5 yaşında piyano derslerine başladığında hocası her derse gelişinde yolda gördüklerini, yaşadıklarını piyano ile ifade etmesini istermiş kendisinden.. zaten o da şimdi konserlerinde seyircilerinden bir olay, duygu, vaziyet söylemelerini isteyip onu doğaçlama anlatıyor piyanosuyla.
orkestrasına gösterdiği saygısızlık boyutlarındaki tavırlarıyla ün yapmış,dahi piyanist.
her dahi gibi arızalı.
olsun..
nasıl olsa hizmet edenler,dahilerden değilse de yeteneği kısıtlı olanlardan bir şekilde gerekli saygıyı görüyorlar!
garip ama düzen bu.
sıradan olmak,terbiyeli ve saygılı olmayı meşrulaştırıyor.dahilerse asilerle aynı kafeste, nefes alacak yer bulamıyor.
konserlerde yaptığı ilginç hareketleri (salya akıtmak, kollarıyla havayı dövmek vs.) nedense provalarda sergilemeyen piyanist. konsere çıkınca bambaşka bi insan olur kendisi.
yıl 1988. fazıl say düsseldorf'ta
18 yaşında bir piyano öğrencisi... bir gün köln'den davet geliyor. türklerin bir toplantısı var. arif sağ çalacak. ondan önce salonu oyalayacak bir piyano dinletisi planlanıyor.
flüt çalan arkadaşıyla "harçlığı çıkarırız" düşüncesiyle gidiyorlar.
salona vardıklarında "kahrolsun faşizm" sloganları karşılıyor bizimkileri... bir kenarda olanları izliyorlar. piyano resitali dinleyecek bir kitleye benzemiyor salondakiler.
üstelik fazıl ve arkadaşı piyano ve flüt çalarken nota sayfalarını çevirecek biri yok. rica ediyorlar, birisi bu işle görevlendiriliyor. hayatında ilk kez nota sayfası gören görevliye işi anlatıyor fazıl:
"şimdi ben kafamı öne eğince şu sayfayı çevireceksin." anlaşıyorlar.
iki kafadar sahneye çıkıyor. fazıl piyanonun başına geçiyor. başıyla flütçü arkadaşına "başlayalım" işareti yapıyor. işareti gören bizim ufaklık daha ilk nota basılmadan sayfayı çeviriveriyor.
fazıl ne olduğunu anlamadan flütçü arkadaşı durumun komikliğini fark edip "phfffff..." sesiyle kahkahasını püskürüyor flütün içine doğru... flüt tükürükle doluyor.
piyanist şaşkın, flütçü elde mendil flütünü temizliyor. konser berbat oluyor. senkron tutturamıyorlar. salon gülüyor. parça bitmeden sessizce bitiriyorlar.
organizatör sahneye geliyor. gençleri rencide etmeden durumu izah için şu konuşmayı yapıyor: "genç arkadaşlarımız iyi niyetle ellerinden geleni yaptılar. bu seferlik olmadı. ilerde onları türkiye'nin medarı iftiharı olarak alkışlayacağız."
bunun bir kehanet olduğunu kimseler bilmiyor o zaman... fazıl say dışında...
bu aralar neden bu kadar magazin gündemine gelmekte olan sanatçıdır. iki şık geliyor önümüze, ya artık para kazanmak istiyor ve gündeme gelip albüm vs satmak amacında ya da sevgilileri çok medyatik.
hande ataizi ile bir beraberlik yaşadığı konuşulurken dün de şenay gürler ile görüntülenmiş kendileri. ki bunun için ayrıca kızgınım kendisine*. kısa zamanda silkinip kendisine gelmesini diliyorum.
sabah gazetesinde yazan balçiçek pamirle röportaj yapmış piyanistimiz. ellerini sigortalattığından haberdear olduk bu ropörtaj ile. röportaj şöyle:
* kaç gün yurtdışındasınız?
zamanın yüzde sekseni seksen beşi herhalde. 250-300 günü buluyor galiba.
* kaç konser veriyorsunuz?
yaklaşık 140 tane. en az 60 tanesi orkestralı oluyor bir de provaları var yani!
* yalnız bir hayat bu!
hem de ne yalnız. sabahları otel lobisinden uyandırılıyorsunuz. havaalanında tıraş olup ne bileyim parfümü uçakta sürüyorsunuz. eskiden uçakta notlar yazardım artık onu bile yazamıyorum. uçakta beste yaparım. ama not almam, benimkisi eski usul.
* ya unutursanız?
o zaman zaten iyi bir şey değildir. iyiyse asla unutmazsınız. 37 yaşımdayım, yaklaşık 15 yıldır böyle bir tempo içindeyim. eğer bir şeyi çok severseniz bedeline katlanmak gerekiyor. benim bedelim de bu tabii. şimdi hande geliyor da yalnızlığım azaldı.
* hande ataizi sizinle geliyor mu?
çok iyi ayarlıyor programını, diziden arta kalan dönemde yanımda.
* ellerinizi sigortalattınız mı?
evet sonunda yaptırdım. birkaç milyon dolara. ama biliyor musun balçiçek, ellerimi kaybetmişim para alsam ne olur? çalamayan edemeyen bir hale düşsem ölürüm ben. param olmuş olmamış fark etmez ki!
* büyük bir stres bu. ellerinize nasıl bakıyorsunuz?
sadece korurum. örneğin merdivenden inerken tökezlersem mutlaka ellerimi havaya kaldırırım. kafam kırılsın da ellerim kırılmasın yani. 17 yaşıma kadar futbol oynadım, o zaman böyle korkularım yoktu. ama şimdi risk almayı sevmiyorum.
* piyano çalarken yaptığınız mimiklerle de ünlüsünüz. kendinizi seyrederken rahatsız oluyor musunuz?
yıllar önce seyredemiyordum. ne kadar çok hareket, mimik var diye düşünüyordum. şimdi kendimden eminim, rahatım. bir de o mimiklerin yalan olmadığını biliyorum. nasıl hissetmişsem öyle olmuş. mesela hande kendisini seyredemiyor televizyonda.
* abd'den neden ayrıldınız?
oradada her konseri büyük şehirlerde vermiyorsunuz; "taşra"da da konser vermeniz isteniyor. bir gün konserden sonra yanıma bir kadın yaklaştı ve elinde tuttuğu iki cd'mi göstererek bunların farkı nedir diye sordu. biri beethoven diğeri mozart. bunu bana hakkâri'de bile sormadılar. amerika öyle cahil.
* siz ne cevap verdiniz?
"birinin kapağı mavi, diğerinin beyaz" dedim. ne diyeyim?
* "yurtdışında başarı yakalamış türkler, asla yenilere destek olmazlar" diye bir inanış var, doğru mu?
eğer bir türk sanatçı fırsatını bulamamış ve yurtdışında başarı yakalayamamışsa türk basını bile onunla ilgilenmiyor. yurtdışında türklerin birbirlerini kollamasına gelince... hayır kollamazlar.
* canınız yanmış gibi...
doğru. mesela ahmet ertegün beni, ilhan erşahin'i ve tarkan'ı kollamalıydı ama yapmadı.
* neden yapmadı sizce?
hiçbir türk'ü kollamadı.
* etseydi bugün nerede olurdunuz?
örneğin ertegün'ün elinden tuttuğu norah jones, ilhan erşahin'in yanındaki 9 adamdan bir tanesiydi. sonra onu ahmet ertegün ve arif mardin 20 milyon satan jones haline getirdiler. bence müzik açısından hâlâ ilhan erşahin kadar iyi değil.
* ya siz?
benim amerika'm da farklı yerde olurdu. amerika'da müthiş bir musevi lobisi vardır. adamlara helal olsun birbirlerini inanılmaz kollarlar. bununla başa çıkmak zordur. ertegün yardımcı olabilirdi ama olmadı.
nazım hikmet şiirlerine, besteleriyle tekrar ruh katmak istemiş, usta tiyatrocu genco erkal'ın yardımıyla (muhteşem sesi ve oyunculuğuyla) hedefine ulaşmış müzisyen. vatan haini apayrı bir güzelliktedir kanımca.
aşık veysel'in "kara toprak" türküsünü inanılmaz güzellikte ve hiç de alışık olunmayan tarzda (bir eliyle çalarken diğer elini piyanonun içine sokarak bastığı tuşun tellerine bastırıyor) çalan piyano virtüözü. canlı dinlenilesi. kulaklarda hoş bir seda.
yollarda bir virtüöz projesi kapsamında şehir şehir dolaşmış, tabi gittiği şehirlerin üniversitelerine de giderek kendini dinlettirmiştir
türkiye gibi klasik müziğin ya da jazz müziğin bilinmediği, dinlenmediği bir yerde piyasada tanınan ve ününü gerçekten hakettiği için elinde bulunduran muhteşem piyanist. ayrıca kendisi yetmiyormuş gibi bir de cem adrian süperini başımıza salmıştır.
belki ondan iyileri de vardır bilemem ama bu adam işini çocukluğundan beri yapıyor tam bir profosyonel. piano çalarken zaman kavramını hiçe sayan yegane insan.
insan evladının enstrümanla bütünlük sağladığı takdir de nasıl onu bir organı gibi kullandığının en güzel örneklerinden olan ayrıca o an ne düşünüyorsa dinleyicilerine zihinlendirme üstadı...
islamcıların güç kazanması nedeniyle türkiye'yi terk edebileceğini söylemiş piyanist. bakanların eşleri türbanlıymış, azınlık olduğunu hissetmiş kendisi.
sende bütün piyanistleri mi ayaklandırcan ey fazıl.
