|
|
- çok konuşan, boş boğaz, gürültücü kimse ona denir.
karşısındakini bayan (bkz. baymak), uyuz saftirik türleri olduğu gibi;
muhabbetine doyum olmayan, saatlerce konuşulabilecek cinsleri de vardır.
- programını sabah 6.30 - 10.00 arası yapması nedeniyle anca yazın staja giderken dinleyebildiğim , gayet geyik ve yardırıcı kişican...
(berti, 23.03.2004 18:49)
- okan bayülgen
- bik bik bik.bıdı bıdı bıdı.falan da falan gibi söz öbeklerinin bu tür şahısları anlatmak için kullanılması bu tür insanların ne kadar da aynı şeyleri ardı ardına konuştuğunun bir ibaresidir.
- kurbağa
(gömer, 09.04.2004 03:08)
- eskiden radyo klasta yaptığı şakalarla hemen her gün programını dinler olmuştum.. şimdi ise power fm'de renkli bir sabah programı yapıyor.. kompela ile olan muhabbetleri eğlencelidir.. bir de ayrılırken forrest gump'ın film müziğini üzerine veda konuşması yapar ki; söyledikleri ne olursa olsun doğru olduğunu kabul etmek zorunda kalırsınız..
(bkz: g & z)(cellman, 21.01.2005 15:52 ~ 11.07.2005 11:02)
- (bkz: chatterbox)
- (bkz: jozi zalma)
- kendisinin muhteşem bir dj, fakat bir o kadar da muhteşem bir analiz insanı olduğu kanısına vardım. meğer yıllarca bu adamı yanlış tanımışım, radyodan çıkan bir smileydan ibaret zannetmişim.
- power fm'de haftaiçi sabah programı yapan dj..saat 7'den 10'a kadar olması gerekiyor..belli bir sabit düzeyi yok programın, bazen gayet geyik olabiliyor, çok gülebiliyorsunuz, bazen ise öeh diye kanalı çevirebiliyorsunuz..yine de program içinde dj şah ile beraber gerçekleştirdiği skeçleri dinlemek keyif vericidir, özellikle de herşeyin ve herkesin türk/türkçe olduğunu kanıtlmaya çalışan hüseyin eke (ayrıca tarihte bugün'ü de sunmaktadır) baya eğlenceli bir adam..öte yandan psycho story teller'ın nedim'i, ve güncel konuları geveze ile geyik çeviren steve komphela'da bu dj şah denilen şahsiyet tarafından canlandırılmaktadır..
(zeus, 04.02.2007 15:09 ~ 15:15)
- ben futbolla ilgilenmem golf oynarım, çok okurum çok bilirim kitap bile yazarım,yelken yapıyorum öyle böyle değilim, lakin bilmemkaç yıldır burda bu kadar nitelikle oturur gevezelik ederim de daha kendime bir tane sevgili bile bulamadım insanı.üstelik yıllardır aynı sorular üstünde tartışarak aynı esprileri yapması da baygınlık geçirtmiştir insana.yaşasın nedim derim başka da bir şey demem.
- power fm'de dj olmasının yanında deneme yazılarından oluşan -daha çok derleme yapılmış- hayata dair adlı kitabın da yazarıdır. maviağaç yayıncılıktan çıkan kitabından tavladan öğrenmenin aşamalarına kadar birçok konuyu niteleyen yazılar vardır. "papatyanın hikayesi" ve "noktalama işaretleri" adlı yazılar da kitabında favorilerim arasında.
(sunflower, 04.02.2007 17:58 ~ 11.02.2007 23:17)
- 5 nisanda erciyes üni de olacak insan. 4 kulak bekliyoruz
- öldürülecek insanlar listesinin en başında gelirler. uzun süre bu tür varlıklarla bir arada bulunmak bilinç kaybına neden olabilir.
- an itibarı ile kendisine şahsım olarak tanımış olduğum son tahammül edilebilirlik şansını kaybetmiş dj'dir. skeçleri bile artık kendini tekrar etmekten öteye gitmeyen, sadece belaltı espriler ile komedi yapmaya çalışan, becerememesine rağmen gazete vesair yayımlardan seçmece haber toplayıp üzerine espri yapamayan kişidir. insanın kendini bilmesi gerekir ki geveze bu konuda sınıfta kalmıştır. bir helikopter gezisine tav olup dinleyen kitlesini de bu performans ile kaybedecektir. görüldüğü yerde uyarılmalıdır.
- genel olarak ağızdaki sözcüklerin ishal olması halidir... bazen yazıya dökülür bazende söze...
- çerkes geeneği olan xabzede ayıplanması gerekli kişi.
xabze, çerkesliğin esaslarını belirleyen kurallar bütünüdür ve toplumsal yaşamın gerekliliklerinden tutun da özel hayatın en detaylı noktalarına kadar hemen her konu, xabze tarafından düzenlenmiştir. xabze, gündelik yaşamı bir taraftan yasaklarla ve kurallarla çerkes insanı için yaşanır hale getirirken, diğer yandan da koyduğu kurallara uymayanlara getirdiği zımni cezalar ve aleni ödüllerle kendi devamlılığını ve uygulanabilirliğini mümkün kılar. xabze, devlet düzenini de anlatır, aile içi ilişkileri de. yani, xabze, bir toplumun sahip olduğu yaşam formunun kavramsallaştırılmış, sistematikleştirilmiş halidir; bir disipilin ve ahlaktır.
böylesine geniş kapsamlı olan xabzenin, kişilerin gündelik hayatta uyacakları davranış kalıplarını da kaba hatlarıyla da olsa tanımlaması şaşılmaması gerekendir.
çerkes aristokrasisinde asalet, aileden devreden, kana bağlı -ırsi- bir paye olarak anlatıldı. yani asalet, çok istisnai haller dışında, doğumla kazanılan bir şeydir ve asil kişiler, babadan devraldıkları bu asaleti korumakla yükümlüdürler. başka bir ifadeyle, xabzenin asili, atalarına olan saygısı dolayısıyla, miras yoluyla devraldığı asaletine uygun davranmayı kendine görev edinmelidir.
toplumsal hiyerarşide en tepede bulunan asil aileler zümresi "pşşıwunağue" ve onun altındaki bürokrat kesim "wuerq"ler, xabzenin asil olanlara yüklediği bu "asalet gereği" kabul edilen disiplinlere uymakla yükümlü olanlardır (kendi toprağını işleyebilen ama asil olmayan hür köylüler "lhxukoetl"ler ve en alt tabaka olan ama klasik köle tanımına da çok benzemeyen "pşşıl" sınıfı, bu zorunluluklara tabi değildirler.).
(bu hiyerarşik tasnif, doğu adigesi olan kabardeyler'de ve onların etkisiyle abazalar'da * * vardır; batı adigeleri'nde aristokrasi ve hiyerarşi, yaygınlık kazanmış bir uygulama değildir.)
peki nedir bu zorunluluklar?
herşeyden önce asil kişi, her türlü davranışında ölçülü olmak durumundadır.gerek kılık kıyafetinde, gerek davranışlarında hiç bir zaman aşırıya kaçmamalı, her zaman silik değil ama sade olmalıdır. bu sebeple, örneğin, çok süslü, şatafatlı kıyafetler, çerkes asil kişisine yakıştırılmaz. buna mukabil, kıyafetlerinde her daim aşırı süse yönelen asil olmayanlar da ayıplanmaz. zira bu, o asil olmayanların doğasına uygun olandır ve onların böyle davranmaları da yadırganmaması gerekendir. "dele qolen yi ş'ases!" lafı bunu açıkça göstermektedir. "çirkin sayılabilcek kadar parlak renkli olan her şey, aklı, izanı yerinde olmayanın sevgilisidir" şeklinde, tam karşılık sağlanamadan da olsa tercüme edilebilecek bu söz, xabzenin abartıdan uzak durulması gerektiğini salık vermesine bir örnektir. keza, tarif edilen tarz kıyafetler ya da aşırıya kaçan davranışlar için kullanılan "kajer faşşes", yani "(o şey) asil olmamanın, köle olmanın alameti, nişanıdır" kalıbı da çerkes asalet anlayışında ölçülülüğün ne denli önemli olduğunu kanıtlayan bir diğer örnektir.
işte bu mantık, yani çerkes asilinin her davranışında ölçülü olması gerektiği kuralı, yemek yemeden tutun da konuşmaya kadar daha başka bir çok davranışta asil olanı kendine hakim olmaya davet eder. asil kişi aşırı yemek yemez, çok yüksek sesle konuşmaz, abartılı şekilde gülmez. zira asil kişi, davranışlarında diğer insanları da düşünmek zorundadır; başkalarını rahtsız edecek şeyler yapmak, onun saygınlığına zarar verecek olandır ve bu sebeple asil çerkes kişisi, kendi değerini de korumak için, otokontrolünü dışarıdan bir müdahale olmaksızın sağlaması gerekendir. saygı hakedilen bir şeydir ve kişi davranışlarıyla saygıyı hakettiğini göstermedikçe, o kişinin asaletinden ve saygınlığından şüpheye düşen bir başka kişi, bu davranışı dolayısıyla suçlanamaz.
bir ortamda çok konuşan, abartılı hareketler yapan birisi görüldüğünde o kişi asil bir kişiyse ve kendisi de tavırlarının farkında değilse, ona çok yakın olan bir arkadaşının belli etmeden sessizce onu uyarması, toplumumuzda nadiren de olsa görülebilecek bir şeydir.
yalnız burada bir noktayı belirtmek isterim; asil kişi konuşmada, tüm diğer her şeyde olduğu gibi, aşırıya kaçmamaya gayret gösterir ama bu kişinin çok az veya hiç konuşmayacağı anlamına da gelmez. yerine ve zamanına göre xabzeye hakim bir çerkes ne kadar ve nasıl konuşması gerektiğinin analizini kendisi yapabilir. hoşsohbet olmak, muhabbetlerin aranan kişisi kabul edilmek güzeldir. bu hoşsohbetlikte ise muhataplarınızın arkanızdan "şu geveze gelse de biraz neşemizi bulsak" gibi sözler sarfetmelerine neden olacak şekilde davranmak, asıl hoş karşılanmayandır. yani mesele aslında çok konuşmakta değil, nitelikli şeylerden bahsederek saygının muhafazasını da sağlayarak konuşmaktır; aslında yasaklanan "geveze"liktir.
bir dildeki kelimeler, o dilin yaşam tarzını ve hayat anlayışını en güzel biçimde gösteren, tabir yerindeyse, "ayna" lardır. adige dillerinde çok konuşma halini ifade eden bir kaç kelime mevcuttur. bunların arasında ne dediğini bilerek, dinleyenler nazarında saygınlık kazanarak, nitelikli ve güzel şeylerden bahsederek; yani asaletin gereklerine uyararak yapılacak olan sohbetlerde çok konuşma halini tanımlayan bir kelime vardır: woerşeraque. kalan diğer kelimeler de, çok konuşmanın xabzede hoş görülmediğini anlatır şekilde, "geveze" kelimesinin karşılığı olarak kullanılır: şşharıve, qaverey, pselherey. toplumda öne çıkan, oldukça yaşlı olduğu için artık bir çok konuda olduğu gibi konuşma hususunda da izanını yitirmiş bulunan, hoşsohbet bir çok çerkes ihtiyarının -thamade- kendi hallerinden bahsederken, durmadan ve hiç gereği de yokken "se sışşharıve-ım, sı weurşeraques!" (ben geveze değilim, sadece konuşkanım) diyerek kendilerini savunma gayreti içine düşmeleri işte bu asalet kaygısı nedeniyledir.
- (bkz: geveze in the morning)
|