milos forman isimli yönetmenin 1979 yılında çevirdiği müzikal filmin ismi.
film bir grup hippi ile vietnam'a savaşa gidecek bir adamın karşılaşmalarını ve gelişen olayları anlatmakta.
müzikleri süper, filmin finali de süper.
sonu insanı dumur bırakıp, hüngürdeten müzikal film. gelmiş geçmiş en iyi müzikal hatta. çiçek çocuklar, dostluk, sevgi ve barış çok güzel işlenmiştir. izledikten sonra insan bırak güneş içeri girsin* der. pek güzeldir. let the sunshine in ile tanınır fekat asıl şarkısının sözleri şu şekildedir :
she asked me why
ı'm just a hairy guy
ı'm hairy noon and night
hair that's a fright
ı'm hairy high and low
don't ask me why
don't know
ıt's not for lack of bread
like the grateful dead
darlin`
gimme a head with hair
long beautiful hair
shining, gleaming,
streaming, flaxen, waxen
give me it down to there hair
shoulder length or longer
here baby, there mama
everywhere daddy daddy
hair, hair, hair, hair, hair, hair, hair
flow it, show it
long as god can grow it
my hair
let it fly in the breeze
and get caught in the trees
give a home to the fleas in my hair
a home for fleas
a hive for the buzzin` bees
a nest for birds
there ain't no words
for the beauty, the splendor, the wonder
of my...
hair, hair, hair, hair, hair, hair, hair
flow it, show it
long as god can grow it
my hair
oh say can you see
my eyes if you can
then my hair's too short
down to here
down to there
down to there
down to where
ıt stops by itself
dudududududududu...
they'll be ga ga at the go go
when they see me in my toga
ın my toga made of blond
brilliantined
biblical hair
my hair like jesus wore it
hallelujah ı adore it
hallelujah mary loved her son
why don't my mother love me?
hair, hair, hair, hair, hair, hair, hair
flow it, show it
long as god can grow it
my hair, hair, hair, hair, hair, hair, hair
flow it, show it
long as god can grow it
my hair
yüzyılın en iyi 10 müzikali arasında onuncu sırada yer almaktadır. filmdeki tüm şarkılar muhteşem kalitelidir. müzikal, james rado ve jerome ragni tarafından yazılmıştır. müzikalin ilk sahnelenişi 17 kasım 1967 tarihindedir. yıllarca broadway ve londra'da sahnelenmiştir. türkiye'de de hair müzikali türk sanatçılarla türkçe'ye çevrilerek yeniden düzenlenmiş ve sergilenmiştir. bildiğim kadarıyla kadınların çıplak olduğu sahnede, bizimkiler ten rengi birşeyler giyerek sahneye çıkmışlar. bu müzikal o zaman biraz ortalığı karıştırmış.
milos forman'in filmi ise 1979 yılında yapılmıştır. klasik tadında harika bir eserdir.
filmin ilk şarkısının adında da geçtiği gibi ( age of aquarius), filmde kova burcu cağından da bahsedilmektedir çünkü dünya kova burcuna girdiğinde dünyada birçok devrim ve yenilikler gerçekleşir.
olmak isteyip olunamayan, söylemek isteyip söylenemeyen, yapmak isteyip yapılamayan, umut eden, hayal kuran, tripten tribe giren yine de zarar vermeden sevebilendir; hair.
"the draft is white people sending black people to make war on the yellow people to defend the land they stole from the red people" der. ilk sahneye konuluşundan bu yana 40, film çekildiğinden bu yana 30 yıla yaklaşan zaman geçmiştir. yine de hippilerin, çiçek çocukların, sokakta kalanların, uyuşturucu kullanarak ülkelerine tepki verenlerin, serserilik yapanların, savaşmak yerine sevişenlerin dedikleri hala olur ülkelerinde. beyaz adam başka bir adamdan çaldığı toprağı korumaya yada çalmak yerine sömürmeye karar verdiği toprağa demokrasi götürmeye gider. başka bir ülkeye giden ülkenin amacı nedir. almak. ağaçları, yemeği, hammaddeyi, yakıtı, madeni, sağlığı, düzeni, genç kızların bekaretlerini, kadınların önce kocalarını/koca adaylarını sonrada namuslarını, mutluluğu, canı ("insan canını" olduğu kadar hayvanların ve doğanın da canını), evleri, hastaneleri, okulları, kitapları, bilgiyi, umudu ve yönetimi almak.
işte öyle bir müzikal ki almaya alışan bir gücün almasına karşı duran birinin kendi canını verdiğini gösteriyor. hollywood ca göstermiyor ama. izlenecekler listesine ekleniyor, savaşlar başlayınca yada alevlenince gösterimler yapılıyor. fakat ne yazık ki hiç bir şey olmuyor. hiçbir şey olmuyor çünkü filmde damlayan yada en azından damlamak için büyük çaba sarf eden gözyaşlarının sahibi 1 ay sonra o büyük gücün muhteşem kahramanlıklarını konu alan aslında birer katliamı anlatan filmlerde kazanan tarafa yani kahraman büyük güce seviniyor.
o büyük gücün gerizekalılaştırma politikasının çok başarılı olduğunu düşünüyorum. vietnam için konuştular, yürüdüler, içtiler, sokaklara döküldüler, uyuşturucu kullanıp anlamlı yada anlamsız olsun bir tepki verdiler. şimdi bosna-hersek savaşını kaç kişi hatırlıyor? peki kosova? afganistan desem? lübnan? ırak? peki israil kaç gündür uslu duruyor? bugün sınırda hiç asker öldü mü? işte o büyük güç soruları sormamayı, cevapları bildirmemeyi başarıyor. sadece kendi ülkesine değil tüm hedef ülkelere aynısını uyguluyor.
bu müzikalin süresi 2 saat ama görmeyi bileni hem çok eğlendiriyor hem de çok kızdırıyor. burjuvaziye, savaşa, yabancılaşmaya, birlik duygusunun ölüşüne, tepki vermenin bağırmaktan öteye bir uygulamasının kalmamasına kızıyor insan izlerken. live earth konserleri verilirken izlenirken harcanan elektriği üretmek için yakılan fosil yakıta, o insanların hayatlarında bunu ne kadar salladığına, haftada ne kadar yürüyüp ne kadar toplu taşım araçlarını kullandıklarına takılıyor birden beyin. tepki veren 3-5 köşe yazarı oluyor, 5-10 arkadaş içki masasında dünyayı kurtarırken tartışıyor; ama yine de herkes pasifize kimliğine sığınıp gerizekalılaştırma planlarının biraz tozlu yollardan geçse de tökezlememesini sağlıyoruz.
bir müzikal bunca şeyi anlatabilir mi? anlatır, anlatır... küresel ısınma popülerliğini kazanmadığından daha o zamanlar pek hakkında konuşan eyleme geçen olmamış (greenpeace dışında); onun yerine ahlaki değerlerin tabulaşan yanlarını koymuşlar ve onu sorgulamışlar desem olur sanırım.
her şeye bu kadar kötümser bakarken, 1997 de türkiye de vizyona girdiğini o zaman 11 yaşında bir velet olan benim çatlak annem tarafından bu filme götürüldüğümü ve hayatımı cidden etkilediğini söyleyerek bitireyim bari. filmdeki jeannie karakteri çocukluk idolüm, easy to be hard şarkısını her dinleyişimde dayak yiyor, the flesh failures - let the sun shine inin sözleriyle öfkeli bir ağlama krizine kapılıyorum.
izlenesi, izletilesi, düşünülesi, konuşulası, ders alınası bir yapıttır *
ne zaman izlesem, yukarıdaki tümceciği aklıma düşüren muhteşem müzikal. insan olmak, bize öğretilen değil, savaşmayı, sinmeyi, korkmayı ve yaralanmadan önce yaralamayı marifet bellettiler bize, oysa değildi. çaresiz kabullenişi, devletlerin yüceliğini, insan olmanın önce 'kul' olmak olduğunu söylediler, inandık. saftık, salaktık, çocuktuk, iyi niyetimiz anlamaya müsait değildi üzerimize oynanan kirli oyunları, aldandık, tecavüze uğradı çocuk masumiyetimiz, kirletildik. bambaşka düşlerin, bambaşka davaların, şimdi herkese "öcü" diye anlatılan devrimlerin gerçekleştirildiği, gerçekleştirilmek için savaşıldığı bambaşka bir dünya olabilirdi yaşadığımız ; ruhumuzun bedene kısılmış bir tutsak değil, özgür bir varlık olduğu duyabilirdik metropoller modernlik kisvesi altında esir düşürmeseydi bizi. inanabilir, sevebilir, sevişebilir, yaşayabilirdik.
sabah sabah yeniden ağlatan müzikal film. hiçbir film hatırlamıyorum ki bu kadar güldüğüm ve bir o kadar da ağladığım.
türevi diğer yapıtlar gibi hair da abd'nin vietnam politikasına vermiş veriştirmiştir. aklıma gelen başka bir güçlü protesto filmi için de;
(bkz: full metal jacket)
ama nedense daha sonra mel gibson gibi saplantılı faşizan tiplerle beraber büyük bir kahramanlık ve fedakarlık gibi gösterildi bu savaş ve "we were soldiers" gibi filmler çekildi.
ötekileştirme, ırkçılık, kapitalizm, kuşak çatışması ve de en önemlisi popüler kültür üzerine ciddi eleştirel öğeleri ve imgeleri barındırır film. insanın doğadan nasıl koptuğunu ve içinde yaşadığı evrenden uzaklaştığını acı bir gerçeklikle değişik bakış açılarıyla sunar ve insanın doğanın parçası olması gerektiği ve değerlerini bu çerçevede şekillendirmesi gerektiğini anlatmaktadır. ve bunları harmanlayıp çok güzel bir hikaye içinde enfes müzikler eşliğinde bize sunar.
vietnam savaşı, kızılderililere yapılan haksızlıklar, çevre kirliliği, dönemin politikacıları, muhafazakar aile yapısı ... hair'in eleştirilerinden nasibini almayan yoktur herhalde. beyazların kızıllardan çaldığı ülkeyi korumak için siyahları sarılarla savaştırmaya gönderdiği dönemi yansıtan en çarpıcı yapıt. olayları geri planda bırakıyor ve replikleri daha çok şarkı sözleri oluşturuyor. hangi yüzyılın hangi çeyreğinin insanı olursak olalım, hair'den öğreneceğimiz çok şey var.
1971 yılında japonyada sahnelenen versiyonunun müziklerinin de çok güzel olduğu müzikaldir. ayrıca let the sunshine ini the flesh failures olarak yeniden adlandıran nipponlu kardeşimizi de tebrik ediyorum buradan.
her izlediğimde bu filmin içine girmek istiyorum. gerçek olsun şimdi burda olsunlar istiyorum. gidip onlarla yaşamak, bütün gün onlarla şarkı söylemek, sokaklarda yatmak, elele dans etmek istiyorum. kayıtsız şartsız özgür olmak, gelecek kaygısı olmadan anı yaşamak istiyorum..
eğer aşağıdakilerden bir tanesi ilginizi çekiyorsa izlenesi harika müzikal;
mevcut düzene başkaldırmak, herkesin söylemek istediği ni söylemek, dünya barışı, savaşa hayır, savaşma seviş, özgürlük, carpe diem, mutluluk, müzikal, hümanizm, insanlık, hayatın tadını çıkarmak, aşk, tutku her şey.
bu müzikal benzersiz. sonunda ağlayarak siz de let the sunshine in diyeceksiniz.
