genellemenin dayanılmaz hafifliği  

insanları yargılamanın, herhangi bir davranışı yapan insanları kafaya göre keyfi bir şekilde kategorize etmenin, belirli bir kitleyi veyahut davranışı öznel bir isteği tatmin edecek şekilde etiketlemenin -zerre sorumluluk ve insaniyet, şevkat ve empati duymadan- yapmanın rahatlığı.

en az sıçmak kadar rahatlatıcı ve hafifletici bir eylem.

lakin sonuçlar pek o kadar iç açıcı ve estetik olmuyor.

(bkz: bok)

iletişim inhibitörüdür zira kafanızda özel bir topluluk veyahut bir hede hakkında genel bir fikriniz var ise, iletişim kursanızda kurmasanızda önyargılarınızın kurbanı olmak istersiniz.

sözgelimi "pis hintliler" hakkında veyahut "pis ateistler" hakkında yeterli bilginiz varsa (mesela pis olmaları), onlarla iletişim kurmak için pek bir sebebiniz kalmaz.

gel zaman git zaman hoca olursunuz, pis hintlinin teki sizin öğrenciniz olur ve kalma geçme sınırında bir notu vardır, sizin de notları girerken eliniz kayar(yanlışlıklan olsa da özünde freudian slip den bir farkı yoktur), dd vereceğinize ff verirsiniz zira bilinçaltınız sizi buna dürter ama farkında bile olamazsınız.

(bkz: her zirveye katılan yüzsüz yazar)
(bkz: küpe takan erkeklerin meyilli olması)

insanın tembelliği sayesinde oluşan psikolojik durum. ama bu da dahil bütün genellemeler yanlıştır tabii.*
genelleme yapmak insanın işine geldiği için midir, kafa yormadan sonuca ulaşılabildiği için midir nedir insan genelleme yapınca kafası acaip rahat oluyor. yani en azından bende böyle bir şey var. belki çoğunuzda da vardır ya da sadece ben düz adamımdır. bilemem.

ama arkadaşım rahatlatmıyor mu? mesela; pkk diye bişey var doğuda, o zaman doğu kökenli herkes terörist oluyor. ohh bu sonuçla rahatladın işte. kimlerin terörist olduğunu, neden bu ülkenin bu kadar kötü durumda olduğunu biliyorsun. doğudaki herkes terörist olduğuna göre de at oraya bi atom bombası kurtul. 50 sene kimse yaşayamaz da, topraktan terörist bitemez. ne güzel.

neyse ironiden anlamayan nesil için daha yumuşak bir örnek vereyim. mesela arkadaşım, ben çok zekiyim bunu biliyorum ve bu sebeple akp'ye oy vermiyorum o zaman hoop akp'ye oy veren herkes aptal oluyor. ohh beraber yaşadığım insanların yüzde ellisine aptal da dedim. ben ve bi kaç zeki adam varız iyi ki şu ülkede sonucuna ulaştım. kaçıp gidelim abi yaşanmaz bu ülkede sözünü de yapıştırdım ondan sonra. çok orjinal bir adam oldum.

dur lan bu da istediğim yumuşak örnek olmadı. en iyisi hanımefendilerimizin genellemelerinden bir örnek vereyim; seven erkek kıskanır o zaman kıskanmayan erkek sevmiyordur, az kıskanan erkek az seviyordur yaşasın çok kıskanan erkekler.

neyse ya, öyle işte. bu başlıktaki işim şimdilik bitti. gidiyorum ben.

'mini etek giyen her kız oracıkta sevişmek istiyordur.'*

'hepiniz aynısınız lan!' deyip hafiflemektir.

koy götüne rahvan gitsin durumudur.aslında o durumla uzak yakın ilişkisi ve bilgisi yoktur olsa zaten genelleme yapmaz.

genelleme yapmak bilimin temeli. bilim geneller istisnalar olsa bile.

örneğin periyodik cetvelin 1a grubunda bulunan elementleri metal olması hidrojen'e rağmen gerçektir. kimya 1a metaldir der ve hidrojen için genellemeden vazgeçmez.
sürüngenlerin kalp yapısı timsah'ın istisnasına rağmen biyolojinin öğretici genellemelerinden biridir.

yani demek istediğim istisnanın var olması genelleme yapmaya engel teşkil etmez. bu yüzden genelleme yapmak dayanılmaz derecede hafif değil; aksine istisnaları belirtmek adına zor bir süreçtir.


bu süreci anlamamak, genelleme yapmayı dışlamak, suçlamak son derece tehlikeli. bugün okullarda öğretilen tüm bilgiler bir genellemenin ürünü. bilim geneller, demek ki insan geneller. bu da öyle hafif falan değil, bildiğinin ağır bir iştir.