immateryalizm  

maddesizcilik. terk gerçeğin tanrı olduğunu onun dışındaki her şeyin, tanrının düşündüklerinden ibaret olduğunu. madde ve nesnel gerçeklik diye bir şeyin olmadığı savunan berkeley düşüncesi. nazım hikmet, berkley adlı şiirinde, bu düşüncelerinden dolayı ayar vermiştir.

immateryalizm eleştirisi yaparken bu felsefenin tanrı bağlamasına vurmak, berkeley felsefi sisteminin dinsel zemine bina edilmiş olmasıyla ilgili değildir yalnızca. sorun, öznel algılamayla kurgulanan varlıkların varoluşlarının (varolmak algılanmadır) bir üst referans sistemiyle 'evrensel' boyuta bağlanmasındadır. bahsi geçen evrensel boyut, elbette maddi gerçekliktir. kısacası, “saf” madde yerine başlangıca algıyla dolayımlanmış maddeyi koyduğunuz vakit maddenin gerçeklik boyutunda –berkeleyinde söylediği üzere- bir eksiltme getirmezsiniz. sadece birinciyle ulaşacağınız sonuçlara çıkan ikincil bir paradigmal yol yaratırsınız. artık klişeleşmiş bir söylem biçimini alan immateryalizmin, görünürde, materyalizm üzerindeki zorlayıcılığı işte bu durumdan kaynaklanır. onun maddesizliğinin ikincil, spekülatif bir maddecilik olduğunun gözden kaçırılmasından.

george berkeley in kurucusu olduğu felsefe akımı. berkeleye göre madde düşüncenin ürünüdür. algılarımız ve düşüncelerimizin dışında madde diye birşey yoktur.

idealizmde özne, materyalizmde ise nesnedir varlığa öz olan. berkeley "algılanan şey zihinde yaratılan tasarımlardan ibarettir" diyerek idealizme yakın bir duruş sergilemiştir. ama "var olmak algılanmaktır" sözü de materyalizme yakındır.

bir diyalektikçi berkeley in savunduğu şeye saçmalıktan başka birşey değil diyerek şöyle buyurmuştur:
"öğretilerinde bir otobüsü düşünceden ibaret sayanlar, onun altında ezilmemek için karşı kaldırıma kaçarken, otobüsün düşünceden varolmadığını pekala bilirler."

yaşasaydı (yaşamak isterdi gibime geliyor.) kendisine "ne bu börkli? sen materyalist felsefeyi algılamıyon diye onu yok mu sayalım şimdi? sana göre saymamamız gerekiyor. ee? ah börkli." diye sitem etmeyi isterdim. sonra ne bileyim, bir yemek yerdik belki. yemek sırasında "ne o? şimdi de laflarını mı yiyorsun? hahaha" şeklinde bir espri yapardım ona. artık bambaşka sübjektif idealar aleminde görüşmek üzere. bul beni börkli. bu azabı hak ediyorsun.