haydan gelen huya gider  

sadece türkler için geçerli olan atasözü...

orjinali kuvvetle muhtemel ha'dan gelen hu'ya gider şeklinde olan söz.

türkünün birinde
siz ha iseniz bizde hayız (bkz. erkan oğur)
siz hu iseniz bizde huyuz (bkz. zahit biz tan eyleme)
hay'dan gelen hu'ya gider
şeklinde geçmektedir. buradan yola çıkarak ya bu atasözünün sonradan değişime uğrayıp "kolay ve emeksiz kazanılan şeyler elden kolay çıkar" (tdk) haline dönüşmüş ya da üstteki şekille algılanılmak istenildiği için değişmiştir.

aslı;

(bkz: hayy dan gelen hu ya gider)

olmalıdır. yani allah'tan gelen allah'a gider.

ayrıca, zahit bizi tan eyleme türküsünde geçer bu söz:

siz hayy'sanız, bizde hayy'ız
siz hu'sanız, bizde hu'yuz
hayy'dan gelen hu'ya gider

hayy: allah
hu: allah

allah'tan gelen allah'a döner manasında bir sözdür. inna lillah ve inna ileyhi raciun ayetinin tasavvuftaki karşılığıdır.

queen'deki ağabeylerimizin "easy come easy go" olarak ifade ettikleri hadisedir. bu anlamda kolay kazanç kolay gider şeklinde özetlenebilir.

(bkz: bohemian rapsody)

anlamı "allah'tan gelen allah'a döner" olan fakat zaman içinde anlam kaymasına uğramış söz öbeği.

türkiye için düşünülürse:

(bkz: kayseri uçak fabrikası)
(bkz: köy enstitüleri)
(bkz: etimesgut uçak fabrikası)


--------------------------------------------------------
geleceğe mektup: sanırım bu liste uzayacak.

bir yerde okumuştum. yanlış hatırlamıyorsamsanat ve hayat. ne kadar dogru tartışılır. osmanlı'da ermeniler için hay rumlar için huy adı kullanılırmış. ermeni tehciri esnasında aktif rol oynayanlar ermenilerin mallarına el koymuşlar. özellikle adana yöresinde bu olay çok fazla olmuştur. tabii osmanlı toplumu islam ağırlıklı bir toplum olduğu için ve ermenilerin mallarının yağma olduğu için bunların haram olduğu düşünülmekte imiş. dolayısıyla bu mallara el koyan barbarlar bunlar haram olduğu için bu malları ve paraları ailelerine harcamamış ve bunları huy denilen rumların meyhanelerinde harcamaya başlamışlardır.

işte haydan gelen huya gider sözünün buradan geldiği iddaa edilir.

edit: eleanor "ermeniler kendileri için hay der, hayastan da ermenistan için kullanılır" diyerek uyardı beni. sizde nasiplenin. teşekkürler.

ermenice, hay: ermeni; huyn: rum demek.

hay'dan gelen huyn'a gider. (ermeniden kazandığı parayı rum meyhanesinde yer?)

http://www.taraf.com.tr/...

aslı "haydan gelen hoy'a gider" olan değim.. türkiyenin iran sınırında dağ köylerinden birinin adı "hay" dır. hay köyünden, iran sınırındaki hoy köyüne tek ve sarp bir dağ geçidi vardır. dolayısıyla hay'dan gelenlerin hoy'a gitmekten başka da şansı yoktur. işte o nedenledirki, zamanında "hay'dan gelen hoy'a gider" şeklinde ve aslında "başka yol yok" anlamında kullanılmış değim zaman içinde şimdiki halini almıştır. ancak nasıl şimdiki haline dönüşüp alakasız bir anlam aldığı bilinmemektedir.

doğrusu: maymundan geldik toprağa gideceğiz