merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.
  • videolar

  • görseller

    • hümanizm
    • hümanizm
  1. 1

hümanizm

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. marx’ın da pek sevdiği bir latin sözünü anımsıyorum
    "nihil humanum mihi alienum est"
    bu sözün altına ben de imzamı basıyorum
    insana ilişkin ne varsa kabulüm
    şu hümanistler hariç
    (bkz: can yücel)
  2. hümanizm*: insandan ve insanın içinden geçenlerden yola çıkarak, insanı anlamaya çalışmak, ve buna insanı ve toplu yaşamı hümanite idealine uygun olarak şekillendirmeyi eklemek. hümanite burada en geniş anlamıyla kullanılmıştır, yani sadece etik olarak değil, bilimsel ve estetik olarakta.

    avrupa da hümanizme bakarsak bunu ilk temelinden günümüze yedi ana kategoriye ayırabiliriz:

    1. eski çağda hümanizm
    2. rönesansta hümanizm
    3. aufklärungshumanisme
    4. idealistik hümanizm
    5. romantik hümanizm
    6. sosyalistik hümanizm
    7. existentialistik hümanizm

    bunları açıklamalarını zaman içinde sizlerle paylaşmak niyetindeyim.
  3. bu kavram insanın aklında olumlu mesajlar çağrıştırır "insan sevgisi, barış, kardeşlik" gibi, ancak felsefi anlamda hümanizm kavramı; insanların yegane amaç ve odak noktası haline getirilmesidir. zaten ingilizce deki sözlük anlamı, " en iyi değerler, karakterler ve davranışların doğaüstü bir otoritede değil de, insanlarda olduğuna inanan düşünce sistemi" dir. hümanizmin en açık tarifi ise önde gelen hümanistlerden biri corliss lamont şöyle demiştir; " hümanizm, tüm gerçekliğin bizzat doğanın kendisinden ibaret olduğuna inanır, evrenin temel materyali, zihin değil madde-enerjidir...(hümanizme göre) doğaüstü varlıklar gerçek değildir; yani insan düzeyinde, insanlar doğaüstü ve ölümsüz ruhlara sahip değildirler ve tüm evren düzeyinde, evrenimizin doğaüstü ve sonsuz bir yaratıcısı yoktur."
    görüldüğü gibi, hümanizm; doğrudan doğruya ateizme dayananan bir akımdır.*
  4. hümanizm:tür faşizmi.
    insan:doğada görevini yerine getiremeyip aynı zamanda kendisinin dışındaki doğayı berbat eden yegane varlık.
    börtü-böcek sevmek daha mantıklı olabilir.
  5. şöyle der bulantı'da sartre, roquentin'in iç sesinden:

    “belki de insanlardan tiksinen bir kimsesiniz.” bu yanıltıcı uzlaşma çabasının altından ne çıkacağını biliyorum. benden pek az bir şey istiyor, bir yaftayı kabullenmemi istiyor sadece. ama bir tuzak bu; isteğine baş eğersem otodidakt kazanacak, beni sınırlamış, yeniden kurmuş ve aşmış olacak. çünkü hümanizm, bütün insansal davranışları kendi malı haline getirir ve hepsini birbirine katıştırır. ona dosdoğru karşı gelirseniz oyununa düşmüş olursunuz; çünkü hümanizm, karşıtlıklarına dayanarak yaşar. dik başlılar, dar görüşlüler, yasa dinlemezler, onlar yenilip dururlar; onların bütün sertliklerini, bütün kötü aşırılıklarını, hümanizm sindirir ve köpüklü beyaz bir lenf haline sokar. düşünce-düşmanlığını, manşeizmi, mistisizmi, kötümserliği, anarşizmi, bencilliği sindirmiştir. bunlar, varoluşlarını ancak hümanizm içinde haklı çıkaran tamamlanmamış düşünceler ve aşamalardır. bu topluluk içinde, insanlardan tiksinen kimse de yerini bulur; bütünün uyumunu sağlayacak bir uyumsuzluktur sadece. başkalarından tiksinen, bir insanoğludur, öyleyse hümanistin de belli bir yere kadar başkalarından tiksinmesi gerekmektedir. ama o, tiksinme ve nefretini dozunda kullanan bilimsel bir insansevmezdir. insanlardan, onları daha iyi sevebilmek için önce nefret etmiştir. bir bütün içine sokulmak istemiyorum. kırmızı kanımın, bu lenfasal hayvana yem olmasını da istemiyorum. “anti-hümanist” olduğumu söylemek budalalığına düşecek değilim. hümanist değilim ben, hepsi bu.
  6. hristiyanlığın grec ve latin sanatını yasaklamasıyla bin yıl kadar baskı altında kalan edebiyat ve sanat, sanatçıların yeniden "insan" konusu üzerine eğilmelerini sağlamıştır. grec ve latin edebiyatını örnek alan sanatçılar, " ideal insan" anlayışıyla eserler vermeye başlamışlardır. 13. yüzyılda ortaya çıkan ve latince "hümanistos"* sözünden esinlenerek oluşan ve kendisine "insan"ı merkez alan bir edebiyattır. bu dönemde kilise latince'sinin yerini ulusal dil almaya başlamıştır.
  1. 1