2008 de vizyona girecekhayao miyazaki animesi.yapım aşamasındaki animede anahtar kelimeler.balık,anne,baba ve prenses bunların etrafında dönecekmiş öykü.
miayazaki'nin önceki filmlerine kıyasla sönük olarak değerlendirilebilecek bir film. fakat belirtmek gerekir ki şu yanı pek övgüye değerdi: küçük çocuk bir balık bulur, sonra balık küçük bir kıza dönüşür, ve çocuğun annesi bunu hayatın gerçekliğiymiş gibi sorgulamadan kabul eder. ve bir süre herşey gündelik akışındadır. o an içinizden ''evet, evet, evet!'' şeklinde sayıklamaktasınızdır. çünkü doğal ve doğaüstü dünyaların karışması bir erişkin tarafından normal görülmektedir. dolayısıyla rasyonellikten uzak, sorgulamaksızın filmi izler ve çıkarsınız.
küçük deniz kızı masalı ile yerel bir japon masalının birleşiminden oluşan daha çok "trivia"ları bulunan muazzam yeni miyazaki filmi.
gidin görün izleyin..
-spoiler-
sasuke, miyazaki'nin oğlunun küçüklüğünü temsil ediyor. babasının kaptan olması ve sürekli uzakta olması, aslında miyazaki'nin oğluna küçükken ilgi gösteremediğinin temsili. bundan güzel özür mü olur?
ayrıca, liza, yatakta hadi neşelenelim dedikten sonra "vataşiva kenkiii" der melodisiyle, ki bu totoro'nun açılış şarkısından bi kupledir. miyazaki, totoro'ya gönderim yapar.
-spoiler-
miyazaki bu filmde, pastel renkleri tercih etmiş. dolayısıyla howl yada laputa kadar ihtişamlı değil.
miyazaki filmlerinde gerçek hayat bir noktada her zaman masala karışmaktadır, rasyonellik aramak abesle iştigal eder.
şimdi eğri oturup doğru konuşalım. ister film dünyası ister animasyon dünyası olsun kendini bu kadar tekrar edip bu kadar başyapıt verebilen yönetmen sayısı bir elin parmaklarını geçmez. tam da burada herşeyi el yordamıyla yapan geleneklere bağlı bir animasyon üstadı olunca da yaptığı her şey izlenecektir. ayrıca burdaki kendini tekrar etmeyi olumsuz anlamda ele almamak gerek.
''bana bir masal anlat miyazaki''
gake no ue no ponyo, daha önce miyazaki'nin anlatmak isteyipte anlatamadığı olayları anlatan bir film değil. filmi masaya yatırıp analiz ettikçe, aslında diğer animasyon- anime- lerinden bir çok ana konuya ulaşmak mümkün. başka bir değişle çizgisinden taviz vermeyen bir miyazaki animesi olarak değerlendirsek yeridir.
miyazaki öyküyü oğlu goro miyazaki 'nin çocukluğu üzerine kurmuş.bu da aslında alışılmadık bir şey. nerdeyse bütün animelerinde kız çocuk kahramanları merkeze yerleştirirken bu sefer bir oğlan çocuğunu yerleştirmesi görünürde farklı bir öykü izleyeceğimiz hissini verse de aslında temelde vermek istediği şey yine, ebeveynlerinden daha olgun davranan ve büyümüşte küçülmüş hissiyatı veren bir karakter. kahramanımızın adı bu arada ''sosuke''.
genel itibariyle kahramanımıza eşlik eden ve küçük bir kız çocuğu olarak dönüşümünü tamamlayan şirinlik abidesi ''ponyo'' adında bir balık. rutin deniz yaşamı sırasında sosuke ile tesadüfi bir şekilde tanışan ponyo, sosuke' nin yaralı parmağındaki kanı yalayarak temizler ve böylece büyülü bir şekilde insan olma isteğiyle yanıp tutuşan ponyo belli bir süre sonra insan olmaya başlar. bilindik vampir öykülerinden pek fazla bir farkı olmasada burdaki dönüşümün olumlu bir tarafa çekildiğini hatırlatmakta yarar var.
hikayemiz bununla sınırlı değildir aslında. yine eserlerini mitolojik denklemler üzerine kurmayı seven üstad burda da deniz altında hakimiyeti sağlamaya çalışan '' fujimoto '' adında büyücü bir karaktere yer verir. çizimleri açıkçası sen to chihiro no kamikakushi cadı kız kardeşlere benzeyen büyücümüzde aslında cinsiyet ayrımına giden miyazaki efendinin diğer animelerindeki cadı karakterlerine br tür göndermeden başka bir şey değildir.
hali hazırda birbirlerini tanımaya başlayan, sosuke ve ponyo arasındaki arkadaşlık bağı güçlendikçe maceralarda ardı arkasına kesmeden devam eder. ve tipik miyazaki animesi diyebileceğimiz doğa-insan savaşı doğa tarafından kazanılır yeniden. iyilik-kötülük kavramlarıda her zaman ki gibi kesin bir çizgi ile ayrılmamıştır, yine dede -nine -torun ilişkisinde gelenek ve modernizm arasındaki çatışma olarak bakabiliriz yin başına gelenlere yakınan disney karakterleri yerine herşeyi olgunlukla karşılayan karakterlere bolca rastlamak mümkün vs vs.
görüldüğü üzere aynı yol üzerinden giden tipik bir miyazaki animesi.
açıkçası filmin tek kusuru bana göre grafik ve çizimlerin diğer animelerine nazaran daha alt seviyede olması. ancak deniz ve dalga tasavvurları japonların resim sanatı anlayışına göre çizilmesi estetik açıdan bu durumu kapatıyor.
miyazaki usta'nın yapıtlarında hep iyi ve kötü kapışması vardı. ta ki ponyo'ya kadar. ponyo da ise belirgin bir kötü yoktur. burada işte filmin amacı ortaya çıkıyor. diğer eserlerine kıyasla miyazaki bence yetişkinlerden daha çok cocuklara hitap eden bir eser ortaya koymuş, denizler altında ki yaşam çok renkli şekilde anlatılmış. anime de ki denzi altı yaşam bana, çocukluğumda izlediğim ,sinbad zannediyorrum, bir çizgi filmi hatırlattı ve yılllarca zihnimin köşesinde yer etmişti filmdeki renkli sahneler. (tıpkı bende ki gibi) izleyecek çocuklarda da ponyo'nun bu etkiyi bırakacağını düşünüyorum. fakat yine miyazaki ponyoda da klasik çizgisinden fazlaca uzaklaşmamış. karşımıza güçlü kadın karakter çıkıyor yine. sosuke'nin annesi risa, hem duygusal hem güçlü. gözlerinde beliren sert bakış, rüzgarlı vadi'nin nausicaa sını anımsatıyor.küçük denzi kızı ponyo ise sevimliliği ile filmi büyüklerinde zevkle izleyebileceği bir yapıt kılıyor.
bir japon halk masalı olan urashima taro'dan esinlenilmiştir. insan olmak isteyen kırmızı japon balığı ponyo, beş yaşındaki sosuke ile tanışır ve farkına varmadan ekolojik dengeyi bozar.
bir studio ghibli yapımıdır
kendi yapımlarından sadece tonari no totoro ile kıyaslanabilir, fakat totoro kadar özgün bir yapım değil, ha izlenir mi elbette, miyazaki sıpaydırmen bile yapsa havada karada. miyazakinin daha epik hikayelerini bekliyorum, hem gelmiş 70 yaşına, iki sağlam anime daha yapsa, hem o hem biz gözümüz açık gitmesek.
