bu adam zamanında dunyanın ilk terör örgütünü kurmuş insandır.hasan sabbah ve fedaileri adıyla tanınırlar.alamut kalesini kurup orada (iran)yaşamışlardır.müritlerine cenneti vaadeden bu adam çok buyuk bir güç haline gelmiştir.böyle olduğuna bakmayın kendisi çok bilgili ve entel bir insandır.ömer hayyam ile aynı dönemde yaşamış ve ikilinin bazı ufak serüvenleri olmuştur.
ilk terör örgütünü kurup müritlerini afyonla uyutarak eylemlere gönderen çetebaşı. cenneti dünyada yaşattığını söyleyerek müritlerinin beynini yıkamış, devlet adamlarına suikast peşinde koşmuş ve selçuklu imparatorluğunun kurulmasına engel olmaya çalışmıştır.
hükümdar olmayan, nizamülmülk ile olan dostluğunu kullanıp sarayla tanışmış, masonluk benzeri bir yapılanma örneği olan topluluğuna subay ve nüfuslu kişileri afyon vasıtası ile katmış kişi. haşhaşilik örgütünün kurucusu. alparslan suikastinin azmettiricisi. celaleddin harzemşah ile de halefi olan mahmut yalvaç uğraşmıştır.
mezhebi merkezi otoriterle örtüşmediği için hayatı birçok yönden çarptırılmış sahsiyettir hatta yandaşlarına esrar içirip eyleme gönderdiği safsatalrı da cıkmıştır ki haşhaş çektiklerini simgeleyen haşhaşin in aslı assasin yani sır bekçileridir
mezhebi ne merkezi ne de lokal hiçbir otorite ile örtüşmeyen, literatürümüze terörü sokan anarşist kişi. haşhaş sözcüğünün assas sözcüğü ile tek harf bile benzerliği olmadığı (eski alfabede) düşünülünce afyon meselesi daha iyi anlaşılır. asala'nın türk diplomatlarını öldürmesini için için gülerek karşılamış, pkk'yı hak arayan özgürlükçü ezilen azınlığın sözcüsü olarak görmüş, bu yolda çoluk çocuğu katletmesine alkışla tempo tutmuş terorist zihniyetlerin hasan sabbah'ı omuzlar üzerine alması pek tabiidir.
bu adamı bir de semerkant ı okuduktan sonra değerlendirmek gerekir.hoş kimliğini unutmuş bir doğulu yazar olan amin maalouf a ne kadar güvenilir o da tartışılır.
wladimir bartol'un fedailerin kalesi alamut kitabında anlattığına göre, bu adam bir ateisttir. dini sadece bir afyon olarak kullanmıştır. kendisine ölümü anında göze alacak kadar bağlı fedailerinin ise sırrı şudur:
bunlar küçükken kendi rızalarıyla ya da toplanarak alamut kalesi'ne getirilirler. bir kaç yıl, hem fiziksel, hem de zihinsel olarak çok sert bir eğitimden geçerler, böylece hem çok bilgili, hem de çok dayanıklı ve güçlü adamlar yaratılmış olur. bu eğitimlerde, eğitmenler hasan sabbah'ın cennetin anahtarlarına sahip olduğunu söylerler. her ne kadar buna tüm fedailer kesinlikle inanıyor gibi gözükse de, hepsinin içinde bir bit yeniği vardır, ve hasan sabbah da bunu bilmektedir. bunu bilen hasan sabbah fedailerini 3'er 3'er yanına çağırtır, öncelikle kendilerine birer hap (haşhaş) verir, kafaları zaten güzel olan fedailer, o gece kalenin hiç görünmeyen bir tarafında senelerden beri uğraşılan cennet bahçeleri denilen yere götürülürler. bu bahçeler, kur-an'daki cennet tasvirlerine birebir bağlı olarak hazırlanmıştır, ve tabi ki bu bahçelerde bir sürü bakire hurî fedaileri bir gece eğlendirmek üzere görevlendirilmiştir. o gece hayatında tatmadıkları mutlulukları tadan fedaîler, bir daha cennete gitmek için ölmeye bile razı duruma gelirler. bir de üstüne verilen haşhaş da bağımlılık yaratınca ve fedailer hap bulamayınca, bu dünya onlar için çekilmez hale gelir ve hasan sabbah'ın onları cennete götürecek bir emrini, yani ölümü beklerler. işte böylece fedailerimiz gerçek birer canavara dönüşür, ve hasan sabbah bunları düşmanların arasına birer intihar komandosu olarak sokar.ama farklı amaçlarda kullanılan fedailer de vardır. örneğin, kaleye savaş halinde oldukları bir devletin elçisi geldiğinde, onun önünde bir fedaisine kendini kulenin tepesinden aşağı atmasını emreder, ve gözü dönmüş fedai, dönmüş gözünü kırpmadan kaleden aşağı atlar. düşman saflarında da bu olay yayıldıkça abartılır ve isyanlar çıkmaya başlar.
kısacası hasan sabbah, inanılmaz zeki, bir planı 20 yıla yayarak uygulayacak kadar sabırlı, ve fazlasıyla etkileyici bir adamdır.
esrarın insan üzerindeki etkilerini ilk defa sürgün olarak gittigi mısırda keşfeder.o sırada mısırda hüküm süren ismaliye hükümdarlıgındaki şii inancından etkilenir ,ayrica zerdüştlükle ilgilenir.kesinlikle dinsel bir fanatik degildir.aslında birbirleriyle ilginç derece bağlari olan din afyonu birleştirip kendi amaçları için kullanmıstır.
birgün çok iyi arkadaş olan ömer hayyam,mizamülmülk ve hasan sabbah beraber dolaşmaya çıkmışlar,bir süre gittikten sonra karşılarına bir aslan cıkmıs,ömer hayyam aslani görünce"ben sanattan ,aşktan ,şaraptan anlarım bir aslanla dövüşemem deyip aslanla dövüşmekten kaçmıs o günden sonra hayyamın kaderi hep güçlü aslanlardan yani hükümdarlardan kaçmak olmuş;nizamülmülk ise olanca kibiriyle"ben devletim devletin ve yönetenlerin kimseden korkusu yoktur diye aslanin üstüne yürümüs ve ölümüde bir aslanin elinden olmuş;hasan sabbah ise aslanın yanina gitmiş gözlerine bakmiş ve onunla konuşmuş o zamandan beri bütün aslanlar onun kölesi olmuş.
adamlarına eroin verip onlara istediği her haltı yaptıran dünyanın ilk teröristi. bu adamın elemanlarına haşhaşin denir. hatta ingilizcedeki suikastçı anlamına gelen assasin kelimesi de haşhaşinden gelmektedir.
hasan sabbah,ömer hayyam ve nizamülmülk aynı okulda öğrencilik yapmışlardır.nizam 40,ömer 28,hasan 20 yaşlarındayken ömer hasanı başkente çağırır.nizam ve hasan birbirlerinden okul zamanındayken de hoşlanmazlar.hasana göre nizam hırsızın tekidir ve türklerin(sünni) kuklası olmuş yüzkarası bir iranlı(şii)dır.
hasan ömerin de yardımıyla saraya girer ve bir süre sonra kimsenin beklemediği kadar yükselir.o dönem padişahı melikşahtan devlet bütçesini,yapılan harcamaları araştırmak için izin alır.herkesin aylarca sürer dediği araştırmayı 40 günde yapacağını vaat eder ve yapar da.tabii o zamanda sarayı kazıklayan başvezir nizamülmülk hasanın bunu ortayaçıkarmasını engellemek için evrakları çalar.
hasan sabbah sultanın huzuruna çıkar,tam açıklamayı yapacakken evrakların büyük kısmının çalındığını farkeder.
durumu sultana söyler.ama nizam sultana;hasanın bir şarlatan olduğunu ve onu küçük düşürdüğünü söyler.
sultan hasanın başının vurulmasını emreder.
hasan kalabalığı yararak pencereden kaçar ve kaçarken,dönüp; kökünüzün amına koymazsam beni cümle alem siksin der.(burasını ben süsledim)
hasan yıllarca sürecek bir yolculuğa çıkar.zerdüşt dergahlarında ağırlanır.mısıra gider,orada haşhaşın büyüsünü öğrenir.mısırı da karıştırmak üzereyken kendini suriyede bulur.etrafına yüzlerce ismailiyi topladıktan sonra,sıra kale bulmaya gelir.bu kale alamuttur.hasan,fedailerine haşhaşı içirip,güzel kızların,çiçeklerin,meyve ağaçlarının olduğu yere getirir. "bak size cenneti getirdim" der.kendilerini cennette sanan fedailer hasana daha da bağlanırlar ve ilk suikastlerini nizamülmülkü öldürerek,cinayetler serisine başlarlar.
