h p lovecraft  

asıl adı, howard phillips lovecraft olan yazar, 20 ağustos 1890 yılında rhode island da doğmuştur. gothic edebiyatın, poe'den sonra ki babası da denebilir. en ünlü yapıtları ''the call of cthulhu, the shadow over the innsmouth, the music of erich zann, necronomicon ve at the mountian of madness'' dır. annesi ve babası akıl hastanesinde ölen yazar, çocukluğu boyunca kompleksli bir şekilde yetiştirilmiştir. önceleri annesi tarafından, bir kız gibi büyütülen howard, yaşı ilerledikçe çirkinlik kompleksine sokulmuştur. hiç dışarı çıkmadan, günlerce evine kapanıp kitap okuyan howard'ı en etkileyen yazar kuşkusuz poe'dir. ''poe, benim kurgularımın tanrısıdır'' der howard. kadınlarla ilişkileri hemen hemen sıfır olan howard, bir kez evlenmiş ve bu evlilik çok kısa sürmüştür. edebi dehası üst düzeyde olan yazar, dünyanın en büyük mektup yazarlarından biridir de aynı zamanda.

başarılı bir psikolojik gerilim yazarı. şu an call of cthulhu adlı eserinin bigisayar oyunu yapılmaktadır

okurken bu ne yaa nebiçim hikaye dedirten ama kitabı bırakıp hikaye hakkında düşününce hassiktir lan dedirten, gay olduğu hakkında hala söylentiler dolaşan (ama yazar arkadaşları tarafından zamanında bu iddia reddedilmiş), gotik korku öyküleri yazan aşmış yazar...

1890-1937 yılları arasında yaşamış, en çok "cthulhu'nun çağrısı"* kitabıyla tanınan, aslında süper bi yazar olmadığı halde yazdıkları özellikle yarattığı atmosfer sayesinde insanı fena etkileyebilen, yaşamı boyunca insanlardan mümkün mertebe uzak durmuş ilginç insan.

yazım tekniği olarak zayıf kalmasına rağmen yarattığı özgün dünyalarla okuyucuyu saran, yaratıcı fantastik korku yazarı

deliliğin sınırlarında bekçilik yapan okurken sizi o sınırdan geçiren deha.

hikayeleri fazla şaşırtıcı, sürprizlerle dolu değildir; ancak gerek anlatımı, gerek tasvirleri ile okuyucuyu daha çok etkisi altına alır. eşcinsel olduğu iddiası gariptir; zira kendisin eşcinsellik kavramını orta yaşlarında öğrendiği söylenir.

kitaplarını evde tek başınayken okuyamadığım,tasvirlere daha çok ağırlık veren yazar.kitaplarında hemen hemen hiç diyalog yoktur.black sabbath'ta tutun da metallicaya kadar çoğu grubu,sanatçıyı etkilemiştir.kısa öyküleri filmlere bile konu olmuştur öyle ki kısa bir öykü olan charles dexter ward vakası(the case of charles dexter ward) dan etkilenerek filme alınmıştır.

eserleri kolajlanarak "call of cthulhu: dark corners of the earth" adında harika bir fps-adventure oyununu yapılmış, "gotik edebiyatın zirvesi" addedilen zat. sevenlere edgar allan poe ve arthur machen önermek adettendir.

1926 yılının yaz aylarında kaleme aldığı the call of cthulhu ile sanatının doruk noktasına ulaşmış, olağanüstü betimlemeleri ve eğitimini tamamlayamadığından kaynaklanan bozuk cümle yapısı ile kendine has üslubunu oluşturmuş gizemli yazar. ayrıca dreams in the witch house ve dagon adlı iki öyküsü beyaz perdeye aktarılmıştır.

dagon ve the case of charles dexter ward adlı eserleri 6.45 yayınevi tarafından piyasaya sürülmüştür.

fazla yaratıcı bir yazar değil zannımca.

cthulhu'nun çağrısı isimli kitabı ile insanalr arasında edgar allen poenun yolundan ilerlediğini düşündü insanlar kendi korkularıyla yüzleştiren ve hayatını 4 duvar arasında dünyanın her noktasına mektup yazarak yaşamış olan nadir insanlardan birisidir. her öyküsünü kendi yarattığı eskilere dayandırıp açıklayamadığı yerlerde deli abdul alhazrad a dayanan birisidir. bazı insanlar tarafından abdul alhazrad'in yazdığı varsayılan ve asla gerçekte varolmayan necronomicon isimli kitabı bulduğu iddaa edilen ve daha sonra utanmadan editleyerek yeniden piyasaya sürdüğü bile düşünülmüştür.

düşlerin efendisi tanımını belki de en çok hak eden, tasvirleriyle poe nun açtığı yolda poe yu da eğer yaşasaydı hayretler içersinde bırakması muhtemel olan amerikalı korku öyküleri/fantazya yazarıdır.

rhode ısland ın providence kasabasında 1890 tarihinde doğan lovecraft, ömrünün hemen hemen tamamını burada geçirdi. içine kapanık bir çocuk olduğu için asosyal bir şekilde büyüdü ve dostluklarını 20 li yaşlarında, o da mektup yoluyla kurabilmiştir.

beş yaşındayken babasını kaybeden lovecraft ı aşırı derecede tutucu, dış dünyayla mücadele edemeyecek kadar sinik ve eşine duyduğu küskünlüğü, oğlunun çok çirkin olduğunu söyleyerek yok etmeye çalışan annesi tarafından büyütüldü. zaten hastalıklı bir bünyeye sahip olan lovecraft, iyice içine kapandı. daha çok ufakken büyükbabasının sahip olduğu muazzam kütüphane olmasaydı, lovecraft için belki de hayalgücünün kapıları sürekli kilitli kalacak, biz de böylesine bir güce sahip harika bir insanın yaratılarından mahrum kalacaktık. ne ki çok yaşamamış, 1937 yılında ölmüştür. lovecraft'ın hayatı böyle, yazın hayatı ise ülkemizde bile tezlere konu olacak kadar geniş ve zengin.

lovecraft ın düşlerini şekillendiren en önemli kaynaklar arasında astronomi, pozitif bilimler, eski yunan ve roma tarihi, binbir gece masalları, gotik edebiyat ve kaçınılmaz olarak yaşadığı izole bir hayat yer alır. gotik edebiyat, tasvirlerinin gücünü en çok etkileyen kaynaktır. zira lord dunsany ve edgar allan poe , lovecraft ın en çok etkilendiği iki isimdir.

lovecraft, ilk eserini daha 15 yaşındayken yazdı. the beast in the cave isimli bu erken(oldukça erken!) dönem öyküsü, daha o yaşlarında gotik edebiyatın açtığı yolda yürüyeceğine işaret ediyordu lovecraft ın.

yazarlığa ciddi bir biçimde başlaması, dagon isimli öyküsünün o dönemin kült dergisi weird tales'ta yayımlanmasıyla başlar. daha sonra conan ın yaratıcısı robert e howard ve seabury quinn ile birlikte bu dergi için çalışan üç silahşörlerden birini teşkil edecektir.

eserleri iki başlık altında incelenebilir. fantazyaları ve tuhaf korku öyküleri, lovecraft ın farklı türlerdeki hakimiyetini de ortaya koyar.

fantazyalarda daha çok farklı evrenlerde, farklı dünyalarda gerçekleşen garip olaylar anlatılır. örnek vermek gerekirse, venüs ün işgali sırasında eryx isimli bölgede tuzağa düşen ve yavaş yavaş ölen bir işgalcinin anlatıldığı eryx in duvarları içinde öyküsü mükemmel bir örnektir bu konuda. ancak lovecraft ın asıl dehasını ortaya koyduğu alan korku öyküleridir. korku öyküleri de iki başlık altında toplanabilir. bir başlıkta new england kırsalında ve kendi yaratısı olan arkham şehrinde gerçekleşen tuhaf olaylar yer alır. diğeri ise bu yazarı diğer tüm korku yazarlarının bir üst basamağına yerleştiren cthulhu mitosu'dur. bu mitosta başka evrenlerden/boyutlardan gelen varlıkların insanoğluna ve evrenin gidişatına olan etkileri anlatılmaktadır kısaca özetlemek gerekirse. ancak bu farklı dünyaların kurgusu, yüce eskiler ve ata tanrılar tasvirleri, olaylar arasındaki bağlantılar ve kurgular şahanedir, mükemmeldir, kelimelerle ifade edilemeyecek kadar müthiştir.

lovecraft ın tuhaf evrenleri ve varlıkları, ölümünden sonra da korku dünyası için önemli bir kaynak vazifesi görmüşlerdir ve hala dahi korkunun önde gelen isimlerince zenginleştirilmektedirler. stephen king, dean r koontz, ambrose bierce, frank belknap long, robert bloch, clark ashton smith, august derleth gibi korku yazarları, lovecraft ın öykülerine kendilerinde çok şeyler katarak mitosu daha da mükelleştirmişlerdir.

lovecraft ın eserleri 3 cilt halinde dost yayınevi tarafından basılmıştır ve ithaki yayınları'nın bastığı lovecraft öykülerinde hiç bahsedilmeyen ayrıntılar, çevirmen hasan fehmi nemli tarafından dipnot düşülmüştür. cthulhu mitosu na katkıda bulunan yazarların öykülerinin de yer aldığı 4 ciltlik cthulhu mitosu öyküleri ise ithaki yayınları tarafından basılmıştır.

hikayelerinin neredeyse hepsinde kadın karakter kullanmayan korku yazarı. şahsi fikrimce stephen king'in ilham aldığı yazarlardan birisi. diğeri için (bkz: edgar allan poe)

"yükselmiş olan batabilir ve batmış olan yükselebilir.

iğrençlik derinliklerde bekliyor ve düş görüyor,

çürümüşlük insanoğlunun sarsılan şehirlerine yayılıyor."


(bkz: the call of cthulhu)

kendisinden önce bir çok fantastik kurgu eser okumuştum ama lovecraftı ilk okuduğumda o kitaplarında işlediği korku dokusunun mükemmelliği karşısında ağzım açık kalmıştı.tolkienle karşılaştıranlar olmuştur ama farklı dönemlerin farklı türlerin adamlarıdır.lovecraftın hikayelerinde nedense genelde yaşanan olaydan kurtulmuş ama o olayı asla anlatarak yeniden yaşamak istemeyen bir anlatıcı bulunur.daha ilk korku tohumu ruhumuza burada ekilmiştir bile.genelde kısa öyküleri vardır ve keşke daha uzun soluklu hikayeleri olsa dedirtir.olayları oldukça gerçekçi bir şekilde anlatış tarzına sahiptir.ayrıca bana kalırsa anlattığı yaratık ya da farklı türdeki canlıların dehşetini daha iyi duyumsayabilmemiz için tam olarak tasvir etmez bizi hayalgücümüzün sınırlarını zorlamaya iter.

providence'deki mezarında cthulhu'nun çağrısı'nda geçen şu sözler yazmakta.

"sonsuza kadar yatabilen ölü değildir
ve tuhaf zamanlarda ölüm bile ölebilir."

(bkz: the call of cthulhu)

edgar allan poe'dan etkilendiğini kendi de kabul etmiş olan gothic edebiyatının en iyi yazarlarından. hikayelerini okumak insanı gerçekten korkutur. lovecraft'ın şöyle bir sözü vardır;
'insaoğlunun en eski ve en güçlü duygusu korkudur , en eski ve en güçlü korku ise bilinmeyenin korkusudur' der. lovecraft bunu gerçekten çok iyi yapan bir yazar. örnek vererek açıklamaya çalışayım. iki tane sahne düşünün. birisinde dev bir yaratık var. binaları yıkıyor, insanları alıp yiyor falan filan. ikinci sahnede bir kapı olduğunu düşünün. içerden garip iniltiler geliyor.içerdeki kapıyı açmaya çalışıyor. kapıyı yumrukluyor.odanın içindeki;

- yardıma ihtiyacı olan yaralı bir insan olabilir.
-kafayı sıyırmış bir insan olabilir.
-bir yaratık olabilir.
-kafayı sıyırmış bir yaratık olabilir.

bunlardan çok daha farklı herhangi birşey de olabilir.bu iki sahneden hangisi daha korkutucu? lovecraft bunu * tam anlamıyla kullanan bir insan. 3 sayfalık bir hikayesini hatırlıyorum ve ne kadar çok gerildiğimi de hatırlıyorum okurken.bir insan 3 sayfa yazıda ne anlatabilir ki diye düşünüyor insan ama lovecraft çok şey yapabiliyor bu 3 sayfada. son olarak kesinlikle okunması gereken bir yazardır...


'that is not dead which can eternal life yet with strange aeons even death may die... '


'sonsuza kadar yaşayan ölü değildir ve tuhaf zamanlarda ölüm bile ölebilir... '

amerikalı yazar. poe'nun gotik mirasının temsilcisidir.
20 ağustos 1890'da rhode island, providence'ta doğmuş, okumayı 4 yaşında öğrenmiştir.

pek çok ünlü fantazi/gotik yazarı * * gibi psikolojik sorunları olan bir ailenin ve oğluna aşırı düşkün hastalıklı bir annenin gözetimi altında toplumdan kopuk ve içine kapanık büyümüş ve bu durum hayatının sonuna kadar sürerek onu etkilemiştir. başlarda, onu titizlikle yetiştiren ve üzerine titreyen annesi akıl hastalığı ilerledikçe ona sürekli çok çirkin olduğunu ve çevresine onun fiziksel görüntüsünden utandığı için insan içine çıkmak yerine kitaplara gömüldüğünü söylemiştir.

okuldan sağlık problemleri yüzünden genç yaşta ayrılan lovecraft, kendini kötü şiirler yazmaya ve amatör gazeteciliğe adamıştır. birçok yayın organında ırkçılığı savunan ve kraliyet yanlısı yazılar yazmış fakat zamanla ırkçılık yanlısı görüşlerinden uzaklaşarak zıt bir politik görüşü benimsemiştir.

öyküleri 20'li ve 30'lu yıllarda weird tales ve benzeri pulp korku dergilerinde yayınlanmaya başlamıştır. bu akımın pek çok ünlü yazarıyla * * * * dost olmuştur.

lovecraft öykülerine hiçbir zaman güvenmemiş ve en sonunda, tarzında oldukça başarılı olmasına rağmen, bu işi beceremediğine karar vermiştir. yaşamı boyunca hiçbir öykü kitabı basılmamıştır. 1937'de bağırsak kanserinden öldüğünde ardında 51 öykü bırakmıştı.

lovecraft'ın öykülerini başarılı kılan, anlatım tarzı ya da tekniğinden çok, yarattığı dünyaların orjinalliğidir. gotiğin o gizemli, kasvetli, donuk havasını başarıyla canlandırabilmesinin yanısıra, mood'larına kendisine ölümünden sonra büyük ün kazandıracak o sinsi, tüyler ürpertici dehşeti de eklemiştir. lovecraft herşeyden önce bir mit yaratıcısıdır. lovecraft'ı çağdaş korku edebiyatının ustalarının gözünde erişilmez yapan nitelik, onun bir "evren kurucu" olmasıdır.

günümüzde h.p. lovecraft'ın yarattığı cthulhu mitosu dünyanın her yerinde bir çok hayranı tarafından yaşatılmaktadır.
* *

aleister crowley ve edgar allan poenun takipçisidir. call of cthulhu gibi necronomicon gibi başyapıtları sahiptir. stephen king'e nazaran korkutma tekniği daha bi' değişiktir, bilinmeyen üzerinedir.

"ph'nglui mglw'nafh cthulhu r'lyeh wgah'nagl fhtagn"
(r'lyeh' deki evinde ölü cthulhu düş görerek bekliyor.)

h.p. lovecraft 1937'de ölmeden önce farkında olmadan bir mit bırakmıştı dünyaya.

bir yerlerde, sular altında r'lyeh diye bir şehir vardı tıpkı atlantis gibi. atlantis'ten farkı lanetlenmiş olması ve cthulhu'nun orada uyumasıydı.

cthulhu, ahtapot kafalı olmasının yanı sıra bir ejderha gibi pullu deriye, sivri tırnaklara, kanatlara sahipti; bunun yanında vücudu bir insanınkine benziyordu; 2 el 2 ayak.

yıldızlar uygun konuma geldiğinde yüce eskiler, cthulhu (vikipedi'de şutulhuu diye okunduğu söyleniyor), kayıp mezarları olan r'lyeh'in su yüzüne çıkmasıyla diriliyor ve korku dolu bir gece yaşatıyordu insanlara.

r'lyeh; uzaktan bakıldığında üç boyutlu görüntüsü var gibi; ama değil. kaç boyutluydu bu tanrım? sanki dünyadan değil! bu nasıl bir şehir?

yüzyıllar boyunca cthulhu düşler görüyordu orada, ütelik ölüydü. belki de lovecraft ölüm aslında sonsuz bir düş demek istiyordu burada.

cthulhu ile de kalmadı lovecraft'ın mitleri. bir necronomicon var ortada. yazılıp yazılmadığı belli değil. üstelik lovecraft, cthulhu'nun kendisine kattığı laneti ve gizemi necronomicon'a da katıyor. "o kitap lanetli, araştırmayın" diyor ve necronomicon'la cthulhu mitini destekliyor.

ve dillere yapışıp kalmış bir söz 1900lü yıllarda lovecraft'ın beyninden çıkıp sayfalara dökülüyor;
"sonsuza kadar yatan ölü değildir ve tuhaf zamanlarda ölüm bile ölebilir."

(bkz: the case of charles dexter ward)

elinde lovecraft kitabı gördüğünüz bir arkadaşınıza "h.p. lovecraft ne, hewlett packard lovecraft mı, ehehe" dediğiniz zaman kitabı kafanıza indiriyorsa, arkadaşınız bir lovecraft hayranıdır.

aşerilmedikçe okunmaması gereken adam. 3 kitabı yıllardır kitaplığımda durur. birini okudum ama çok şükür ki unuttum. o kadar kolay değil dostum, o kadar kolay tüketmeyeceğim seni.