kuzey kafkasya kökenli
çerkesler'in bir alt boyu olan
adige grubunun bir alt klanına verilen isimdir.
21 mayıs 1864 sürgününde diğer soydaşlarıyla birlikte anavatanlarından koparılıp başka yerlere gönderilmişlerdir.
sürgünden en fazla zarar görenlerden oldukları da söylenir zira hatıqueyler'in tamamı sürgüne tabi tutulmuştur. şu anda
kuzey kafkasya'da tüm diğer
çerkesler'in akrabaları hala yaşamaktadır. buna mukabil, hatıqueyler'in tamamı anavatanları dışında bulunmaktadır. yani
kuzey kafkasya'da hiç hatıquey kalmamıştır.
hatıqueyler, tüm özellikleriyle diğer soydaşlarına -
çerkesler'e- benzerler. onları farklı kılan ise dilleridir. batı
adigecesi'ne daha yakın bir dilleri vardır. bu vesileyle doğu
adigesi olan
kabardeyler'den farklılaşırlar.
sürgün sonrasında gönderildikleri
osmanlı topraklarında belli başlı yerleşim bölgelerinde toplanmışlardır: büyük kısmı,
kayseri-
pınarbaşı havalisinde bulunan çörümşek -şörümşek- bölgesine yerleşmiştir.
düzce'de de iki hatıquey köyü vardır.
çerkesler arasında en neşeli, en gürültücü grup olarak bilinirler. bu sebeple
çerkesler'in birbirlerine takılmak için uydurdukları birçok fıkrada başrolde genellikle hatıqueyler vardır.
