full metal jacket  

bir stanley kubrick yapımı savaş filmi. filmin ilk bölümünde çavuş ile şaban arasındaki konuşmalar gülme krizine sokacak kadar komiktir.*

matthew modin'in başrolde olduğu savaş karşıtı stanley kubrick filmi.

pogue colonel: marine, what is that button on your body armor?
private joker: a peace symbol, sir.
pogue colonel: where'd you get it?
private joker: i don't remember, sir.
pogue colonel: what is that you've got written on your helmet?
private joker: "born to kill," sir.
pogue colonel: you write "born to kill" on your helmet and you wear a peace button. what's that supposed to be, some kind of sick joke?
private joker: no, sir.
pogue colonel: you'd better get your head and your ass wired together, or i will take a giant shit on you.
private joker: yes, sir.
pogue colonel: now answer my question or you'll be standing tall before the man.
private joker: i think i was trying to suggest something about the duality of man, sir.
pogue colonel: the what?
private joker: the duality of man. the jungian thing, sir.
pogue colonel: whose side are you on, son?
private joker: our side, sir.
pogue colonel: don't you love your country?
private joker: yes, sir.
pogue colonel: then how about getting with the program? why don't you jump on the team and come on in for the big win?
private joker: yes, sir.
pogue colonel: son, all i've ever asked of my marines is that they obey my orders as they would the word of god. we are here to help the vietnamese, because inside every gook there is an american trying to get out. it's a hardball world, son. we've gotta keep our heads until this peace craze blows over.
private joker: aye-aye, sir. *

(bkz. vietnam konulu filmler)

çeşitli saldırı tüfeklerinde ve özellikle uzun menzilli dürbünlü tüfeklerde kullanılan mermi çeşidi. delici özelliği çok yüksektir fakat üretimi gayet zordur. askeri literatürde fmj olarak geçer.

ayrıca bir de amerikan hard rock grubu (bkz. full devil jacket)

film adını bi silah markasından almıştır

- this is my rifle this is my gun.
- this is for fighting this is for fun.

jeneriğindeki paint it, black ile son bir defa derinden vuran film.

vietnam'la ilgili yapılmış en kötü film. kubrick ilk kez vietnam konusunda amerikalıları ahmak yerine koyan bir hollywood filmi çekmeye çalışırken kaliteden oldukça uzaklaşmış ve ortaya en kötü kubrick filmlerinden biri çıkmış...
(bkz: kötü film)
eyes wide shot'un yanından geçemez tabi vasatlık konusunda...
(bkz: film eleştirisinin en sevilmeyen eser olması)
(bkz: ben beğendim niye sen de övmüyosun diye eksilemek)

sadece militarizm hakkında olmayan film. özellikle ilk yarısını izlerken aklıma ilkokul ve orta okul yıllarım geldi, işte nerden geldiği: herkesle aynı konumda başlayan ama dış görünüşü, pek atletik olmayışı ve pek parlak olmayan zekası(hangisi zekiydi zaten tartışılır) yüzünden dışlanan private pyle'ın hikayesi. daha spoiler olamasın, zaten kapan kapmıştır.

spoiler
nedense ne zaman aklıma filmin sonunda private jokerın söyledikleri gelse, umuda kapılırım, bir garip olur içim. ahanda dedikleri: i am in a world of shit. yes, but i am alive and i am not afraid. yapmış yani adam.

(bkz: i am in a world of shit)
(bkz: hangimiz değiliz ki)

spoiler


kısacası iyi filmdi. ışık berrak, görüntüler fotoğraf gibi, mekan süper, yönetmen canım, oyuncular döktürmüş, senaryo desen yanıyo, özellikle başındaki diyaloglar çok komikti(you are so ugly you could be a modern art masterpiece gibi mesela) ve şarkılarda bir efsaneydi.

ayrıca
(bkz: mary jane rottencrotch)
(bkz: great homecoming fuck fantasy)

silah tüfekle kafayı bozmuş, ama çatışmaya girerken büyük ihtimalle altına sıçacak ve hatta anne diye bağıracak olan gaz insanların izlemesi gereken bir film. joker yerine koyuyorum hep kendimi. kasketim de born to kill yazacak ama göğsümden barış rozeti eksik olmayacak sanki.

en son sahnesinin büyük tepki çekme olasılığına karşılık değiştirildiği söylenir bu filmin. rivayete göre askerler malum kişinin (bkz: spoiler) kafatasıyla maç yapmaktadırlar.

uzman çavuş: nerelisin asker?
asker: teksas efendim.
uzman çavuş: teksas ha, benim bildiğim teksastan ya öküz ya ibne çıkar. öküz gibi görünmediğine göre, ne olduğun apaçık ortada.

(bkz: george w bush/63)

beni çok da etkilemeyen film. yeter artık bitsin diye söylenmeme sebep olan film. çevreden aldığım olumlu yorumlar sonrası beni hayal kırıklğına uğrattı doğrusu.

(bkz: zevkler ve renkler tartışılmazmış)

filmin ilk yarısını, yani eğitim kampını izlerken karnınıza kramplar sokan bir film. mükemmel düşünülmüş, ipince espri ve tekerlemelerle seyirciyi ikinci kısma hazırlıyor biraz da aslında. ikinci kısmı ise acı dolu, ama yine de, her ne kadar bundan sonra çıkan filmlerin bu filmden esinlendiği söylenilse de piyanist daha bir dram dolu bir filmdi zannımca. ama olsun kubricktir, babadır, üstaddır, ruhu şad olsun.

savaş psikolojisini oldukça başarılı bir biçimde anlatan kubrick filmi. filmin ilk yarısında eğitim çavuşunun zekice(!) küfürleri, ikinci yarısında ise amerikalıların tek bir sniper karşısındaki acizliği görülmeye değer. ayrıca kubrick abimiz bu filmde savaş filmlerinin sadece kanlı ve gore sahnelerle çekilmeyeceğini kanıtlamıştır.
(bkz: saving private ryan)

temalarından biri de güç duygusu, ve bu duygunun insan ruhunda yarattığı tahribat olan filmdir. en önemli karakter sayılabilecek joker'de bu dönüşümün nasıl gerçekleştiği adım adım izlenmektedir. filme pasifist, insan sever, alaycı bir karakter olarak adım atar joker (bkz: mathew modine). ardından, önce eğitim kampında, sonrasında ve daha bariz olarak ise savaş alanında, pasifizmin kana susamışlığa, insan severliğin kör milliyetçiliğe doğru evrilmesine tanık olunur. alaycılık baki olsa da artık zeka yerine pislikle dolu hale gelmiştir.

filmin sonlarında, keskin nişancı wietkong kızını kurşun, süngü, tekme ve yumrukla paçavraya çevirirken, artık arkadaşlarını koruma dürtüsü ya da başlarda alay ettiği saf görev duygusuyla değil, intikam hırsı, daha da beteri güç kullanma arzusuyla güdülenen bir joker vardır karşımızda. işin vahim tarafı, bu tür dönüşümlerin karakterlerin çürüklüğü, kötülüğe meyliyle bir ilgisi bulunmamasıdır. savaş ortamının, savaş ilişkilerinin doğal sonucu, yan falan değil bizzat beklenen ve istenen etkileridir bunlar. joker gibi entelektüel kuşkuculuğa sahip ve bu özelliğini gururla taşıyan bir karakter seçilmesi de bu yüzden olsa gerektir. filmi izleyen ve kendini çok akıllı, çok iyi zanneden biz kalın kafalı seyircilere, savaşın ve ona bağlı güç ilişkilerinin bozucu etkisinden bağışık olunamayacağını gösterir kubrick. insanlığımızı korumanın tek yolu savaşa izin vermemektir.

filmin ilk yarsında, eğitim birliğindeki sert çavuşu oynayan kişi bir oyuncu değil gerçek hayatta da askerdir.

we were soldiers ve benzeri ucuz milliyetçilik/ kompleks üzerine kurulu filmleri beğenen insanların pek beğenmediği, beğenemeyeceği filmdir.

filmin başından ortasına kadar olan kısmında askeri eğitim vardır. askerlerin nasıl asker olduğu, nasıl birer ölüm makinasına dönüştüğü gösterilir. bu kısımda her ne kadar maddi bir savaş olmasa da, ruhların anlamını yitirip birer et yığınına dönmesi, robotlaşması aslında manevi bir savaştır.

"god has a hard-on for marines because we kill everything we see! he plays his games, we play ours! to show our appreciation for so much power, we keep heaven packed with fresh souls! god was here before the marine corps!

so you can give your heart to jesus, but your ass belongs to the corps!"

gomer pyle'ın (şaban) içi sabun dolu havlularla dövülerek arkadaşları tarafından cezalandırıldığı sahne ise çok etkileyici.

joker'ın istemeye istemeye havluyla gomer pyle' a vurması, buna rağmen bir anda dellenip ard arda havluyu indirmesi, aslında joker'ın orduya, ya da world of shit'e duyduğu öfkeyi dökmesi ve akabinde yatağına uzandıktan sonra, ağlama seslerini duyup kulağını bir çocuk gibi kapaması, insanı hayattan soğutuyor. "ruhunuz tanrıya ait olabilir ama götünüz(vücudunuz) orduya aittir" sözünü hatırlatıyor.

savaş sahneleri oldukça gerçekçi. eight ball'ın sniper kurşunu yiyip babalara geldiği, acılar içinde yerde süründüğü sahnede askerlerin korku ve panikle habire görünmeyen bir düşmana ateş etmeleri, ne yapacaklarını bilememeleri , "vuracağız, yıkacağız, düşmanı ezeceğiz" naralarının ne kadar gerçek dışı olduğunu gösteriyor.

ölülerin kireçtaşı ile örtüldüğü sahnede joker'ın söyledikleri ;

"the dead have been covered with lime. the dead only know one thing. ıt is better to be alive."

askerliği iyi gösteren bir filmdir.

filmdeki zencinin de diğerleri gibi vietnamlı bir hayat kadını ile yatmak istemesi üzerine kız yok şimdi canım acır falan senle yatmam demesine kopacakken, zencinin herkesin içinde pantalonu indirip bak korkulacak birşey yok demesi bana ilginç bir detay olarak çarpmıştı.

aslında filmde işlenen her türlü komik olay, detaylar savaşın anlamsızlığını yine belli eder. miğferdeki born to kill yazısı ve rozetteki barış işareti de aynı yere çekmektedir izleyiciyi.

koşu talimi sırasında nefes açtırmak için çığrılan şarkılarıyla da ünlü film.
k: komutan
a: askerler

k:momma and papa were lying in bed
a:momma and papa were lying in bed
k:momma rolled over this is what she said
a:momma rolled over this is what she said
k:gimme some
a:gimme some
k:gimme some
a:gimme some
k:feels good
a:real good
k:oh yeah

(bkz: born to kill)

bir stanley kubrick filmidir. (başka söze gerek yoktur)
hiç unutulmayacak kısa diyaoglarından biri şöyleydi:
-are you a dick sucker!!!
-sir. no sir!!!
ayrıca koşu da ve yürüken söylenen şarkılardan birkaç örnek olarak şunlar verilebilir:
**************
i don't want no teenage queen.
i just want my m-14.
if i die in the combat zone.
box me up and ship me home.
pin my medals upon my chest.
tell my mom i've done my best.

***************
up in the morning to the rising sun
gotta run all day til the running is done

ho chi minh is a son of a bitch
got the blue balls to grab and the seven year itch

****************
i don't know, but i've been told.
eskimo pussy is mighty cold!
mmm, good!
feels good!
is good!
real good!
tastes good!
mighty good!
good for you!
good for me!

deli manyak bir eğitim çavuşu komutasındaki acemi eğitimi ile başlayan, vietnam sahneleriyle devam eden stanley cubrick filmi. vietnam'da sanki amerika kazanmış gibi gösteren filmlere inat seyredilmelidir. izlendikten birkaç gün sonra replikler beyinde yankılanır.

çavuşun eğitim stiline bi örnek :
http://www.youtube.com/watch?v=qBJSZQEag6M

ateş, duman ve yıkıntılar biraz abartılı gelse de arkaplan olarak mekan süperdi. savaş kötü bir şeydir ama savaşmak iyidir temalı bir film.


hsaepa*: - beni yazmalısınız 157 kızıl öldürdüm. 50 de manda! bunlar resmi rakamlar.
joker: - kadın veya çocuk öldürdün mü?
hsaepa: - bazen...
joker: - bir kadını veya çocuğu nasıl öldürürsün!?
hsaepa: - çok kolay: biraz önlerine ateş ediyorsun hihahay!

***

röportaj yapılan bir asker:
"bizim* özgürlüğümüzü alıp onlara* verdiler. onlarsa istemediler. özgür olacaklarına canlı kalsalar daha iyiydi."

kubrick'in düzen hastalığını pekte güzel gösteren film. askerlerin yatakhanede yatışları, yıkıntı alanında sırasıyla gitmeleri falan...