|
|
- başkent budapeşte'nin 12 mil kuzeydoğusunda yer alan hungaroring pisti bir bakıma monte carlo pistinin benzeri. nedeni ise pistte geçiş imkanlarının yok denecek kadar imkansız oluşu ve yavaş geçilen virajlar. diğer bir özelliği ise pistin rüzgar alan bir tepe üzerine kurulu olmasından dolayı oldukça tozlu bir pist. bu yüzden hungaroring pisti f1 takviminin en kaygan pisti. 3.975 km uzunluğundaki pistte yarış boyunca 77 tur atılıyor. frenleri orta derecede aşındıran pist lastiklerin çabuk eskimesine neden oluyor. orta derecede tutunmaya sahip pist yarışta araçlara fazla yakıt harcatmıyor.
sürücüleri fazla sıkan pistte neredeyse geçişler yok denecek kadar az. pistin tercih edilen tek yanı macaristan'ın diğer ülkelere nazaran ucuz bir yer olması. ayrıca en iyi görüş mesafesi bulunan pistlerden biride hungaroring pisti. ancak yarış bazen monotonluğa kaçabiliyor.
pist: hungaroring / macaristan
tur uzunluğu: 3.975km / 2.470mil
yarış: 77 tur
toplam uzunluk: 306.069km / 190.148mil
(bkz: http://www.turkiyef1.com)(aqua, 15.08.2004 20:15 ~ 04.03.2005 22:06)
- formula 1'in en ucuza izlendiği ülke olan macaristan'ın f1 pistidir. çok dar olduğu için geçiş nadiren olur. turizm'e o kadar katkı sağlamaktadır ki yarış zamanı pistin yanına seyyar genelevler açılır.
- macaristan'ın formula 1 takvimindeki pisti. budapeşte yakınlarında bulunması ve gece hayatının hareketli olması nedeniyle pilotlar ve takım elemanları tarafından sevilen bir pist ama üzerinde yarışmaya gelince o kadar da eğlenceli olduğu söylenemez. monaco f1 pisti gibi dar ve yüksek downforce gerektiren, geçişe izin vermeyen bir pist ama monaco'nun etrafındaki duvarları ve tarihi önemini düşünürseniz çok ilginç bir hale gelirken hungaroring'in bu konuda pek bir avantajı yok. aslında pilotları sürekli zorlayan bir yapıya sahip, fazla düzlük yok ve pilotlar fazla dinlenme fırsatı bulamıyorlar, virajlar oldukça akıcı ve tek bir hızlı tur denemesi yapılacaksa zevkli olabilir. ama yarışta önünüzde yavaş bir yarışmacı varsa onun arkasında 20 tur hiçbir şey yapamadan kalmak pek de zevkli olmuyor.
hafta sonu ile ilgili söylenebilecek bazı klasik şeyler var. seyirciler için pistin etrafındaki kamplar ve değişik eğlence türleri (!) hungaroring'i eşsiz yapıyor. pilotlar eğer otelde kalacaksa onlar için de gece yaşamını görme fırsatı var ama genelde motorhome'larda kalmayı tercih ederler.
pist diğer yarışlarda pek kullanılmadığı için çok tozlu ve kaygandır. özellikle cuma yapılan antrenman seanslarında bazı takımlar piste çıkmayı gereksiz bulabilir. pilotların ağzında hep aynı ifade çıkar : "the track is still green". bu toz kalkınca ve ideal yarış çizgisi oluşunca yol tutuş çok büyük oranda değişir, sabah oversteer'le uğraşan bir pilot ayarları hiç değiştirmemesine rağmen öğleden sonra understeer yaşayabilir. şuna da dikkat etmek gerekir, yarış çizgisinde tozların kalkmasına rağmen onun dışı yine oldukça kaygan kalır ve herhangi bir hata spinle sonuçlanır. sıralama turlarında en erken çıkan yarışmacıyla en geç çıkan arasında en çok farkın görüldüğü pistlerden biridir.
pistin genel yapısına bakarsak oldukça yavaş ama bir o kadar da uzun virajlar var. bu nedenle hem mekanik hem de aerodinamik tutunma çok belirleyicidir. yavaş virajlardan çıkış önemli olsa da bu durum lastikler için diğer bazı pistlerdeki kadar yıpratıcı değildir. çok yüksek downforce ayarı kullanıldığından normalde çok zorlayıcı görünen bu virajlarda aslında oldukça akıcı bir ritm tutturmak mümkündür. motor konusuna gelince gücün etkisini gösterebileceği uzun düzlükler yoktur, daha çok düşük devirlerde yüksek performans ve tork önemlidir. pistte hızlı bir tur için gerekli olan en kritik nokta da otomobilin dengesidir. hafif oversteer'e dayalı ama kontrolden çıkmayan bir otomobil mükemmel olacaktır. aslında bütün olay pilotun sert frenden sonra otomobili uygun noktaya uygun direksiyon açısıyla yerleştirmesiyle alakalı. pistteki çoğu virajda eğim de sorun çıkarabiliyor.
pist üzerinde bir iki nokta 2003 yılında yenilendi ve geçişe izin vermeyen karakter biraz olsun yumuşatıldı. start/finiş düzlüğü uzatıldı ama hala burası geçişe uygun değil, asıl sorun uzunlukta değil turun son virajında. oradan öndeki otomobilin arkasında çıkmak o kadar da kolay olmuyor. zaten düzlüğün sonundaki viraja da dıştan girmek daha avantajlı olduğundan öndeki pilotun çok fazla avantajı var. bunun dışında son sektörde yer alan hızlı ve spektaküler şikan kaldırılmış ve yerine sert sayılabilecek bir sağ viraj konulmuş ki faydası dokunur. tabi bütün bu değişiklikler pistin uzunluğunu arttırdı. ayrıca bazı virajların çıkışına konulan ekstra kerbler ve geniş kaçış alanları pilotların agresif sürüş tarzını destekleyen bir nokta.
start/ finiş düzlüğü sonunda pilotlar 305 km/s hıza ulaştıktan sonra aşağı eğimde sert bir frenajla sağ viraja giriyorlar. pist yenilenmeden önce daha uzun ve yumuşak bir yapıya sahip olan ilk viraj şimdi daha keskin. kritik nokta sert fren sırasında ideal çizgiyi kaçırmamak. birçok pilotun ya apeksi kaçırdığını ya da erken girip bir iki direksiyon müdahalesiyle durumu toparlarken süre kaybettiğini görüyoruz. pistin yenilenmesinden sonra doğal olarak 1. ve 2. virajlar arasında daha fazla mesafe oluşmuş ve kısa bir düzlüğe dönüşmüş. 2. viraj pistin en ilginç ve en tehlikeli virajı. dönüş sırasında değişen eğimi nedeniyle otomobilin arkasının viraj ilerledikçe havalandığı ve kontrolden çıktığı sıkça görülür, olay gerektiği zaman uygun ve küçük bir ters manevra uygulamaktadır. 3.viraj buralarda henüz otomobil daha yeteri kadar hızlanmadığı için tam gaz geçilir ve ara düzlüğe çıkılır.
yukarıya doğru çıkılan bu düzlüğün sonunda yani tepede yer alan hızlı sol virajın konumu nedeniyle girişi kör noktadadır. yani pilotlar virajın girişini görmeden dönüşe başlamak zorundadır yoksa çok geç kalınır. apeksi tam tutturmak tamamen tecrübeye ve kendine güvene kalmış bir olay. sıkça pist dışına çıkan yarışmacılar görünür. onun ardından gelen uzun sağ viraj bir hungaroring klasiği, girişte içeriye doğru fren ve çıkışta da iyi zamanlama önemli noktalardır. hemen çıkışta pistin tek şikanı yer alıyor. oldukça yavaş ve dar olduğu için pilotlar sağa dönüşün içteki kerbini sonuna kadar kullanır, sola dönüş ise daha rahattır ve genelde kerbe teğet geçilir. eğer şikana giren otomobil üstteki kameradan seyrediliyorsa oldukça ilginç bir görüntü ortaya çıkar, sanki otomobil kerbin üzerinde dans etmektedir. şikanın çıkışında seri birkaç hızlı dönüş yer alır, sola virajın çıkışı ardından gelen sağa virajın çıkışıyla çakışmaktadır ve burada ilkinden geniş çıkılırsa ikincisinde büyük vakit kaybedilebilir. aynı zamanda çabuk yön değişimi gerçekleştirmek için süspansiyon ayarlarının da yeterli sertlikte olması gerekir. sonra yine bir sol viraj ama bu sefer tam gaz geçilir ve ardından gelen sağ viraj için uygun bir giriş pozisyonu alınmaya çalışılır. bu virajların hepsinde hafif oversteer avantaj kazandırabilir.
kısa bir düzlüğün ardından hungaroring'de pek alışılmadık bir sağ sert dönüş var ki zaten yeni eklendi. buradaki sert fren bölgesi ve çıkıştaki hızlanma anı geçiş için uygun olsa da gidecek fazla yer yok, hem pist geniş değil hem de hemen ardından yeni bir viraj geliyor. sola doğru yavaş virajda eğimi ve yapısı nedeniyle genelde içine doğru fren yapılır. apekse frenle varıp virajın ortasında bile yavaşlayarak iç tarafta kalınır. hemen ardından da pistin son virajı geliyor, sağa doğru uzun bir dönüş, ortasında ve çıkış çok fazla tümsek var. start/finiş düzlüğüne çıktığı için iyi hızlanmak önemli ama çıkışta understeer sorunuyla pist dışına doğru yönelmek de mümkün.
- çok fazla sayıda finlandiyalı formula 1 severin geldiği pisttir. özellikle de mika hakkinen'in şampiyonluk mücadelesi verdiği yıllarda... bu yüzden burada yapılan formula 1 yarışına gizli finlandiye gp'si de denir. monaco f1 pisti'nin(aslında pist denilemez ama...) duvarsızı denilebilir. böyle denmesinin amacı, her iki pistin de geçişe neredeyse hiç imkan tanımaması ve sıralama turlarının, dolayısıyla da yarış stratejisinin en fazla önem kazandığı pistler olmasıdır. ancak monaco, gerek pilotlar gerekse formula 1 dünyası için apayrı önem taşıyan, seyirciler için de, her nekadar geçiş izleyemeseler de o daracık sokaklarda teknoloji harikası otomobilleri görmekten hoşlanılan bir yerdir. ancak hungaroring f1 pistini çekici yapan hiçbir özellik olmamasına rağmen, avusturya a1 ring gibi oldukça hoş bir pistin yarış takviminden çıkartılıp, burada ısrar edilmesini anlamak zordur.
|
