ince memed*  

küçük kız çocuklarının yıllar önce bir edebi eser olmasından dolayı izleyip de ilk çıplak ergin erkek poposu gördüğü sahneye sahip olduğundan unutamadığı film *

müslüman çağrışımı yapıyor olmasıyla alkası olmayan ismini mehmet in halk dilinde söyleniş tarzından alan yaşar kemal eseri

yaşar kemal in 1955 te yayımladığı esri

yaşar kemal'in en ünlü romanıdır. bazılarının sandığının tersine ince memed gerçekte yaşamış bir insan değil, hayali bir kahramandır. "ince memed" yurt dışında da o kadar ünlü olmuştur ki filmi çekilmiştir. ama bu çekim çok kötü bir uyarlamadır. bu durum akıllara neden biz yapmıyoruz sorusunu getirmektedir.

ince memed bir destanın kelimelere dökülmesidir. bir şiirin okunmasıdır. bazen de bir ağıtın dinlenmesidir. bir düzen, düzene başkaldıran incecik bir delikanlı: memed. roman aynı zamanda toplumsal yapımızıda eleştirmektedir. toplumun kendine illa bir kahraman yaratma isteği incecik memed'in dilden dile dolaşması ile çok güzel özetlenir: memed iri yarı, uzun boylu, yakışıklı, attığını on ikiden vuran bir babayiğittir. çünkü halktan her insan kendi memed'ini yaratmıştır zihninde ve gerçek artık kimsenin kabul edemeyeceği ufak bir ayrıntıdır artık. destansı anlatımı, yer ve mekan tarifleri ve kurgusuyla muhteşem bir destandır ince memed.

toros yayınları tarafından 4 cilt olarak yayınlanmıştır. ince memed her kitabın sonunda bir hasmını öldürerek bir üst kademeye(levele) geçer.işe köyünün zalim ağasıyla başlar 4. cildin sonunda bölge milletvekilini vurur. allah'tan 4te bitmiştir. zira bundan sonra ankaraya yürümesi işten bile değildir.betimlemeler uzun ve etkileyicidir. kitabı okuduktan bir zaman sonra hiç gitmemiş olsanız bile kafanızda toros manzaraları geçmeye başlar.

cumhuriyetin ilk yıllarında toroslarda köy ağasına ayaklanıp sevdiğini dağa kaldıran ve eşkiya ince memed olarak ün salan bir hayal kahramanının başından geçenler anlatılmaktadır. yaşar kemal'in tam 38 yılını verdiği özverili bir çalışmanın eseri 4 kitaplık seri. torosların her karışını kafanızda ezberlemenize aladağdan maraşa, maraştan çukurovaya, portakal bahçeleriyle seyhana kadar tüm akdenizi kafanızda canlandırmanıza sebebiyet veren süper eser. bir türk klasiği olmaya adaydır hatta olmuştur bile diyebiliriz. her macerasever kitap kurdunun okuması ve kütüphanesinde bulunması gerekir. tavsiye ederim.

afyon/dinar yöresine ait cok güzel bir türkü..tolga candar'ın harman adlı albümünden;

ince memet ne yaptıydım ben sana
iki kere everdiydim kesemden
eğer yerlerime sen vurulsaydın
ölesiye yatamazdım tasamdan dağlar tasamdan oy

buhurcular bölük bölük geldiler
ak döşümü hançer ile deldiler
duvarın önünde resmim aldılar
ak kağıt üstünde tanıyın beni dağlar nideyim oy

ince memet martin takmış koluna
salı da vermiş hem sağına soluna
nasıl kıydın şu güzelim canıma
eyvah ince memet vurdurdun beni dağlar nideyim oy


tolga candar güzel yorumlar ama ruhi su yorumu benzersizdir.

güzel bir grup yorum şaheseri.. türkülerle albümünde bulunur..

sözleri..;
çakmağı yandıran kavdır
demiri dövdüren tavdır
dayan ince memed
şimdi direnecek çağdır

ince memed toroslar’dan gürledi
buhurcular kulak verip dinledi
onyedi kurşunu yedi ölmedi

dayan ince memed dayan
n’idelim gardaş n’idelim oy
tut elimden ince memed
gidelim dağlar gidelim oy

kıratın boynunda püsküllü koza
kanlarım damladı çimene toza
kurtulursam eğer sorarım size

buhurcular bölük bölük geldiler
ak bağrımı delik delik deldiler
duvarın dibinde resmim aldılar

ak kağıt üstünde
tanıyın beni gardaş n’idelim oy
dayan ince memed dayan
n’idelim gardaş n’idelim oy
tut elimden ince memed
gidelim dağlar gidelim oy

köylü-ağa çatışmasını çok güzel tasvir eden bir roman

hayatımda okuduğum en güzel romanlardan biri. kendinizi çukurova'da hissettirecek kadar yapılmış muhteşem betimlemeler yaşar kemal'in kalitesini ortaya koyuyor.

sözü ve müziği mustafa nuhut'a ait olan ali askerparçası.

ince memed

çektikleri onca kahır
türkülerde yakılıdır
eşkıya denmiş onlara
onlar dağda yazılıdır
eşkıya denmiş adına
adı dağda yazılıdır

oy oy ince memed
yüreğimde sancı memed
içimizde kara sevda
alnımızda yazgı memed

yağlı kurşun çökertemez
hoyrat kızın sözü kadar
duman çökmüş dağ başına
yiğittir türküler kadar

yaşar kemal hayal ürünü olduğunu belirtirken, bir zamanlar çukurova'da yaşadığı iddia edilen eşkiya mehmet arslan'ın lakabı. hatta romandaki ince memedin aksine, yaşadığı dönemde zaman zaman köylüye zulüm ettiği de rivayetler arasındadır. velakin benim için, efsane ya da gerçek okunması gereken bir romanın adı ve kahramanıdır.

"-hatçeeee
+memeeed
-hatçeee
+memeeed"
diyaloğu aklıma kazınmış kitaptır.

yaşar kemal'in 4 ciltten oluşan, 32 yılda tamamlanan insan ilişkilerini sade, güzel ve etkileyici, çukurova'yı abartılı bir tasvirle anlatan romanıdır.
yaşar kemal'in deyimiyle ''içinde başkaldırma kurduyla doğmuş bir insanın'' öyküsüdür.

bir kitap düşünün ki;akıl ve duyguyu birleştiren,bir kitap düşünün ki hem az okuyanlara hem de çok okuyanlara hitap edebilsin öyle bir kitap düşünün ki efsaneye dönüşen bir asi gencin zorbalığa ve haksızlığa karşı gelen içinde ''zorunlu'' başkaldırı ruhuyla doğan,zulüm altında yaşamaktansa ölümü yeğleyen bir karakterin destansı özelliklerini anlatsın ve bunları yaparkende bizlere o güzel o hiç görmediğimiz ancak okurken kendine hayran bırakan bir coğrafyayı anlatsın tüm bu özellikleri tek kitapta bulmak mümkünken daha okumamak için neden bekliyorsunuz ki?

çakal ali' nin kalça izinden ''sevişmiş lan bunlar'' dediği çukurova kitabı.

(bkz: imi timi bellisiz oldu)

bugün bu hallere düşmeme neden olan romanlardan biridir. lise 3. sınıfta iken sınıf arkadaşlarım deliler gibi öss soru bankası kitapları bitirirlerken ben sıranın üstünde test kitabı açık fakat altından ince memed'i okurdum. baya da kalındı namussuz, gökdelen inşaatının temeli için tuğla yerine koysan olur hani, okuya okuya bitiremedim. şimdi biri ince memed ya da yaşar kemal deyince o günler aklıma gelir, burnumun direği sızlar. ama pişman değilim, yine dönsem o günlere sıranın üzerine çıkarıp okurum bu sefer.