılık onlara bir cennet ve ipek verir.
13-orada koltuklar üzerine yaslanmışlardır. orada ne güneş görürler, ne de şiddetli soğuk;
14-üzerlerine cennet gölgeleri sarkmış ve devşirimleri (meyveleri) de bol bol önlerine konmuştur.
15-gümüş kaplar ve billur küplerle çevrelerinde dolaşılır,
16-gümüşten billurlar (ki hizmetçiler) onları türlü türlü biçimlere koymuşlardır.
17-ve orada katkısı zencefil olan bir kadeh sürülür.
18-selsebil denilen bir çeşme.
19-etraflarında daima genç çocuklar dolaşır; görünce onları saçılmış inciler sanırsın.
20-gördüğüm zaman orada bol bir nimet ve büyük bir saltanat görürsün.
21-üstlerinde ince ipekten ve kalın atlastan yem yeşil elbiseler vardır; gümüş bileziklerle süslenmişlerdir. rableri onlara tertemiz bir içki sunmaktadır.
22-"işte bu, sizin bir mükafatınızdı, çalışmanız mükafat ile karşılandı."
23-gerçekten kur'an'ı biz sana aşama aşama indirdik.
24-o halde rabbinin hükmünü vermesi için de sabret. onlardan bir günahkara veya nanköre itaat etme!
25-rabbinin ismini hem (sabah) erken, hem de ikindi üstü an!
26-gecenin bir kısmında o'na secde et ve uzun bir gece o'nu tesbih et!
27-çünkü onlar peşini (geçici dünyayı) severler ve önlerindeki ağır bir günü (kıyameti) bırakırlar.
28-onları biz yarattık, kundaklarını da biz bağladık. dilediğimiz vakit de kılıklarını değiştiririz.
29-işte bu bir öğüttür, dileyen rabbine bir yol tutar!
30-şu da var: allah dilemedikçe, hiçbirşey dileyemezsiniz; çünkü herşeyi bilen, hikmet sahibi ancak allah' tır.
31-o dilediğini rahmeti içine kor; zalimlere ise acı bir azap hazırlamıştır.
akıl,zeka sahibi olmakla hayvanlardan üstün olan varlık.ancak akıl ve zekasını kendi çıkarı uğruna çevreye ve diğer canlılara zarar verme yönünde kullanarak, bu üstünlüğünden vazgeçme büyüklüğünü gösterebilmiş tek canlı türü.
kelimeler ile oynayarak kutsal günah işleyen , yüzlerce savaş ve ölüm ile halen günahlarının cezasını çekmeye devam eden , tanrıyı kelimeler ile kızdırarak kendini sonsuz bir sorunlar ve çıkmazlar yumağına atmış sosyal varlık.
düşünebilen bir hayvan olduğu söylenir içgüdüleriyle hareket eden hayvanlardan farklı olarak ama doğru değildir bu. hırs, nefret, kibir mantıkla açıklanamayan duygulardır. düşünebiliyorum süperim, şöyle süperim böyle mükemmelim diyen insan, istisnasız her insan, bu duygulara yenilir ve mantığını dinlemez bu da insanların da içgüdülerini dinlediğini ve diğer hayvanlardan farkı olmadığını gösterir. bu içgüdü lafına dürtü demeyi tercih edenler var o ayrı meseledir. kendini hayvanlarla aynı kefeye koymak istemeyenler var o da apayrı bir meseledir ama yine de az da olsa haklı sayılabilir bu sav çünkü insanoğlu hayvanlardan daha aşağılık olduğunu gezegenlerin, evrenin yaşıyla kıyaslandığında çok kısa kalan bir sürede kanıtlamıştır.
insan düşünebilen tek canlı olduğunu iddia eder kendinde fazla fazla bulunan kibir yüzünden. o zaman diğer bütün canlıları amip kabul edelim boşuna sinir sistemleriyle de uğraşmayalım ki fillerin memeli hayvanlar arasında en gelişmiş hafızaya sahip olduğu da bir gerçektir. düşünme yetisinden yoksun bir canlının asla kullanamayacağı bir hafızasının olması bu durumda saçmadır zaten.
hayat söz konusu olunca sadece kendini ve kendi türünü düşünür insan, diğer canlıların (ki adı üstünde canlı diyoruz) genelde farkında olmaz. insan için hayvanlar arada yumuşak kürkü için okşanabilecek, etinden sütünden yararlanılabilecek, bir nevi her açıdan insana hizmet için yaratılmış bir topluluktur.
homo sapiens alet kullanabilen insan demektir. demek ki neymiş teknolojinin, yaptığımız binaların, kısacası herşeyin nedeni şu sahip olduğumuz mükemmel denebilecek beş parmaklı el. buna sahip olan herhangi bir canlının bizim yaptıklarımızı yapamayacağı konusunda bir bilgimiz yok. (tabii yaparlar mı o ayrı konu) konuşabildiği için de insan kendini diğer canlılardan üstün görür, sırf diğer canlılar anlamadığı yöntemlerle, dillerle iletişim kuruyor diye. aynı şeyi zamanında kendi türü için de yaptı ve kendi türüne hayvanlara yaptığı muameleyi yapıp köleleştirdi, yazık.
insan için tüketim önemlidir. öyle ki eline ne geçerse tüketir. yiyecek, içecek, giyecek, oksijen. çevresine verdiği zararlara bakmaksızın, durmaksızın tüketir sadece. aşık olmadan aşk hakkında yorum yapar, iki günlük yalancı aşklarla hem ömrünü, hem aşkı tüketir.
insan bencildir. yardım etmeyi, paylaşmayı, üzülmeyi, ilgilenmeyi bilmez. kendinden küçük, güçsüz canlılardan korkar ve bu korku nefret uyandırır onlarda. kedi ya da köpek görünce çığlık çığlığa kaçar, örümcek görünce hemen üstüne basıp ezer. kaç kişi yolda yürürken farketmeden ezdiği canlıları en az bir saniye olsun düşünmüştür? can almak, öldürmek kolaydır insan için.
kendini bu kadar düşünen insan yine de kendi türünü düşünmez. gidip 8-10 milyona hamburger patates yiyip karnını doyururken kendisinden 400bin liralık simit isteyen ufak çocuğu görmezden gelir. yolda hasta, aç, ölmekte olan bir hayvan görünce başını çevirir. görmezden gelmek insanın edindiği güzel bir alışkanlıktır. kolaylıkla vicdanını rahatlatır, görmediği şey için neden vicdan azabı çeksin ki?
kısacası gariptir insan. kendini göklere çıkarır hayvanlarla aynı kefeye koymaz ama ahlaki açıdan hayvanlarla yarışamaz. yaratma, can verme yetisine sahip olmadan öldürmeyi kolay bulur (ki kolaydır zaten) ve gözünü kırpmadan yapar. isteklerine, amaçlarına ulaşmak için herşeyi yapabilir.
insan herkesi kendi gibi bilir derler. belki de ben böyle bir insan olduğum için bunları yazdım. kesin olan birşey var genelleme yapmak doğru değildir ama bütün bunlar az ya da çok, ama eksik ama fazla, insanların %95'i için geçerlidir. geriye kalan yüzde beş mi? zaten onlar için dünya cehennem.
insan: en zıt duyguların birleşimi olan yaratık. 'insanoğlu çiğ süt emmiş' diyerek en aşağılık, en basit, en kötü duyguları insana mal ederiz. yine 'sende insanlık yok mu?' diyerek en yüce duyguları insanla özdeşleştiririz.
en yardımseveri de o; en gaddarı da.
bilgisayarı icat edecek kadar zeki; doğayı yok etmekle kendini yok ettiğinin farkına varamayacak kadar aptal.
bazen içgüdüleriyle hareket edecek kadar aptal; bazen sezgilerine güvenmediği için duygusuz.
uçsuz bucaksız denizlere açılabilecek kadar cesur; kendi içine yolculuk edemeyecek kadar korkak.
yakalamaç oynayacak kadar çocuk; araba sürecek kadar büyük.
seven de o; nefret eden de.
sevişen de o; bundan utanan da
öldüren de doğuran da o
inanan da o ibadet etmeyen yine o.
.
.
.
.
.
.
.
.
ve daha çözemediklerimiz.
en aptal işleri yapamayacak kadar aciz durumlardan, gerçekleştirilmesi neredeyse imkansız olan bir sorumluluğun altından başarıyla kalkabilecek yetilere sahip değişik türleri olan fiziksel,mantıksal,ruhsal,duygusal yaratık. yaratandan ötürü sevmek gerekir denir tüm bu yaratıkları ama karşılaşılan davranışlar hiç kimsenin içinden bunu getirtmez maalesef...
yapabildikleri arttıkça hayalgücü körelmiş canlı. bir insanın uçabilmesi fikriyle dalga geçip, business classta seyahat eder, tonlarca kayayı kaldıran devlerin mitlerine gülüp geçerken, binlerce ton çeken vinçler icad eder, çocukken yaptığı en uzağa işeme yarışlarını, binlerce mil menzilli füzeler üretmeye başlayınca hor görür, çocukluk der.
boş arazide bağırığ çağırıp yankı dinlerken, sesini öbür mahalleden duyurabildiğini iddia eden oyun arkadaşıyla eğlenirken, tv icad eder, interneti, radyo dalgalarını keşfeder.
bu derece konuyu saptırıp ayak yapar işte, şahane bir varlıktır. genelde çoğumuzun alabilmek için hayatı boyunca çabaladığı sıfattır. azımıza nasip olur.
aşağıdaki adresteki filmi izledikten sonra üyesi olmaktan utandığım canlı türü.
insan düşünebilen bir hayvandır diyen halt etmiş. bu filme göre insan düşünemeyen bir hayvandır.
insan her şeyin başlangıç ve bitiş noktasıdır. kimi zaman hitler/stalin olur insanı insan olmaktan utandırır; kimi zaman mevlana olur insanlığını unutmuşlara insanlık dersi verir, yunus emre olur aşkı anlatır. bilim adamı olur geleceği şekillendirir. düşünür, kendisini ve varlığı sorgular. üretir, insanlığa faydalı olur. amaçsızdır, silinir ve kaybolur gider.
ufak bir kıssa anlatayım.
baba yorgun argın eve gelmiştir koltuğuna uzanıp rahatlamak ve televizyondaki maçı izlemek ister. küçük çocuğu ise özlemiş olduğu babasıyla oynamak, babasının kendisiyle ilgilenmesini ister. baba yorgundur ve maçı izlemek istiyordur. çocuğu başından savmak için sehpanın üstünde duran, kapağında büyük bir dünya haritası olan dergiyi alır ve parçalara ayırır.
- "al bunu birleştir ondan sonra oynarız" der.
çocuk gider ve beş dakika sonra gelir,
- "baba bak birleştirdim" der.
baba şaşkın,
- "bu kadar kısa sürede nasıl yaptın yavrum" diye sorar. çocuk,
- "çok kolay oldu, arkasında bir insan resmi vardı onu düzeltince dünya da kendiliğinden düzeldi"
fantazi dünyasında da insan bildiğiniz insan. yalnızca bu noktada insanların diğer ırklarla ufak bir kıyaslamasını yapmak iyi olabilir. şimdi okuyunca göreceksiniz ki tüm diğer ırkların yaşam süreleri insanınkinden uzun ve yaşam süreleri boyunca istediklerini gerçekleştirmek için yeterli vakitleri var. oysaki insan kısa bir yaşam süresine sahip ve bu durumun aksine yapmak istediği sınırsız şey var. sınırsız sayıda zevki tatmak isteyen bir doyumsuzluğu var kısaca fakat bunun gerçekleşemeyeceğini biliyor. bu nedenledir ki insanlar tüm ırklar arasında en hırslı olanlarıdır. hatta bu hırslarının kölesi olup gözleri başka şey görmeyen bazıları şeytanca plan ve komplolara katılırlar yani bu açıdan kötülüğe daha yatkın bir görünüm arz eder.
devasa binalar ya da sesten hızlı makineler yaparak, yeni yeni gezegenler, galaksiler keşfederek, yerin altında ve üstünde gidilebilecek en son noktalara gitmeye çalışarak varolan acziyetini örtbas etmeye, perdelemeye, unutmaya, unutturmaya çalışan ve çoğu kez trafik kazalarıyla, savaşlarla, depremlerle, çernobil gibi facialarla kendi ürettiklerinin kurbanı olan aciz, çaresiz, zavallı varlık.