ibn kemal paşa*  

osmanlı şeyhulislamlarının meşhurlarından. ismi, ahmed bin süleymân bin kemâl paşadır. lakabı şemseddîn’dir. dedesi kemâl paşaya nisbetle ibn-i kemâl veya kemâlpaşazâde diye meşhur olmuştur.

ibn-i kemâl, dâhilî ve hâricî din ve mezhep düşmanlarına karşı ilmi ve yazdığı kitaplarıyla mücâdele etti. eshâb-ı kirâm düşmanlığı propagandasıyla doğu anadolu’da yer yer büyümeye başlayan fitneye karşı ehl-i sünnet îtikâdını bütün gayretiyle müdâfaa etti. yazdığı risâlelerle yavuz sultan selim hanı safevîlere karşı mücâdeleye teşvik etti. aynı zamanda hazret-i îsâ’nın muhammed aleyhisselâmdan daha efdal (üstün) olduğunu iddiâ eden iranlı molla kâbız’ın iddiâlarının doğru olmadığını, alenî bir mahkemede onu susturarak ispat etti. yazdığı risâlelerle kâbız’ın halk efkârında uyandırdığı tereddütleri de gidermiş oldu.

mısır seferinde ise, anadolu kazaskeri sıfatıyla yavuz sultan selim hanın yanında bulunan ibn-i kemâl paşa, pâdişâh’tan büyük bir îtibâr gördü. mısır’ın tahrîrinde vazîfe aldı. bu sefer dönüşünde ibn-i kemâl paşanın atının ayağından sıçrayan çamurların pâdişâh’ın kaftanını kirletmesi üzerine yavuz sultan selim han:

“ulemânın atının ayağından sıçrayan çamur, benim için ziynet ve iftihâr vesîlesidir. bu kaftanım, vefâtımdan sonra sandukamın üzerine örtülsün!” diye vasiyet etti. bu vasiyeti yerine getirilmiştir.

kemalpaşazade'nin yavuz hakkındaki mersiyesinden:

şems-i asr idi asırda şemsin

zılli memdud olur zamanı kasir

o, bir ikindi güneşi gibiydi. ikindide güneşin zamanı kısadır ama gölgesi çok uzun olur.

şeyhülislamlığının yanında yazdığı şiirlerde mahlas kullanmayan divanıyekta saraçtarafından yayınlnmış bir divan şairidir. divanından başka yusuf u züleyha, tevarih-i ali osmanve nigaristan adlı eserleri de mevcuttur.

müftî-yüs-sekaleyn olarak bilinen şeyhülislamdır.