doğrusal tarih görüşünü ortaya atmış ve bunu kitlelere mal etmiş, yaygınlaştırmıştır. bu görüşe göre tüm uluslar tek bir standarda, küresel standarda doğru yol alırlar.
(bkz: miguel de unamuno)
fukuyama ya göre insanlık ideal düzeni serbest piyasaya dayalı kapitalist batı demokrasisinde bulmuştur.insanoğlu ideal sistemi bulduğuna göre tarih sona ermiştir.bu dönemde bütün alternatif değer sistemleri serbest piyasaya dayalı kapitalist batı demokrasisine yenilmiştir.buna yol açan ilk sebep olarak alternatifinin olmamasını,ikinci sebep olarak ise teknoloji ile ilintili hale gelmesini öne sürmüştür.japon kökenlidir ancak abd yanlısıdır.siyaset bilimcidir ancak tezi 10 saniye içinde kendi kendisini imha etmiştir.*
tarihe geçecek gaflardan birine imza atmış; sscb'nin çöküşü ile tarihin sonunu ilan etmiştir. bence kendisi de biliyordu tarihin sonunun gelmediğini, o dönem onu söylemesi gerekiyordu; söyledi. yoğun bir propaganda ile çürümüş kapitalist sistemi ayakta tutabileceklerini zannediyorlardı ama aradan 15 yıl geçtikten sonra kimse artık kapitalizmin sonsuzluğunu tartışmıyor. dünyada milyonlarca insan alternatif arayışı içerisinde. oysa aramaya ne hacet sosyalizm geliyor savulun!!!
guardian gazetesinde de yazan düşünür.
"tarihin sonu gelmiştir arkadaşlar, bundan sonra varsa yoksa amerika" gibi çıkışları vardı zamanında ama gazı gitti sanırsam.
küresel sermayenin, neoliberal politikalarla ve sosyalist bloğun yıkılmasıyla beraber tüm dünyaya saldırısını meşrulaştıracak ideolojik zeminini hazırlamaya soyunan zavallı kişilik.
eski marksistlerden. 'tarihin sonu ve son insan' kitabıyla neo-liberal gevrekliğin şahikasında dara düşmüştür. bu fütüristlerin alayı böyle sanırım; pek pagancı. alvin toffler, jones gibi emperyal soslu çeşniler hısımı olur.
11 eylül'den sonra "tarihin sonunun sonu"nu ilan etmiştir zat-ı muhterem ki "tarihin sonu" tezi de hannah arendt teyzemizin "ideolojinin sonu" tezinin ancak karikatürü sayılabilecek bir savdır.
yükselen -ve artık alçalmakta olan- neoliberal dalganın üzerinde büyük bir maharetle durabildiği için gereksiz yere çok meşhur olmuştur. kanımca tarihin çöplüğünde hakettiği yeri alması yakındır...
fukuyama son kitabı state building (devlet inşası)'de tarihin sonu tezinin gerçekleşememesini zayıf devletlerin yarattığı sorunlara bağlıyor. zayıf devletlerin, yarattıkları sorunlarla uluslararası topluma büyük zararlar verdiğini savunuyor. ona göre, batıdaki sağlam çalışan kurumlar gelişmekte olan ülkelere sağlıklı bir şekilde transfer edilmeli. böylece zayıf devletler güçlenecek ve daha önce de savunduğu tarihin sonuna hep birlikte ulaşmak mümkün olacak.
bu tez ile, abd'nin büyük ortadoğu projesi (bop) diye bildiğimiz ve yeni adıyla genişletilmiş ortadoğu projesi'nin (gop)meşrulaştırmış da oluyor.
son yıllarda ülkemizde iyiden iyiye hakim olan devleti küçültme, özelleştirme vb politikalar hakkındaki görüşleri de kayda değer. fukuyama'ya göre ulus devlet yoksulluk, terör gibi sorunlarla mücadele edebilecek en güçlü kurum olduğu için fonksiyonları küçültülmemeli, tersine güçlendirilmeli.
liberalizmin hepimizi ele geçireceğine kendisini inandırmış şahıs. başka hiçbir ideolojiyi liberalizme rakip veya alternatif olarak görmüyor kendisi.liberalizm er ya da geç tüm dünyaya egemen olacakmış efenim.marksist-leninist ideoloji absürd imiş bu arada kim kabul edicekmiş ki bu ideolojiyi. hem marksist büyük devlet de kalmamış zaten ortalıkta. üç beş sosyalist var onlar da sözde sosyalist zaten. milliyetçilik desen ufak tefek ayrılıkçı grupların ideolojisi. hangi biri alternatif olabilir liberalizme yahu! çırpınmayalım boşuna. liberalizm yakında hepimizi ele geçirecek!
"insan düşünsel evrimini tamamlamış ve batılı liberal demokrasi'ye (liberal kapitalizme) ulaşmıştır. liberal demokrasinin, liberal kapitalizmin alternatifi yoktur. insanlar bütün medeniyetleri denemişler, en sonunda liberal demokraside karar kılmışlardır. liberal demokrasi alternatiflerini yok etmiş, yenmiştir."
19.10.2008 tarihinde vatan gazetesinin sorularını yayınlayan siyaset bilimci.
türkiye’yi çok önemli komşuları bulunan almanya’ya benzeten fukuyama, ''türkiye olası bir ekonomik bunalımın sirayet edebileceği tüm boyutların tam merkezinde yer alıyor. türkiye çok gergin bir coğrafyada. dünya pazarlarında büyük bir kırılma meydana gelirse türkiye bu kırılmadan ilk etkilenecek ülkelerden birisidir'' dedi
emre öztürk / vatan
dünyaca ünlü siyaset bilimci francis fukuyama, türkiye’nin olası bir ekonomik depresyonda ilk etkilenecek ülkelerden birisi olduğunu belirterek, “türkiye olası bir bunalımın sızabileceği her boyutun tam olarak kalbinde yer alıyor” dedi. 1992’de yazdığı ve büyük yankı uyandıran ‘tarihin sonu ve son insan’ kitabının yazarı, newsweek dergisinin son sayısına yazdığı makaleyle ”kapitalizmin harika bir sistem olduğu savından geri adım attı“ eleştirilerine uğrayan fukuyama, türkiye’nin ”çok hareketli bir güç olduğunu“ söyledi.
vatan’ın sorularını yanıtlayan johns hopkins üniversitesi uluslararası iktisat politikası öğretim üyesi profesör fukuyama, ses getiren son makalesi hakkında ise şöyle konuştu: “kapitalizm, insanların özgürlüğü ve demokrasisi için harika bir sistem ancak diğer ekonomik sistemler gibi kendi içinde zayıflıkları var. kapitalizm sosyalizmin aksine krize değil sadece ’bunalıma’ girecek.”
‘kriz merkezi vurur’
işte ünlü düşünür profesör fukuyama’nın sorularımıza verdiği cevaplar:
küresel ekonomik kriz hakkında neler söylersiniz? sizin harika sistem dediğiniz kapitalizmin sonu geldi mi?
hayır. ben hiçbir zaman kapitalizmin harika bir ekonomik sistem olduğunu söylemedim. ben kapitalizmin insanlara daha fazla özgürlük, bağımsızlık ve demokrasi verdiğini ve bu yönüyle harika bir sistem olduğunu söyledim.
mevcut kriz sizce türkiye’yi nasıl etkiler?
türkiye avrasya’nın kalbindedir. bütünüyle istikrarsız ülkeler tarafından çepeçevre bir konumdadır. yükselen ekonomisi ve güçlü bir askeri geleneği vardır. bu nitelikleriyle türkiye çok aktif bir güçtür. türkiye olası bir ekonomik bunalımın sirayet edebileceği boyutların tam merkezinde yer alıyor. çok gergin bir coğrafyada.
yani türkiye jeopolitik konumu nedeniyle krizden çok etkilenecek?
evet. bu sebepten dünya pazarlarında büyük bir kırılma meydana gelirse türkiye bu kırılmadan ilk etkilenecek ülkelerden birisidir. türkiye hem afganistan’a hem de almanya’ya benzer. afganistan gibi dünyanın silah ve uyuşturucu kaçakçılığının bulunduğu yolun üzerinde, almanya gibi de çok önemli komşuları var.
2. dünya savaşı’nın çıkmasının nedenlerinden biri almanya’nın komşularıyla kötü ilişkileriydi. krizlerin gergin coğrafyaları vurduğunu düşünürsek türkiye’nin olası bir krizdeki tepkisini de tahmin edebiliriz.
‘kapitalizm son harika sistem’
tarihin sonu ve son insan adlı kitabınızı biraz anlatır mısınız?
bu eserimde kapitalizmin dışında bir alternatif sistem kalmadığını ve çatışmalarla oluşan insanlık tarihinin son sisteme ulaştığını açıkladım.
bu sonuca nasıl vardınız?
batılı ülkeler yüzyıllarca gelişimciliğin öncüsü oldular. hollanda, fransa, britanya, prusya imparatorlukları ve amerikan imparatorluğu. bu imparatorluklar ürünleri dünya pazarlarına ihraç edebilmek için çaba gösterdiler. bazı dönemlerde ekonomik ve ticari ilişkilerini diğer ülkeleri istediklerine zorlayarak gerçekleştirdiler. bu süreç modern kapitalizm anlayışını oluşturmuştur.
