bu yasağı öngören kanun teklifi meclisten geçerse toplum sağlığı alanında büyük bir adım atılmış olur diye düşünüyorum. nasıl ben oturduğum yerde istediğim gibi osuramıyorsam, keyfince osuranlardan rahatsız olanlar için osurmanın yasak olduğu alanlar açılmıyorsa sigara içmek gibi içmeyenleri hem rahatsız eden hem de sağlığını tehdit eden bir eylem gerektiğince kısıtlanacak demektir.
sağlığı tehdit etmek de ne kadar klişe. ama gerçek. sağlığım lan. en azından osuruğun sağlığa zararlı olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilemedi henüz.
halk olarak her 10 insandan 6'sının (kaynak: ben) sigara içtiği bir toplum olarak bu yasağa ne kadar uyulacağı ise şimdiden beni düşündürüyor. otobüs duraklarında bile sigara içmenin yasak olacağı söyleniyor ki; bu yasağa ne kadar hazırız düşündürücü. bu ülkenin bakanı bile * "bi sigara keyfimiz vardı, şimdi o da olmayacak" tarzı bir beyanat veriyor mesela. ilginç.
yıllardır kapalı alanlarda "burada sigara içmenin cezası 234.985.948 tl dir" falan gibi ilginç rakamlarla bezenmiş tabelaları hiçe saydığımızı, o cezayı ödeyen insanın yıllardır iki elin parmaklarının sayısının geçmediğini falan biliyoruz. peki ne olacak o zaman? diyelim ki; dayım işinden çıkıp, rutin stresini yanına alıp, eve varmak içn otobüs durağının yolunu tuttu. zaten kafada binbir derdi var dayımın. hemen eli sigara paketine gitti ama ceza olduğunu hatırlayınca küfür ede ede sigara paketini tekrar yerine soktu. şimdi bu dayım sinire bağlamaz mı? çevreye negatif elektrik saçmaz mı?
toplumsal bir cinnet yaşatabilecek kadar etkili bir cezadır bu. sigarayı sadece evde içilebilen bir zehir yapacak kadar sağlıklı bir cezadır da ayrıca. umarım hayırlısı olur.
bir sigara tiryakisi olarak sevinçle karşıladığım yasa şeyisi. bir kez içmeyenleri de düşünmek gerek. hatta açık havada bile yasaklıyorlarmış. helal olsun. aslında evimin tuvaletinde de yasaklasalar belki bırakırım.
yasa tasarısını verenlerin fanatik sigara düşmanı vekiller olmasından mütevellit, bu vekiller hakkında "görevi şahsi amaçlar için kullanmak"tan soruşturma açılması gerekir. reisicumhur olsam hepsini meclisten kovarım. içlerinde bir tane sigara içen adam olsa içim yanmaz.
saptırılmadan tartışılması lazım gelen tasarı. tam metne ben ulaşamadım. gazetelere güvenecek olursak (google'la karşıma çıkan sonuçlar)
* tüm kapalı alanlarda
* eğitim, sağlık ve ibadet amaçlı kullanılan binaların açık alanlarında da (ör. okul bahçesi, hastane önü, cami avlusu vs.)
* taksi, otobüs gibi toplu taşıma araçlarında
sigara içmek yasaklanacak.
meyhane, bar, lokanta gibi yerler ile tren veya deniz yolunu kullanan araçlarda sigara içmek için özel tahsis edilmiş alanlar oluşturulacak.
şimdi, birisinin tuvaletinde veya doğrudan sokakta açık havada sigara içmeyi yasaklama amaçlanıyorsa bunu iddia eden arkadaş tasarı metnini buraya koyup bizi de aydınlatmalıdır. yukarıda saydığım alanların tümü, yanında sigara içen birisinin doğrudan zarar gördüğü ve bugüne kadar yasaklanmaması eksiklik olan alanlar. tasarıda aşırıya giden noktalar varsa bunu metin üstünden tartışalım ama sigara içmeyen kesimi korumaya yönelik olduğunu düşündüğüm bir girişimi "tuvaletimde sigara içmemi de yasaklasınlar bari." diyerek sulandırmak kimsenin bir işine yaramayacaktır.
"sulu" yasaktır. çorbada tuzu olanlar da bir avuç tuz alıp koşmuştur. o tuz çorba için değildi. hedef şaşırmışlar. ama aralarındaki özel meseledir. tuz benim değil, hıyar hiç değil. karışmayayım.
türkiye'de tutmayacak yasak. türkiye'de yaşayan insanlar böyle bir yasağı kabul etmez. kabul edilse bile sigara içene ceza yazmaya gelen görevliye bir paket marlboro alınır sorun çözülür. böyledir bu.
bazı halka açık açık alanları da kapsaması gereken yasak. örneğin sigaradan rahatsız olanlar duman koklamak zorunda kalmadan vapurda dışarıda seyahat edebilmeli, otobüs beklerken yanındakinin adağının** dumanına maruz kalmaktan korunmalıdır.
not: "açık havada da mı rahatsız oluyorsun" diye atlayan çıkmayacağını umuyorum. o dumanın ne pis bir şey olduğunu hepimiz biliyoruz.
türkiye kyoto protokolünü imzalamıyor. kaz dağlarında altın arayacağız diye katliam yapılıyor. antalya'da golf sahası açılacak diye ağaçlar kesiliyor. sokakta bacalardan çıkan dumanlar, hava kirliliği gırla gidiyor. yasalar çıksa da uygulanmıyor, uygulansa da sulandırılıyor, sulandırılmasa bile başkasının hıyarına tuzla koşar gibi yapıp son anda geri dönenler bol.
tüm bu acı gerçeklerin hiçbirisi bir lokantaya oturduğumda arka masadaki adamın, bindiğim taksinin şoförünün, bir alışveriş merkezinin yemek salonunda yanımda sıra bekleyen insanın ya da yağmur altında zorunlu olarak sığındığım otobüs durağında yanımdaki adamın sigara içmesini yasaklayacak bir tasarıya karşı çıkmamı gerektirmez.
benim elimde küçük bir su fısfısı yanımda içenlerin sigaralarını söndürmek veya onlardan bunu yapmasını istemek gibi bir zorunluluğum yok. zaten yasa sigara içmediğim hâlde sağlığı tehlike altına giren benim gibi bir mağduru baştan koruma altına almalı. olası tartışmaları meseleyi karşısındakine saygı düzleminde değil, direkt yaptırımları olan yasal zorunluluk çerçevesinde yürütebilmeliyim.
yasakla ilgili tek endişem barlarda, birahanelerde de yasak olacak mı sorusunun cevabında. sigarayı yalnızca alkolle tüketen, alkol yoksa sigara da içmeyen bir embesilim kısaca. uzun oldu ya, neyse.
olay şu şekilde tatlıya bağlansın. isteyen bar sigaraya izin versin, isteyen vermesin. içenler izin verene, içmeyenler vermeyene gitsin içsin. olmaz yoksa. oynamam valla.
uygulama alanı bulması uygulanacak olma gerçeğini yansıtmayan yasaklar bütününden bir kesittir. en büyük örneğini ise kapalı çarşı esnafı göstermektedir.
çoook küçükken şehirler arası otobüslerde de sigara içilebildiğini hatırlarım. korkunç bir şeydi, ömrümde çekmediğim dumanı yollarda çekmişimdir. tabi sonradan otobüste sigara yasaklandı, hatta express hatlar geldi, üzerine 6 saat mola vermeden basıp giden kaptanlar da eklendi ve sigara içenler için acı dolu günler başladı. teorim şudur ki: sigara içenlerin ikinci sınıf vatandaş ilan edilmesine doğru giden bir sürecimiz var, dikkat edelim. bu yasak sadece bir başlangıç. bizi bölmeye çalışıyorlar, planning?
sayın bakan m.ali şahin'in "muhteşem" bir kişisel yorum da bunun için yaptığı yasaktır. neymiş efem " insanların bir bu zevki kalmış , bu da elinden alınmasın" mış. oldu, da içmeyenlerin günahı nedir. ben sigara içeceksem kendim içerim, kapalı bir mekanda başkasının ağzından burnundan çıkan dumanı solumak zorunda mıyım? eskiden neydi zaten otobüslerde, minibüslerde, resmi binalarda vs kapalı alanlarda çekilen çile. hele o şehirlerarası otobüslerdeki kolonya ile karışık sigara kokusu yok muydu!
zararlı mı kardeşim? o zaman top yekün yasaklayacaksın yahu. üretimi satışı durdur. bu bir insan katili. var mıdır böyle çelişki? yok sen satışa müsaade et, birileri para kazansın; ama vatandaşa dar et dünyayı. yiyorsa filip moris'e sattırma. evcilik oynuyorlar efendiler. vatandaş allahından bıkmış, neresi ağrıyor nereyi okşuyor. peki ben içiyor muyum? hem de nasıl.
ülkemizde şu uygulanmıyor bu uygulanmıyorla bir yere gidileyemeyeceğinin belli olduğu şu günlerde gayet mantıklı , yerinde ve modern her ülkede uygulanan bir yasaktır.devletin bu tip zararlı mallar konusunda vergi arttırması ve yasaklar koyması pek tabiidir.başka yasaklar koymaması ise bu tür şeyleri engellememesini gerektirmez netekim bir kaynak aktarımı söz konusu değildir , bir kaybı yoktur ve topluma bariz bir şekilde artısı olacaktır.
yeni sigara yasağı yürürlüğe girmesi halinde açık havada dahi sigara içmeye kısıtlamlar getirilecek.sigara içenlerin en çok sığındığı bahane olan "açık havada içiyoruz kardeşim" bahanesi kısmen de olsa tarihe karışıyor.açık havada yasak şu demektir aslında:her ne kadar açık hava olsa bile rüzgar vb olmadığı sürece örneğin otobüs durağında sırada beklerken tam önde sigara içen vatandaşın dumanının büyük çoğunluğunu yutmak zorunda olmayı kaldırmaktır.umuma açık yerlerde pöfür pöfür sigara içen insan 5. sınıf insan olmayı kabul etmelidir.ya da gidip evine kral gibi içer ne halt isterse yer tabi ki başkasının haklarını çiğnemeden, kimseyi kendi zevkleri için zehirlemeden.
kapalı alanlarda sigara içimi kesinlikle yasaklanmalıdır, sigara içmeyenlerin bunu talep etme hakları vardır. sigara içicileri olarak içmeyenlerin haklarına tecavüz edemeyiz. fakat, yasak sadece kapalı mekanlarla sınırlı tutulmuyor, otobüs duraklarını, stadları, hastane bahçelerini, resmi kurumların kampüslerini, park ve bahçeleri bile kapsıyor, hatta resmi üniforma giyen kamu görevlililerinin sigara içme "hak"larını tümden ellerinden alıyor. kafe, bar, kahvehane, lokanta gibi yerlere de tecrit edilmiş özel mekanlar oluşturma zorunluluğu getiriliyor. yani bu yasak olduğu gibi kanunlaşırsa bir okulda görevli öğretmenlerin sigara içebileceği ilk yer okulun ana giriş kapısındaki kaldırım olacaktır. teneffüs zili çaldığında sigara tiryakisi öğretmenler grup olarak kaldırımda toplanıp sigaralarını içeceklerdir. hatta hemen karşıdaki kahvede toplanıp çayla beraber dumanlanmayı da tercih edebilirler ki bu kaldırımda çirkin şekilde gözükmekten daha doğrudur. hacettepe tıp fakültesinde görevli bir personel, hasta yakını veya hasta (adamın kolu kırıldı diye sigara içmeyecek mi sanki) sigara içmek için anasının amı kadar (bkz: türk usulü ölçü birimleri) yol gidecek, kaldırımda dumanlanıp tekrar geri dönecektir. okul bahçesi neyse de, hastane bahçesinde sigara içirtmeyen zihniyete anlam veremiyorum.
otobüs duraklarında da yasak olacakmış. otobüs durağında içtiği sigarayla diğer insanları rahatsız eden bir tip öküzün tekidir. demek ki bu öküz sigarayı diğer insanların burnuna burnuna üflemektedir. bu öküze sigarayı yasak edersin bu sefer donunu sıyırıp işemeye başlar, burnunu çeker falan filan. bu öküzün insanları rahatsız etmesini engelleyemezsin. yeminli sigara düşmanları var, onlar bayram ediyor. sigara görüntü olarak bile hoşlarına gitmediği için her yerde yasaklanmasını istiyorlar. ben de durakta konuşup gürültü yapanlardan zerre hazzetmiyorum, ruh sağlığımı bozuyorlar, konuşmak da yasaklansın. diyelim ki kanun bu haliyle çıktı, bu durumda otobüs durağının sınırını kim belirleyecek? adamın biri kızılayda gima'nın az ilerisinden çağrazlama olarak ssk iş hanı istikametine doğru elde sigarayla yürüyorken yolu otobüs durağından geçecektir, o halde bu kişi durakta sigara içiyor statüsüne mi sokulacaktır? diylim ki sokuldu, pratikte nasıl cezalandırılacak? vatandaşlar toplaşıp adamı linç mi edecekler? tutup polise mi teslim edecekler? polis kimliği alıp ceza mı yazacak? can alıcı soru, adam kaçmaya çalışırsa öldürülecek mi? polis zanlıyı vurduktan sonra resmi üniformasıyla (onlara da yasak geliyor ya) bir defaya mahsus olmak üzere orgazm sigarası yakabilecek midir? (bkz: tunceli de silahsız 2 vatandaşın öldürülmesi)
yasaklamaktan ziyade denge bulunmaya çalışılmalıdır. tüm kapalı mekanlarda tartışmasız olarak yasaklanmalı, okul bahçeleri hariç diğer kurum bahçelerinde kesinlikle yasaklanmamalıdır. kapalı mekanlarda sigara içilmesi için özel odalar ayarlama mecburiyeti getirimelidir. her lokanta, cafe, bar için değil ama belli bir metrekare üzerindekiler için sigarasız bölümler oluşturma mecburiyeti getirilmelidir.
bu kanun taslağı basına duyurulduğu şekilde yasalaşırsa tbmm tarihi bir hata yapacaktır. vatandaşlarının çok büyük bir bölümünün uymayacağı yasaklar getirerek vatandaşla devleti karşı karşıya getirecektir. 3-5 tane sigara düşmanı milletvekilinin en ağır yasaklarla donattığı böyle bir taslak toplumun geniş kesimlerinde kabul edilemez.
eğer devlet sigarayla mücadeleyle ciddi ise benim önerimi uygulasınlar. sigara içmeyi tümden yasaklasınlar. bıçak gibi kesmeyecekler tabi. 1 yıl gibi bir sürede tüm içicileri kayıt altına alıp hepsine birer karne versinler. karne sahipleri aylık 30 paket haklarını karneyle alsınlar. belli periyotlar içinde içicilerin sigara kullanmaya devam edip etmediklerini tespit için testler uygulasınlar, bırakmak isteyenlere bedava tıbbi yardım sağlasınlar. tüm sigara fabrikaları kapatılsın, tek bir tür sigara olsun ve onu da devlet üretsin. ithalat, ihracat ve ticaret ağır müeyyidelerle yasaklansın, sigara kaçakçılarına özel yaptırımlar getirsinler. tümden bitirmez ama 10 yıl sonra tüm içicilerin sayısı 1 milyonun altına düşer diye düşünüyorum.
not: sigara içicisiyim ama sigarayı savunduğum anlaşılmasın. sigara çağımızın en büyük yasal uyuşturucusudur, hayatımın en büyük hatasıdır. sigaraya başladığım güne lanet olsun. aman durabilenler uzak dursun.
