merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

gestalt psikolojisi

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. gestalt isminde birisi tarafından geliştirilmemiş bir psikoloji ekolü. gestalt psikolojisinin mimarı ve de isim babası fritz perls’dür. psikolojik algılarımız bağlamında figür ve zemine önem verir. psikosomatik bir yaklaşımı da bünyesinde barındırır. kullandığımız dil ve deyimler ile psikolojik tipolojiler arasında var olan çarpıcı paralelliklerden söz eder. ruh ve beden bütünlüğü ve birliğini vurgulamakla uzakdoğu felsefesine yaklaşır.
    bakın tekrar yazıyorum. çoğumuzun sandığı gibi gestalt isminde bir adam tarafından falan geliştirilmemiştir. yoktur öyle bir adam.
  2. bu psikoloji teorisi 20. yüz yılın başlarında almanyada ortaya çıkmış olup, beynimizin algılama mantığının bir bütünlükle gerçekleştiğini öne sürer. bir arabanın lastiğine baktığınız zaman onun aslında sadece bir lastik olmadığını, arabanın dönmesini sağlayan ve dönerken aynı zamanda sürtünme kuvveti tarafından da engellemeye çalışan bir cisim olduğunu biliriz. onu tek başına yuvarlak ve dönen bir cisim olduğunu algılamayız. beynin bu duyu organlarıyla yaptığı bütün halindeki kavrama olayına da gestalt etkisi denir.

    edit: aynı zamanda gestalt diye birinin olmadığını öğrenip, hayallerimin yıkılıp, depresyona girmem sebebi ile artık bozulmuş psikolojidir.
  3. şimdi bu konuda en sevdiğim şey görselleri. öncelikle onları vermek istiyorum.

    (görsel: gestalt psikolojisi/84689)
    (görsel: gestalt psikolojisi/84690)
    (görsel: gestalt psikolojisi/84691)

    görüldüğü gibi hiçbir olayı olmayan durağan resimler bunlar, ne bir ilüzyon var ne de sihir. ama resimlerde birden fazla anlam var.
    mesela 2.görseldeki kürk mantolu madonnave hansel'i yemeye teşebbüs etmiş koca burunlu cadıyı aynı şekilde görebilmek gibi.
    farklılıkları oluşturan şey psikolojik ve çevresel faktörlerdir. işte bu gestalt psikolojisinin çıkış noktasıdır.

    gestalt psikolojisinin temel ilkesi, ‘bütün, parçalarının toplamından öte bir şeydir’ cümlesiyle özetlenebilir.

    gestalt okulunun öncülerinden olan max wertheimer, bu ilkeye örnek olarak storoskopik hareketi gösterir.
    wertheimer ,art arda seri bir şekilde gösterilen hareketsiz bir dizi resmin yarattığı hareket hissinin ,aslında tek tek ele alındığında hiçbir resimde olmadığına dikkat etmiştir. gerçekte bu hareket hissi, resimler arasındaki ilişkiden ortaya çıkmaktadır.
    gestaltçılar, kendilerinden önceki psikologların gözden kaçırdıkları ya da ister istemez bilimin çerçevesi dışında tuttukları ‘biçim,değer,anlam’ gibi kavramları ilk kez araştırma alanına kattılar.

    gestalt psikolojisinde önemli gelişimler yapmış 5 ana psikolog var:
    fritz perls
    wolfgang köhler
    max wertheimer
    kurt koffka
    bu dört şahıs gestalt psikolojisini açıklayan ve geliştiren kişilerdir.

    kurt lewin ise alan teorisiyle fikirlerine destek vermiştir.
    ne alaka şimdi alan malan demeyin çünkü gestalt bir alan teorisidir ve alan teorisi insan gruplarının davranışlarını ve deneyimlerini ele almada yardımcı olur. bunula beraber sosyal olgular olarak bizim bunun dışında olmadığımızı söyler. fritz’in* gestalt yaklaşımındaki sözlerine göre:
    “hiçbir kişi kendi kendine yetemez; kişi sadece çevresiyle birlikte var olabilir. kişi kaçınılmaz olarak her zaman bir
    alanın parçasıdır”.


    değişik terapi yöntemleri var ve konu aslında oldukça derin ama bence en güzelleri:

    (bkz: psikodrama)
    (bkz: boş sandalye tekniği)
  4. hani bir resim vardır siyah beyaz.beyaza odaklanığınızda vazo görürsünüz,siyaha odaklanığınızda birbirine dönük iki surat görürsünüz.işte bu gestalt psikolojisinin 'şekil-zemin ilişkisi' adlı yasasına örnektir.diğer yasalar da şu şekildedir:yakınlık, benzerlik, tamamlama, devamlılık, basitlik.
  5. vazoya indirgedik adamı, vazo düşünebiliyor musun. bacakları ayrık kadın mı, öpüşen iki insan mı derken vazo oldu adam. şimdi geştalt diye biri yok diyorlar, o almanca diyorlar. beynimin sol lobunu mu yoksa sağ lobunu mu kullanıyorum, balerin ne yöne dönüyor. ulan sana ne. yaşadı böyle biri belki. utancından soyu sopu gizleniyor, ne bilelim.
  6. insan beyninin, subjeye ilişkin vasıfları, tek tek ve detaylı olarak değil holistic (bütünsel) kavradığı yönünde beyan bildiren ruhbilim doktrini.

    misal portakala bakınca, yuvarlak bir şey görmeyiz, aynı zamanda turuncu bir şey de görmeyiz, sulu, kabuklu, tatlı bir şey de görmeyiz. portakal görürüz. bilmem anlatabildim mi.
  7. gestalt terapi ile sıklıkla karıştırılan psikoloji ekolüdür. gestalt psikoloji, algı başta olmak üzere insan zihni, şekil zemin ilişkisi gibi çeşitli konularla ilgilenmiş bir kuramdır, bir terapi tekniği değildir.

    sanıldığı gibi fritz perls tarafından bulunmamıştır. fritz perls, gestalt psikolojisinden yararlanarak "gestalt terapi" yi geliştirmiştir. gestalt psikolojisinin öncüleri ise wolfgang köhler, max wertheimer ve kurt koffka'dır.

    ek olarak, gestalt psikolojideki şekil-zemin(figure-ground) ile gestalt terapideki zemin kavramı bambaşkadır.