merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.
  • görseller

    • hafız i şirazi
    • hafız i şirazi
  1. 1

hafız i şirazi

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. ünlü iran'lı filozof, şair vs. çok adam kısacası. 15.yy'ın başlarında ölmüştür. iran'ın şiraz kentinde gömülüdür. bizdeki divan edebiyatı'nın öykündüğü adam ve bu edebiyatın manevi babası, kurucusu.
  2. goethenin, son eseri west-östlicher diwan isimli şiir kitabını kendisinden etkilenerek yazdığı iranlı şairdir. doğu ile ilgisi daha öncelere uzanan goethe, hâfız'ın joseph von hammer-purgstall tarafından manzum olarak almanca'ya çevirilen divan'ını okumuş ve adeta hâfız'a aşık olmuştur. goethe'nin west-östlicher diwan'ı yazması ile birlikte, hâfız almanya ve avrupa'da meşhur olmuştur. bugün der spiegel'in internet sayfasında dahi hâfız'ın şiirlerinden tercümeler bulmak mümkündür.

    (bkz: doğu batı divanı)
  3. (khace hafeze shirazi) künyesi ve takma adı (lisan-ul-gayıp yada lesan-ol-gheyb) olan ''baha-al-din'' oğlu şiraz kentinde yaşayan/vefat eden ve şiraz türklerinden olan ''şemseddin muhammet hafız şirazi'' (shams-al-din mohammad hafeze shirazi),çoğunluk olarak gazel türünde yazılan şiir divan kitabının sahibi iranlı şair. aynı zamanda mesnevi, rübai, kaside ve kıta türlerinde de beyitleri vardır. ayrıca kuran'ı ezbere bilmesi ve 14'ten fazla yöntemde okuyabilmesi, hafız lakabını kullanmasına neden olmuştur.
    ''divane hafeze'' şiir kitabı bu beyitlerle başlar:

    ela ya eyyohassaghi eder ke-sen ve navelha
    ke eshgh asan nemud evvel veli oftad moshkelha

    be buye nafei kakher seba zan terre bogşayed
    ze tabe ceede meşkineş çe khun oftad der delha....
  4. "eger an turk-i şîrâzî bedest âred dîl-î mârâ
    be hal-i hinduyeş bahşem semerkand u buhârârâ"

    "o şirazlı güzel, bize iltifat eder, gönlümüzü alır, aşkımızı kabul eylerse yanağındaki kara bene semerkand'i de bağışlarız, buhara'yı da" anlamına gelen bu beyiti timurlenk'in kulağına gitmiş ve timur şairle görüştüğünde:

    "semerkand'le buhara iki mamur ve büyük islam şehri. sen nasıl oluyor da onları sevgilinin bir benine bağışlıyorsun?" demiş.

    hafız da yırtık pırtık üstünü başını işaret ederek:

    "işte bizi bu hale koyan da hep o yolsuz bağışlamalar ya" diye cevap vermiş. bu rivayettir, başka türlüsünde:

    "ben, semerkand u buhara demedim... se men kand u du humara (üç batman şekerle iki hurma) dedim" dediğinden bahsediliyor.

    bir de çok güzel ahenkli bir beyit;

    dest ez taleb nedârem tâ kâm-ı men berâyed
    yâ ten resed be cânan yâ can zi ten berâyed

    (muradıma erişinceye kadar aramaktan el çekmem... ya ten sevgiliye ulaşır, ya can tenden çıkar.)
  5. kaybolan yusuf döner kenan iline gam yeme,
    gün gelir hüzün dolu kulüben döner gül bahçesine gam yeme.

    dizelerinin sahibi iran lı üniversal kişilik.
  6. aşıkla maşuk arasında hiçbir engel bulunmamaktadır. engel sen... hafız aradan çekil.

    ***

    toz gibi olan tenim, can çehresine perde olmakta. o yüzden perdeyi kaldırıp attığım an, ne güzel bir andır.
    bu çeşit kafes, benim gibi güzel bir kuşa layık değildir. rıdvan gülşenine gideyim, ben o yeşilliğe layıkım.
    niçin geldim, neredeyim? belli olmadı gitti. yazık, yazık kendi işimden bile habersizim.

    ***

    yol üzerinde perde sinsin hafız, aradan çekil. bu yolda perdesiz bir şekilde gidene ne mutlu!

    (bkz: hafız divanı)
  7. divan edebiyatına girecek olanlar için temel taşıdır, bu işte zirvedir.divanı fars'çadır. bostan ve gülüstan adlı doğu klasikerlinin de müellifidir.
  1. 1