mekteb-i tıbbiye,harbiye,mülkiye gibi okulları açtı.hükümet sistemini değiştirdi,kabine sistemine geçti.mülki sistemde,maliyede,vergi sisteminde köklü değişiklikler yapıldı.
tahtta kaldığı dönemde iki önemli sorunla karşılaştı; biri yunan isyanı,diğeri de mısır valisi mehmet ali paşa'nın ayaklanmasıdır.
bu iki olayda da avrupalı güçler osmanlı devleti aleyhine bir çok işe imzalarını atmışlardır.yunanlar bağımsızlıklarını kazanırken diğer milletlere de emsal teşkil etmiş,mehmet ali paşa ayaklanması bastırılmış ama hıdivlik gibi bir imtiyaz tanınmıştır.
olaylar sonrası avrupalı devletler ve ingilizlerle imzalanan baltalimanı gümrük antlaşması devletin ekonomisinin sonunu hazırlayan bir neden olmuştur.
osmanlı tarihinde doğum günü için kutlama yapan ilk padişahtır. ilginç bi şekilde doğumgününde hediye almamış dağıtmıştır..düzenlediği balolarda bayanların karşısında eğilerek onları selamlaması osmanlı tarihi açısından ilginç bir olaydır..zira o tarihe kadar osmanlı sultanları hiçkimsenin önünde eğilmemiştir.
ayrıca kısa sakalı,normalden uzun saçları,giyimi ve alışılagelmişin dışında birçok hareketi geri kafalılar tarafından gavurluk olarak yorumlanmış ve kimileri onu gavur padişahdiye anmıştır..
ilerici olmasından ötürü devletin içindeki yobaz kitlenin sevmediği gibi yunan isyanları nedeniyle yunanların da sevmediği biriydi. yunan isyanlarında fener rum patriği'nin büyük katkılarını ispatlayınca, ibret-i alem için patrikhane kapısında astırmıştır. yine patrikhane kendisini ve köprülü mehmet paşa'yı sevmez.
19. yüzyıl padişahlarından olan ikinci mahmut,bir çok ıslahat yapmıştır.
sekban-ı cedit ve eşkinci ocağı kurdu fakat başarılı olamadı.
daha sonra yeniçeri ocağını kaldırıp (vakayi hayriye hayırlı olay) askeriye mansureyi muhammediye teşkilatını kurdu
redif denizlen askeri teşkilatını da kurdu.
tımar ve müsadere sistemini kaldırdı.
divanı humayun kaldırılıp,yerine nazırlıklar kuruldu.
ilk defa avrupaya öğrenci gönderildi.
takvimi vakayi gazetesi çıkarıldı.
devlet dairesine padişah resmi asıldı,memura maaş bağlandı,memurlar fes,pantolon gibi kıyafetler kullanıdılar
halkın bir hoşnutsuzluğu üzerine ilk defa gazetede halka açıklama yapmış,kendi isteğiyle halka hesap vermiş padişahtır.bu osmanlı devletinde demokratikleşmeye doğru atılmış en büyük adımlardan biridir.
yeniçeri ocaklarını kaldırttıktan sonra genelde yeniçerilik ile anılan bektaşi dergahlarını da kapattı hatta mezarlarda ki bektaşların taktığı kavuklarıparçallattı.o derece bezdirmiş yeniçeriler ki daha önceki ocak kaldırma girişiminde az kalsın öldürülecekti, alemdar mustafa paşa yetişmeseydi.
yaptığı bir çok yenilikten sonra, islamcı tebaanın kendisine uyguladığı saldırıdan dolayı, osmanlı kadınlarına; kara çarşaf, tül veya peçegiyilmesini zorunlu kılan osmanlı padişahı.
anladığınız üzre, baş örtüsünden ayrılınıp, kara çarşafa giriş bu şekildedir.
asakir-i mansure-i muhammediye nin yapılanması sırasında bizzat ordunun başında bulunmuş, bir albay gibi çamurlar içinde talimlerine katılmış, taş duvarlı odalarda kalmıştır. böylece yeni ordunun oluşumunu bizzat denetlemiştir. ilk resmi gazete olan takvim-i vakai onun tarafından çıkarılmış, bunu için resmi bir matbaa kurdurtmuş hatta bir de bakanlık oluşturmuştur.
ilk posta teşkilatı ve ilk polis teşkilatı yine bu devirde oluşturulmuş, müsadere sistemi kaldırılmıştır.
