orta dünyayı yaratan ve valar larını orta dünyaya şekil vermesi için gönderen tanrı. fakat hesaplayamadığı bir şey oldu oda melkorun içinde taşıdığı kötülüğüde eru dan saklayarak orta dünyaya getirmesi. bundan sonra herşey farklı bir şekil alacaktır. valarların zihninde güzelliklerle canlandırdığı orta dünya iyi ve kötü savaşlarının çekişme sahnesi olacaktır. bitmek bilmeyen savaşlar sürüp gidecektir ta ki sauvron un maglup edilmesine kadar.
yaratan, tanrı, baba*, hatta arapçası allah*
iyi ya da kötü değil, nötrdür. bu sebepten dolayı dünya işlerine karışmaz; yoksa melkor falan dinlemez, sokardı burnuna sivrisineği...
bunun yanında telaffuz bakımından "all of father" ile tesadüf sayılamayacak kadar benzerliği vardır.
bazı fanlar tarafından tom bombadil olduğuna dair dedikodular dolaşmaktadır.
all of father in bazı ses yanılsamalarıyla karışık ve kurgusal bütünlüğe bulaşık söyleniş biçimidir. şöyle ki, iluvatar aslında eru nun diğer adı değildir, ona yüklenen bir sıfatın hızlıca okunuşudur görüldüğü gibi.
iluvatar arda yı, yani ea'yı yarattı önce, sonra içini aynı çeyiz sandığını özene bezene dolduran körpe gelin adayı gibi insan ve elflerle doldurdu(cüceleri ainur koydu gizlice onları karıştırmayalım). elfler ilk çocuklarıydı. onlara her ne kadar sonsuz yaşam bahşetse de, onlar arda nın acısını belki hayatı boyunca ama en fazla bir asır çekmek zorunda kalan, savaşlarda morgoth'un acımasızlığına tahammülünü belki yitirmeden ölme lüksüne sahip insanoğluna özendiler.
