ibni rüşd  

rüşd'ün oğlu anlamına gelir.

tam adı "ebû el velid muhammed bin ahmed bin muhammed bin ahmed bin ahmed bin rüşd" tür. kadı muhammed bin ahmed diye bilinir. ibn rüşd diye bilinmesi avrupa'dan dolayıdır. avrupalılar ibn sina'ya "avicenna" dedikleri gibi ibn rüşd'e de "averroes" demektedirler. ibn rüşd 13. yüzyılda ispanya'da yaşamıştır. ibn rüşd bir fıkıh, tıp, anatomi ve felsefe alimi idi. aristo'nun en büyük şarihi olarak görülür batı'da. bu nedenle rönesansı hazırlayan sebeplerden biri de ibn rüşd'ün batı'daki takipçileri olmuştur. onun takipçileri genellikle batı'dan olmuştur zaten müslümanlar 19.yy'a kadar pek önemsemiyordu ibn rüşd'ü.

gazali ( bağdat ), ibn sina ve farabi'ye karşı ( horasan ) tehafüt adlı eseri yazmış, ibn rüşd de ( ispanya ) gazali'ye karşı tehafetü't-tehafüt'ü yazmıştır. böyle de bir de ilginçlikleri vardır.

din-felsefe tartışması adlı kitabında az da olsa okuma şansı bulduğum tarihi felsefecidir.cem yayınevlerinden çıkan bu eser giriş yazısı ile fazlasıyla eleştirilmiş , çevirisi ise bu "yorum" tarzı giriş yazısından dolayı son derece kötü bir şekilde yapılmıştır.kitab'da üzerinde durulan mevzular ,her ne kadar giriş yazısındaki fevri eleştirilerin pek çoğuna katılmasam da , aristo üzerinden temellendirdiği varlık felsefesi tartışması , dini felsefe içerisine alma ve bu yolla orta yol bulma tezleridir.gerçekte ortaçağ avrupasına nazaran daha serbest bir ortamın bulunduğu "islam dünyası" yine de ibni rüşd gibi gazali'nin tamamına erdirdiği fıkhi yorumlamaların karşısına kendi tezleri ile çıkınca , bir şekilde hayatından endişe duyulan bir kişi haline gelmiştir.endülüste geçirdiği günlerde özellikle din-felsefe noktasında oluşturduğu "islam dini ve tanrının varlığı felsefe ile yani soyut kavramlar ve akıl üzerinden de tartışılabilir hatta ve hatta bu tartışmalar sonucundan islam'ın doğruluğu elde edilir" tezi sanıyorum o zamana kadar ilk defa seslendirilmiş bir söylemdir.her ne kadar aristo'nun felsefesinden farklı bir yorumlama dışında yeni bir şey çıkartamasa da bu konuda ilginç bir çalışmaya imza attığı şüphesizdir.

yine kitabın giriş yazısında "islam medereslerinde hiçbir zaman özgürlük olmamıştır" söylemi , yine avrupada yarglanan "galileo" gibi düşünürlerin bile kilise içinden çıkmış olması , bilimin avrupada ortaçağda bile "kilise" ile birlikte yürüdüğü ve bunun islam dünyasına nazaran "çok daha özgürlükçü" bir ortam oluşturduğu da kitapda çokça yeralan tezler.kesinlikle objektif bir tutum söz konusu değil.adeta ibni rüşd ve islam karalanmış , alıntı yapılan "yandaş" tarihçiler bile "az söyledikleri için" (siz bunu az küfür ettiği için olarak anlayınız) eleştirilmiştir.

bunun dışında gazali'nin ortaya koyduğu ilmi içtihatlara karşı oluşturulan bu tezin o günlerde pek dikkate alınmayan fakat sonraları avrupada etkili olacak reform hareketi öncesi tartışıdığı söylenebilir.fakat islam dünyasında belirli bir "elit" dışında bu tezi irdeleyecek kkişi bulmak hatta bırakın irdelemeyi katlanacak kişi bulmak zor olmuştur.

1126'da kurtuba'da doğan islam düşünürü.

felsefe ve dinin süt kardeşi olduğunu söyleyen düşünür.

antik filozofların, bilhassa aristoteles ve platon'un eserlerine koyduğu şerhler ve yaptığı yorumlardan dolayı, doğu dünyasında eş-şarih, batıda commentator olarak da geçer.

kuran'ın bazı kesimler için gerekli olduğunu, ancak bazılarının daha fazla sorgulamasıyla kuran'la yetinemeyeceğini düşünmüştür. bu durumda onlara felsefe yardıma koşar. bu kişileri diğerlerinden ayırarak onlara erdemli sıfatını yakıştırmıştır.*

cennet ve cehennemin bir ödül ve ceza sistemi olduğuna inanmıştır. bu sistem kabaca cahillerin ahlak sistemini düzenlemek için vardır. yani ölümden sonraki hayata inanmaz.

tanrının giderek dünya işlerinden elini eteğini çektiğini düşünmüştür. (bu konuda ibn-i sina da aynı görüşü paylaşır) bu yüzden her şey gittikçe sebep - sonuç ilişkisine bağlanmıştır. dolayısıyla bu görüş kadercilikten uzaktır.

pek bi' severim ben bu amcamı.

muhyiddin ibn arabi ile aynı devirde yaşamıştır, hatta babası ile yakın arkadaştır. cenaze namazında muhyiddin ibn arabi de varmış.