|
|
- psikanalizdeki 3-6 yaş arası gelişme dönemini kapsar.
freud'a göre libidinal enerji genital bölgededir. psikoanalitik teoriye göre bu dönemde kız çocuklar babaya; erkek çocuklar anneye hayranlık duyarlar. kız çocuklardaki bu hayranlık ve buna bağlı yaşanan süreç ''elektra kompleksi'' adını alırken erkek çocuklardaki ''oidipal kompleks'' olarak adlandırılır.
kız çocuk babaya hayranlık duymaktadır. babasını kendisine ideal eş olarak görmekte ve ileride onunla evlenmeyi, ona yemekler yapmayı, kazaklar örmeyi hayal etmektedir.ve bu duygularını fırsat bulursa babaya açar. bu arada kendi cinsiyetinden olan annesini kendisine rakip olarak görmekte, kıskançlık duymakta ve babayı anneden uzaklaştırmaya çalışmaktadır.
erkek çocuk ise anneye hayrandır.annesiyle evlenmek istemektedir, ona bakmayı, ona giysiler ve mücevherler almayı, onu rahat yaşatmayı hayal etmektedir. hatta annesine bunları söyler ve ona evlenme teklif eder. babasını kendine rakip ve engel olarak görmekte, onu kıskanmaktadır.
her iki cinsiyetteki çocuklar bu duygularını şöyle bir mantıkla çözmektedirler. kız çocuk babasının annesini sevdiğini ve beğendiğini, o halde annesine benzemesi gerektiğini düşünür. böylece babası onu da beğenecektir. bunun yanısıra annesinin duygularını farkederek ona kızacağından ve cezalandıracağından da korkar. aynı şekilde erkek çocuk da babasına benzeyerek annesinin ilgisini çekmeye çalışır. bu arada babasının bu duygularını farkederek ona kızacağından ve cezalandıracağından da korku duymaktadır. böylece çocuklar kendi cinsiyetinden olan ebeveynleri ile özdeşim kurarlar, onlar gibi oturur, onlar gibi giyinir, onlar gibi saçlarını tarar, onlar gibi konuşur, kısacası her yönden onlar gibi olmaya çabalarlar. kendi cinsiyetinden olan ebeveyne benzeme çabası yaşadıkları çatışmayı çözümlemelerine yardımcı olur. bu sürece özdeşim adı verilmektedir.
çocuklar bu dönemi yaşarken anne babalara önemli görevler düşmektedir.çocukla aynı cinsiyette olan ebeveyn çocuğun bu kıskançlık, rakip olarak görme duygularının doğal olduğunu ve bu duygular sonucu kendisine benzeyerek cinsel kimliğini kazanacağını unutmamalıdır.
her iki cinsiyetteki ebeveynin de yakın, anlayışlı, sıcak tutumları çocuğun cinsel kimliğini kazanmasında yardımcı olacaktır.
çocuğun karşıt cinsiyetteki hayranlık duyduğu ebeveyni de çocuğa yakın, sıcak davranmalı ancak, abartılı derecede ümit vererek çocuğun bu duygularını daha da pekiştirmemelidir.
çocuğun özdeşim nesnesi olan anne babaların çocuklarına sağlıklı, cinsel kimliğinden memnun modeller sunmaları da çok önemlidir. kendi cinsiyetinden memnun olmayan anne-babaların çocukları da bu cinsiyeti benimsemekte zorluk çekebilirler. örneğin sürekli kadın olmanın zorluklarından yakınan, bir dahaki sefer dünyaya erkek olarak gelmek istediğini tekrarlayan bir annenin kızının da kadın olmaktan hoşlanmayacağı, cinsiyetinden memnunluk duymayacağı açıktır. aynı şekilde anne ile çocuklara kötü davranan bir baba da erkek çocuklar için iyi bir model değildir.(finch, 28.10.2005 23:19 ~ 23:26)
- bu dönemi kızlar daha sancılı geçirir. çünkü bu dönemden önceki oral ve anal dönemlerde sevgi nesnesi kız için de erkek için de aynıdır, ancak bu dönemde kızın sevgi nesnesi baba olur. kendini yeni bir kaynağa karşı ispatlamak zorundadır.
- (bkz: fellik dönem)
- freud'a göre cinsel organın haz kaynağı olduğu dönemdir. bu dönemde erkek çocuklar pipisiyle oynamaktan zevk alır. eliyle çevirir, çeker uzatır, bırakır. o elastike durumundan zevk alır.
ilerki yaşlarda -15 ve üzeri- helen daha pipisiyle oynamaktan zevk alan erkek çocukları görülülür. bunların fallik dönemi iyi atlatamadığını düşünmemek gerekir. bunlar genital döneme geçmişlerdir çünkü. artık pipi ile uğraşarak zevk alma bir ömür boyu sürecektir.
- (bkz: oedipus kompleksi)
(bkz: elektra kompleksi)
|
