hocam  

birinci tekil şahısa ait hoca

samimiyet sözcüğü mü desem,öğrenci modunda görünme hadisesi mi desem.ne idüğü belirsiz.

odtü'de hatta "hocam, kampüse xxx bankası gelmiş" diye ilanlar da görmüş olduğum laf, iki günde bir lafdan bu kadar mı nefret etmeme sebep olan başka bir laf yoktur.

hocam kısmen saygı ve seviye belirtir. laubali olmazsınız hocam dediğiniz insanla.

odtü'de herkes.
kampüs dışına da yansımıştır, özellikle karşınızdaki öğrenci olduğunuzu biliyorsa, siz hocamsınızdır.
özellikle dolmuş şoförleri bayılır bu lafa.

öğretmenlerin öğretmenlere hitap biçimidir de aynı zamanda. müfettişler ısrarla "öğretmenim" sözcüğünü kullanır, öğretmenlerden de kendilerine ve diğer öğretmenlere hitap ederken öğretmenim sözcüğünü kullanmalarını isterler. heyhat, doğrusu "öğretmenim" diye hitap etmekken, "hocam" diye seslenir öğretmenler ki, öğretmene "öğretmenim" diye hitap eden öğretmen de pek bir iticidir zaten.

-tekerleme gibi oldu be-

efendim odtüde o kadar yaygın bir kelimedir ki bu isimde bir kumpirci* bulunur. kendileri çarşı tabir edilen yemek binasında iyice yayılmış, yurtlardan birine şube açmış ve yakında dünyayı ele geçireceklerdir.

ayrıca bu kelime çocukluktan gençliğe geçen öğrenci içinde bir devri kapatan kelimedir. ilkokul öğrencisiyken öğretmene öğretmenim denir ortaokul da bu sesleniş hocama doğru kayar en sonunda lise ve üniversite yıllarında atrık öğretmenlere ve öğretim görevlilerine hocam diye tabir edilir.

onların soğuk dedikleri ankaranın en güzel tarafı. taksici bile hocam nereye diye sorduğu zaman insanın hocam odtü mü diye soruyla karşılık veresi gelir.

akademisyenler ve öğretmenler için kullanıldığını sandığım ama neredeyse tüm türkiye'de okul kantincisinden en lüks otelde çalışan resepsiyon elemanına kadar herkesin kullandığını düşünmeye başladığım ve artık duydukça mide bulantısı hissettiğim seslenme şekli.

odtü kökenli hitap sözü. gerçekten öğretmen olması gerekmez seslendiğinizin; herkesin diğerinden öğrenebileceği şeyler vardır anlamı taşır.*

deniz gezmiş'in lakabıymış vakti zamanında. odtülü olmamasına rağmen vaktinin çoğunu odtü kampüsünde geçirmesinden ve kendisini arayan jandarmaları şaşırtma amaçlı kampüste herkes birbirine hocam diye hitap edermiş.(bkz: anlatanların yalancısıyım) o günlerden bu yana kalma bir alışkanlıkla herkes birbirine hocam diye hitap edermiş.
ayrıca sadece odtü'de değil ankarada minibüsçüsünden seyyar satıcısına herkesin dilindedidir bu hitap şekli.
ankaraya ilk geldiğimde "bu ne yaa, ben asla böyle hitap etmem" demiştim ama ...

hacettepe de herkesin birbirine hitap ediş tarzı..zira bir profesör öğrencisine "hocam sen sınavdan kaç aldın" gibi bir soru bile sorup ortalığı dumura uğratmıştır..

ankarayı , beytepeyi hatırlatan , hatta oralara olan özlemimizi depreştiren profösöründen servis şoförüne kadar herkes için kullanılan hitap şekli.

(bkz: ankaralıların ağzından düşürmediği hocam lafı)

odtüdeki kadar olmasa da itüde de epey yaygın bir hitap biçimi.

ilk başta asla kullanamayacağımı düşündüğüm ve fakat akranım birine hitap edecekken 'hanımefendi/beyefendi,kardeeeş,bacı/gardaş,arkadaşım,şşşşt sen'seçenekleri arasından hiç birini beğenmeyip de 'hocam'ı kullandığımda ne kadar kullanışlı olduğunu farkettiğim sözcük.

baba,aga,usta,kardeş,dostum gibi erkekler arası seslenmelerin içinde en güzelidir..

odtü'nün default hitap biçimidir. hatta odtü eymir gölü ve vişnelik tesislerinde çalışanlara bile sıçramıştır bu hitab biçimi.

ayrıyetten:
(bkz: eheh oğlum beni öğretmen sandılar lan)

odtü ile sınırlı kalmayıp, tüm ankarada kullanılan hitap sözcüğü. sokaktaki simitçiden tutun, nerden bırakırsanız bırakın ankarada nerdeyse herkes birbirine hitap ederken hocam der.ben nefret ettim.artık üniversitede bile hocalarıma hocam demiyorum.

hitap edeceğiniz şahsın ismini unuttuğunuzda bay, bayan farketmeden kurtarıcınız olacak kelimedir.

bazen hacım kelimesiyle karışıtırılıp; "hacıma hocam, hocama hacım" denmesiyle sonuçlanan talihsizlikler dizisinin en önemli sorumlusudur.

hacı kendisine "hoca" denmesini kabullenir de hoca "hacı" olmayı içine sindirebilir mi? bilemeyiz...

emekli öğretmen olan annesi ile birlikte adamımız odtü'ye kayda giderler edirne'den kalkıp. kayıt sonrası kızılay dolmuşuna binilir ve para uzatılır. dolmuşçu para üstüne verirken kadına
"buyrun hocam" der.
kadın;
"öğretmen olduğumu nereden anladınız?"

dolmuş kopar.

odtüde o kadar kullanılıyor ki ağzınıza dolanmaması imkansız gibi. yurttaki müstahdem hocam-yüce emeğine selamlar olsun- tadilatçıları uyarırken hocalarım rahatsız oluyor diyor. hani bi yandan insanın hoşuna gidiyor bi yandan çemkiriyor. garip bi kelime.