şükür ile çokça karıştırılan bir kavram. vakit kayetmeden tdk
hamt : tanrı'ya şükretme."ben hiç şikâyet etmem hâlimizden. her zaman allah'a hamdederim."- n. cumalı.
şükür : tanrı'ya duyulan minneti dile getirme. mutlu bir olay veya durumdan, yapılan bir iyilikten duyulan hoşnutluğu bildirme."hava kapanık geçti ama yağış olmadı şükür allah'a!"- r. enis. "bu fırsatı sana bahşettiğinden dolayı allah'a şükret!"- p. safa.
bir kimseye minnet duymak, gönülden borçlu olmak.
yazarların örnek cümlelerinden yola çıkarak, şükür olumlu gelişmeler neticesinde cereyan ederken hamdin ise olumsuz koşullar da da söz konusu olduğunu tespit edebiliyoruz. bu itibarla şükür, hamdin bir alt kümesi gibi görünüyor ilk bakışta.
burada necati cumalı çok mu kabullenici? yani mesele “dinin afyon etkisi” ile açıklanabilecek kadar yüzeysel mi? yo. burada bir farkındalılık söz konusu. dünyada çekilen geçici sıkıntıların hikmet gereği olduğunu, neticesinde yokluk kuyularından varlık sahasına çıkan insanı, dar-ı beka, dar-üs selam da denilen sonsuzluk ve esenlik yurdunda mutlu mesut bir hayat beklediğini biliyor olmak söz konusu. teşbihte hata olur olmaz, ayakta geçen iki saatlik körüklü yolculuğu sonunda taksime varmak gibi bişey.
bi yerde malen veya sıhhaten darda olan inananların nasılsın sorusuna “hamdolsun” cevabı, bu genel işleyişten haberdar ve razı olduklarının bir göstergesi olurken bir yandan da karşıdaki şahsı, “allah’ın kuluna zulüm etmeyeceği” gerçeği hatırlatılmak suretiyle rahatlatmış oluyor.
hamd de, mülk, emir, ve hüküm gibi allah’ın zatına mahsus kavramlardan. apartman dış kapılarının üstünde mozaikten “mülk allah’ındır” ifadesi; hatırı sayılır birisinin, talimatına karşılık “emrin başım üstüne” dendiğinde “emir değil rica” ikazı gibi. övülme, medhedilmenin o’na mahsus olduğu her namazın her rekatında fatiha suresiyle günde kırk kere tekrar ediliyor, elhamdülillah: varoluşu mukteza i hikmet olan imtihan unsurlarının akıl planında nefis tarafından memnuniyetsizlik olarak algılanmaması, meselenin bir bütün halinde değerlendirilebilmesi için.
