|
|
- şöyle oluyor:
mekanik bir sistemde sünek yapı davranışının gösterilebilmesi için (doğal olarak) yapı elemanlarının bir miktar sünek olmaları gerekir. bu tür yapı elemanlarının taşıma gücünü tamamen yitirmesi, kopması evvelinde bu elemanlar hatrı sayılır plastik şekil değişikliği yaparak içsel şekil değiştirmeler sayesinde üzerlerindeki yükten oluşan enerjinin büyük kısmını yutarlar.
lâkin bir sistemdeki her elemanın sünek elemanlar olması, o sistemin bir bütün halinde sünek davranması için yeterli değildir. eğer ki bu dinamik sistemde (basitçe tek serbestlik dereceli düşünün) rijitlik yüksek ve kütle düşükse sistemin doğal titreşim frekansı yüksek ve periyodu* düşük olur. işte bu yüksek frekans, yapı elemanlarının yeterli plastik şekil değiştirmesine müsaade etmeksizin kırılma veya kopma noktasına getirir. işte bu tip sünek davranış göstermeksizin oluşan kırılmaya "gevrek kırılma" denir.
örnek: abyyhy'ye göre çok sağlam bir zemin üzerine yaptığınız bina eğer 0,1 saniyenin altında bir periyotla salınacak biçimde dizayn edilmişse bu yapıda sünek davranış beklemek hatalı olur. gevrek kırılma yaşanması büyük olasılıktır.
yapı mühendisliğinde bu periyot değerlerinin bu biçimde kısıtlanması zaman zaman ciddi sorunlara yol açabilir. fazlasıyla sağlam olsun diye büyük yapı elemanları ile donatılan ve buna rağmen titreşim periyodu dikkate alınmaksızın sünek dizayn edilen bir yapının yıkılmasa dahi gevrek kırılma veya buna yakın olma neticesinde ciddi yapısal hasarlar göstermesi olasıdır.
|