963-1187 yılları arasında hüküm sürmüş türk devletidir. iran'ın kuzeyinde bulunan horasan'da kurulmuştur. kurucusu
samanoğulları'nın hizmetinde bulunan türk komutanlarından
alp tigin'dir. samanoğulları devleti'nin yanıbaşında, afganistan'da bulunan
gazne merkezidir. ölümünden sonra yerine oğlu geçmiş ama ordu komutanlarından
bilge tigin ile
sebük tigin yönetime elkoymuştur. gaznelilerin en parlak dönemi sebük tigin'in oğlu mahmut
* zamanıdır. mahmut döneminde gaznelilerin sınırı doğuda ganj nehri'ne, batıda mezopotamya ve kafkasya'ya kadar dayanmıştır. mahmut, hindistan'ı yağma ederek getirdiği hazinelerle gazne kentini zenginleştirmiş, camiler, medreseler yaptırarak, ünlü bilginleri, şairleri yanına çağırarak gazne'ye ün kazandırmıştır. mahmut'un ölümünden sonra yerine geçen oğlu mesut babasının yerini tutamamıştır. selçukluların karşısında tutunamamış; dandanakan'da üç gün süren çetin savaşta büyük bir yenilgiye uğramıştır (1040). mesut'tan sonra gelen gazne hükümdarları devleti bir süre daha sürdürdülerse de başarılı olamamış, gazne devleti, afganistan'ın yerlileri olan
gurlular tarafından 1187 yılında ortadan kaldırılmıştır.
