fremen  

arrakis'in yerli halkı. lakin onlar da başka gezegenden gelmiştir. çölde kabileler şeklinde yaşarlar. basit ve adil kuralları vardır. sürekli baharata maruz kalmaktan göz bebekleri mavidir. frank herbert tarafından müslüman araplardan öykünülerek ve onların devamı şeklinde tasarlanmış bir ırktır...

bana günde üç kez güneşe bakmaları, zerdüştümsü ama islama benzeyen dinleri ile yezidileri anımsatmış üstünlüğü yaşadığı zor koşullara bağlı olan toplum.

sadece doğdukları zaman ağlamarına izin verilen halktır.

dune 2 oyununda eğer harkonnen tarafındaysanız sizi üzcek halk
yahu zebil gibi geliyorlan artık fremen aproching sesini duymaktan öykünüyorsunuz

budizm ve sunni islam'ı kaynaştıran zensunni dervişlerinin torunlarıdır. az ile yetinerek maldan elini eteğini çeken bu dervişler için arrakis, nam-ı diğer dune gezegeni biçilmiş kaftandır. değil mülk hevesine kalmak, en temel ihtiyaçları için bile hayat mücadelesi vermeleri gerekir. torunları ise sadece çölle değil, gezegendeki bahar üretiminin tekelini elinde bulunduran harkonnen hanedanı ile de mücadele etmektedir.

bene gesserit rahibeleri buraya da koruycu misyon adını verdikleri inanç tohumlarını binlerce yıl öncesinden saçmışlar, muadib ortaya çıktıktan sonra ne yaptıklarının farkına varabilmişlerdir

yakın bir gelecekte çölleşen türkiye ile beraber torunlarımızın dönüşecekleri şey. adetleriyle katı birer çöl halkı olmaya doğru gidiyoruz neticede.

dune oyununda "bi-la kaifa" çığlıklarıyla saldırmalarına hasta olduğum, orjinali olan dune serisinin hayranlık uyandıran halkı "free men of arrakis" adlı solucan süvarisi selim adlı zensünni çocuğunun kurduğu grubun zamanla (ki bu zamanla ifadesi 10000 yılı kapsar) geldiği noktadır... bu kadar zamanda zorlu hayat şartları altında ne derece manyak bir güce eriştiklerinin farkına ancak mehdileri paul muad-dib sayesinde varmışlardır... (evrenin en korkulan askerleri olan hayat boyu eğitilen imparatorluk sardokarlarını bikaç kayıpla toptan telef edebilmektedirler)

frank herbert tarafından, kuzey afrika göçerlerinden esinlenerek oluşturulduğunu düşünüyorum bu kurgusal topluluğun.

hani belgesel izleyerek büyüyen kuşaktan olmamızın etkisi büyüktür bu fikrin oluşmasında. izlenilen belgeseller hatıra getirildiğinde görülür ki ; onlarda da su yaşamdır, onlarda da açık çölde hayatta kalmak için kurulan su kapanları vardır. hayat tarzları büyük benzerlikler gösterir.

dune serisi içerisinde, ilk başlarda önemli yer tutsalar da, serinin 4. kitabından itibaren asimile olmuş bir topluluk olarak çizilirler. ll leto atreides'in yıllarca süren tiranlığı, fremenleri çölün azameti olmaktan çıkarıp, turistik köylerin yarı aç insanları haline sokar. artık gölgesinden bile korkulan bir kavim olmaktan ziyade hayvanat bahçesinde soyu korunmaya çalışılan ama ölmek üzere olan bir canlı gibidirler.

stilgar'ın leto atreides'e saygısını sunuşundaki vakar, stilgar'ın karısının paul'ün çocuklarına kurduğu " ikimiz de ibad'ın mavi gözlerine sahibiz" cümlesindeki bilgelik, fedaykinlerin çoşkusundaki vahşilik yitmiştir.

açık çölde gümlerin çağırdığı şeyh hulud yalnızdır artık.

seri içindeki bu değişim, fremenlerin yerine konulanlar ile azaltılmaya çalışılsa da, okurun tepkisi aşağı yukarı böyledir.