françois marie arouet de voltaire  

bu dünyayı, en az dünyaya geldiğimizde onu bulduğumuz kadar aptal ve kötü bir biçimde terk edeceğiz diyerek, karamsarlığın sınırlarını zorlayan düşünür.
bir beyin nasıl böyle bir düşünceyi yaşam felsefesinin içine katarak üretime katkıda bulunabilir. böyle bir bünye nasıl içsel huzura ulaşabilir.böyle bir zihin nasıl gelişen dünyaya bir tuğla ekleyebilir. bu ve bu gibi aforizmalardan sakınılması tarafımca tavsiye olunur. yoksa nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa…

1700'lerde yaşamış, çok eleştirmiş,eleştirilmiş, yazar,şair,düşünür.
bir de ondan birkaç güzel söz:

*küçük insanların büyük gururları olur.
*ölüm olmasaydı onu icat etmek zorunda kalırdık.
*insan ne kadar çok bilirse, o kadar kuşku duyar.
*en iyi, iyinin düşmanıdır.

310 yıl önce bugün doğmuş * asıl adı françois-marie arouet olan ünlü fransız düşünür. güzel sözlerine ek olarak
`sözlerinizin hiçbirine katılmıyorum, ancak bunları söyleme özgürlüğünüzü ölene kadar savunacağım`

1694-1778 yılları arasında yaşamış ve 18. yüzyıl aydınlanmasının önde gelenlerinden olan fransız yazar.

voltaire güzel bir anlatımla şöyle demişti:
yaşının ruhuna sahip olmayan yaşının tüm sıkıntılarını yaşar.

voltaire demişki:
kötü insanlar, iyi insanları sınamaya yararlar.

kendine özgü felsefi görüşleri olan fransız şair ve yazarı . volter pek çeşitli eserler vermiştir. candide , zadig , gibi eserleri vardır.

"dante'nin ünü gitgide yayılıyor, çünkü kimse tanrısal komedya'yı okumuyor" diyen şirin adam.

http://www.mason.org.tr adresinde ünlü masonlar arasında ismi yer alan düşünür.

benimle tastamam aynı günde doğmuş olan şahsiyettir.

bu aldığım gazla biraz daha kendimi kaldırmak için şu özlü sözleri de sözlüğe girerek sözlüğü şereflendireyim:

- hayatın anlamı diye insanın dönüp dolaşacağı yer yine kendisidir.
- insanlar büyüdükçe aslında ne kadar küçük olduklarını anlarlar.

yaşadığı dönemin tüm büyük insanlarıyla mektuplaşan fransız düşünür.bu mektupların sayısının 10.000'i bulduğu söylenir ve bu mektuplarının çoğunda karşısındakini kilise ve kral aleyhine kışkırtmıştır.

voltaire'i kiliseyle barıştırmak ve sesini kestirmek için,madame de pompadour,kendisine kardinallik önermiş;fa­kat voltaire,reddetmiştir.bunun üzerine katolikliği putperestlikten daha zalim gördüğünü söylemiş ve bu konuyla ilgili bir eser yazmıştır(traita sur la tolörance).

katibine bıraktığı mektubunda "tanrı'ya taparak,dostlarımı seve­rek,düşmanlarıma kinlenmeden ve saçma inançlardan tiksinerek ölüyorum" demişti.paris' deki papazlar,onu dinsiz saydıkları için,gereken dinsel töreni yapmadılar ve dostları rahip olan yeğeninin yardımıyla cenazesini küçük bir manastıra getirip kabul ettirdiler.daha sonra cesedini yakmak üzere bir tören düzenlediler.bu törene yaklaşık 700000 kişinin katıldığı söylenir.

lahidinin üstünde ''burada voltaire gömülü'' yazmaktadır.

din ile ilgili derin düşünceleri, yaşadığı döneme göre yenilikçi ve modern fikirleri, kendi içinde yaman çelişkileri bulunan feylesof. düşündüğü için acı çekmiştir, acı çektiği için de düşünmüştür. insan kavramına -zannedildiğinin aksine- aslında derin bir sevgi besler, zaten insanın daha iyi olabilmesi, bilinçlenebilmesi için düşünmüştür. eleştiri oklarını döneminde toplumun kutsal saydığı mekanizmalara yöneltmekten çekinmemiştir. bu sebeple özellikle kilise tarafından sevilmemiştir.

aynı devirde yaşadığı bir çok bilim adamı, düşünür ile polemiğe girmiştir ancak pierre louis maupertuis ile girdiği polemiğin arkasında bir kıskançlık nöbeti var gibidir.

voltaire'in sevgilisi olan zengin, güzel ve akıllı Émilie du châtelet -ki kendisi aynı zamanda matematikçi, fizikçi ve yazardır- , öğretmeni olan pierre louis maupertuis'tan newton yasaları ile ilgili dersler almış, newton'u voltaire'den daha iyi anlamış, voltaire'in nefret ettiği gottfried wilhelm leibniz'i şiddetle desteklemiş yetmezmiş gibi maupertuis'in teşviki ile leibniz hakkında kitap yazmış, en kötüsü de pierre louis maupertuis'e aşık olmuştur. her ne kadar maupertuis bu aşka ilgisiz kalsa da voltaire'in gazabından kurtulamamıştır.

düşüceleriyle 1789 fransız devriminin temellerinin atılmasındaki büyük şahsiyetlerden biridir. jean jacques rousseau da bunun kankasıdır. hatta voltaire düşünceleri yüzünden ingiltere'ye sürgüne gönderilmiştir

doğu'da "despot yönetimin varlığını ve özgür sanatın bulunmaması"nı 'islam'la değil, eski yunan kültürüne uzak kalmak ve semitik kültür çerçevesinin kalıplarını benimsemekle açıklayan kişidir.

jean jacques rousseau'nun "insanlar arasındaki eşitsizliğin kökeni ve temelleri üzerine" (discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes) adlı eserini okuduktan sonra, bu hınzır adam üşenmemiş, oturup rousseau'ya bir mektup döşenmiş. o mektuptan:

"insan cinsine karşı yaptığınız son çalışma elime geçti bayım, teşekkür ederim. bizleri hayvan kılmak için bunca zihinsel emek harcanmamıştır daha önce; eserinizi okur okumaz dört ayak üstünde yürüme arzusu uyanıyor insanda. ne yazık ki, bendeniz bu alışkanlığı yitireli altmış seneden fazla olduğundan, artık yeniden başlamamın imkansız olduğunu hissediyor ve bu doğal yeteneğin keyfini sürmeyi sizden ve benden daha fazla hakedenlere bırakıyorum."

"eğer bir prens machiavelli nin öğrencisi olsaydı ona yapmasını tavsiye edeceği ilk şey machiavellizm karşıtı bir kitap yazmak olurdu." (1694-1778)

"batıl inanç ve cehaletten oluşan fanatizm, bütün asırlar boyunca bir hastalık olmuştur." sözlerinin sahibi fransız ihtilalinin esin kaynağı ünlü düşünür.

edit:anlam kayması düzeltildi

'tarih, suçlardan ve talihsizliklerden ibarettir.' demiş adam.

"katıksız demokrasi ayak takımının despotizmidir." deyişine sahip düşünce insanıdır.

bilindiği gibi sözü: "ölüm olmasaydı onu icat etmek zorunda kalırdık." değil "tanrı olmasaydı onu icat etmemiz gerekecekti." olan düşünce şeysidir.

"tanrı, kendisine gülünmesinden çok korkan seyircilere gösteri yapan bir komedyendir." sözünün sahibi.