mahalle aralarında dolaşan, çocukluk yıllarımda patlak plastik topları satıp bir goflet parası elde etmemize ve böylece bir nevi ticaret hayatına atılmamıza vesile olan nostaljik kişilerin mesleği*.
esssikiciiiiiiiiiiiieeeeeeeeeeeee diye bağırarak mahalle aralarında dolanırlar. belki de bir bayanın yanlış anlayarak kendisini davet etmesini beklemektedirler.
kaybolmuş bir kentin eskicisiydi
makineleşmeye karşı duyguları topluyordu
kaybolmuş bu kentin sokaklarında
torbasında umut, torbasında insana
dair ne varsa
yalnız değilsin eskici
bir sabah güneş doğar
sevgiden tuğlalarla
yeniden kurarız bu kenti.
bu kent yorgun düşmüş bunca acıya
yeni bir güne başlıyor umarsızca
bir tek eskici kalmış yıllarca
torbasında umut torbasında insana
dair ne varsa..
mahalle aralarında eskieeaaeeeaa eskieeaaa aaaııırrmmm diye bağırarak küçük bi arabayla dolaşan emekçi sınıfının en çok yürüyen neferleridir..
ancak daha dk lar önce çaycıııı evet yanlış okumadınız aynen böyle bağırarak geçti bi eskici..bu ne lan ,ne çayı satılıyor diye çıktım pencereye adam eskiciymiş..alala garip..
çocuktum daha o zamanlar,bi gün annem şofbenle yer değiştiren eski devasa su ısıtıcısını (üstünde su haznesi olan ve bu haznenin altında yine yakacak haznesi olan silindirik hazne türü,demirden alet) eskiciye vermişti.ben de bi bisiklet alırız artık diyordum eskicinin vereceği parayla.ama öyle olmadı,eskici bi tane mavi leğen verdi.binemesem de içinde yıkandım artık.
vapur rıhtımdan kalkıp tâ marmara'ya doğru uzaklaşmaya başlayınca yolcuyu geçirmeye gelenler, üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar:
-çocukcağız arabistan'da rahat eder.
dediler, hayırlı bir iş yaptıklarına herkesi inandırmış olanların uydurma neşesiyle, fakat gönülleri isli, evlerine döndüler.
zaten babadan yetim kalan küçük hasan, anası da ölünce uzak akrabaları ve konu komşunun yardımıyle halasının yanına, filistin'in ücra bir kasabasına gönderiliyordu.
hasan vapurda eğlendi; gırıl gırıl işleyen vinçlere, üstleri yazılı cankurtaran simitlerine, kurutulacak çamaşırlar gibi iplere asılı sandallara, vardiya değiştirilirken çalınan kampanaya bakarak çok eğlendi. beş yaşında idi; peltek, şirin konuşmalarıyle de güverte yolcularını epeyce eğlendirmişti.
fakat vapur, şuraya buraya uğrayıp bir sürü yolcu bıraktıktan sonra sıcak memleketlere yaklaşınca kendisini bir durgunluk aldı: kalanlar bilmediği bir dilden konuşuyorlardı ve ona ıstanbul'daki gibi:
-hasan gel!
-hasan git!
demiyorlardı; ismi değişir gibi olmuştu. hassen şekline girmişti:
-taal hun ya hassen,
diyorlardı, yanlarına gidiyordu.
-ruh ya hassen...
derlerse uzaklaşıyordu.
hayfa'ya çıktılar ve onu bir trene koydular.
artık anadili büsbütün işitilmez olmuştu. hasan, köşeye büzüldü; bir şeyler soran olsa da susuyordu, yanakları pençe pençe, al al olarak susuyordu. portakal bahçelerine dalmış, göğsünde bir katılık, gırtlağında lokmasını yutamamış gibi bir sert düğüm, daima susuyordu.
fakat hem pür nakıl çiçek açmış, hem yemişlerle donanmış güzel, ıslak bahçeler de tükendi; zeytinlikler de seyrekleşti.
yamaçlarında keçiler otlayan kuru, yalçın, çatlak dağlar arasından geçiyorlardı. bu keçiler kapkara, beneksiz kara idi; tüyleri yeni otomobil boyası gibi aynamsı bir cila ile, kızgın güneş altında, pırıl pırıl yanıyordu.
bunlar da bitti; göz alabildiğine uzanan bir düzlüğe çıkmışlardı; ne ağaç vardı, ne dere, ne ev! yalnız ara sıra kocaman kocaman hayvanlara rast geliyorlardı; çok uzun bacaklı, çok uzun boylu, sırtları kabarık, kambur hayvanlar trene bakmıyorlardı bile... ağızlarında beyazımsı bir köpük çiğneyerek dalgın ve küskün arka arkaya, ağır ağır, yumuşak yumuşak, iz bırakmadan ve toz çıkarmadan gidiyorlardı.
çok sabretti, dayanamadı, yanındaki askere parmağıyla göstererek sordu; o güldü:
-gemel! gemel! dedi.
hasan'ı bir istasyonda indirdiler. gerdanından, alnından, kollarından ve kulaklarından biçim biçim, sürü sürü altınlar sallanan kara çarşaflı, kara çatık kaşlı, kara iri benli bir kadın göğsüne bastırdı. anasınınkine benzemeyen, tuhaf kokulu, fazla yumuşak, içine gömülüverilen cansız bir göğüs...
-ya habibi! ya ayni!
halasının yanındaki kadınlar da sarıldılar, öptüler, söyleştiler, gülüştüler. birçok çocuk da gelmişti; entarilerinin üstüne hırka yerine elbise ceket giymiş, saçları perçemli, başları takkeli çocuklar...
hasan durgun, tıkanıktı; susuyor, susuyordu.
öyle haftalarca sustu.
anlamaya başladığı arapçayı, küçücük kafasında beliren bir inatla konuşmayarak sustu. daha büyük bir tehlikeden korkarak deniz altında nefes almamaya çalışan bir adam gibi tıkandığını duyuyordu, yine susuyordu.
hep sustu.
şimdi onun da kuşaklı entarisi, ceketi, takkesi, kırmızı merkupları vardı. saçlarının ortası el ayası kadar sıfır makine ile kesilmiş, alnına perçemler uzatılmıştı. deri gibi sert, yayvan tandır ekmeğine alışmıştı; yer sofrasında bunu hem kaşık, hem çatal yerine dürümleyerek kullanmayı beceriyordu.
bir gün halası sokaktan bağırarak geçen bir satıcıyı çağırdı.
evin avlusuna sırtında çuval kaplı bir yayvan torba, elinde bir ufacık iskemle ve uzun bir demir parçası, dağınık kıyafetli bir adam girdi. torbasından da mukavva gibi bükülmüş bir tomar duruyordu.
konuştular, sonra önüne bir sürü patlak, sökük, parça parça ayakkabı dizdiler.
satıcı iskemlesine oturdu. hasan da merakla karşısına geçti. bu dört yanı duvarlı, tek kat, basık ve toprak evde öyle canı sıkılıyodu ki... şaşarak eğlenerek seyrediyordu: mukavvaya benzettiği kalın deriyi iki tarafı keskin incecik, sapsız bıçağıyle kesişine, ağzına bir avuç çivi dolduruşuna, sonra bunları birer birer, ıstanbul'da gördüğü maymun gibi avurdundan çıkarıp ayakkabıların altına çabuk çabuk mıhlayışına, deri parçalarını, pis bir suya koyup ıslatışına, mundar çanaktaki macuna parmağını daldırıp tabanlara sürüşüne, hepsine bakıyordu. susuyor ve bakıyordu.
bir aralık nerede ve kimlerle olduğunu keyfinden unuttu, dalgınlığından anadiliyle sordu:
-çiviler ağzına batmaz mı senin?
eskici başını hayretle işinden kaldırdı. uzun uzun hasan'ın yüzüne baktı:
-türk çocuğu musun be?
-ıstanbul'dan geldim.
-ben de o taraflardan... izmit'ten!
eskicide saç sakal dağınık, göğüs bağır açık, pantalonu dizlerinden yamalı, dişleri eksik ve suratı sarı, sapsarıydı; gözlerinin akına kadar sarıydı. türkçe bildiği ve ıstanbul taraflarından geldiği için hasan, şimdi onun sade işine değil, yüzüne de dikkatle bakmıştı. göğsünün ortasında, tıpkı çenesindeki sakalı andıran kırçıl, seyrek bir tutam kıl vardı.
dişsizlikten peltek çıkan bir sesle tekrar sordu:
-ne diye düştün bu cehennemin bucağına sen?
hasan anladığı kadar anlattı.
sonra kanlıca'daki evlerini tarif etti; komşusunun oğlu mahmut'la balık tuttuklarını, anası doktora giderken tünele bindiklerini, bir kere de kapıya beyaz boyalı hasta otomobili geldiğini, içinde yataklar serili olduğunu söyledi. bir aralık da kendisi sordu?
-sen niye burdasın?
öteki başını ve elini şöyle salladı: uzun iş manasına... ve mırıldandı:
-bir kabahat işledik de kaçtık!
asıl konuşan hasan'dı, altı aydan beri susan hasan... durmadan, dinlenmeden, nefes almadan, yanakları sevincinden pembe pembe, dudakları taze, gevrek, billur sesiyle biteviye konuşuyordu. aklına ne gelirse söylüyordu. eskici hem çalışıyor, hem de, ara sıra "ha! ya? öyle mi?" gibi dinlediğini bildiren sözlerle onu söyletiyordu; artık erişemeyeceği yurdunun bir deresini, bir rüzgarını, bir türküsünü dinliyormuş gibi hem zevkli, hem yaslı dinliyordu; geçmiş günleri, kaybettiği yerleri düşünerek benliği sarsıla sarsıla dinliyordu.
daha çok dinlemek için de elini ağır tutuyordu.
fakat, nihayet bütün ayakkabılar tamir edilmiş, iş bitmişti. demirini topraktan çekti, köselesini dürdü, çivi kutusunu kapadı, çiriş çanağını sarmaladı. bunları hep aheste aheste yaptı.
hasan, yüreği burkularak sordu:
-gidiyor musun?
-gidiyorum ya, işimi tükettim.
o zaman gördü ki, küçük çocuk memleketlisi minimini yavru ağlıyor... sessizce, titreye titreye ağlıyor. yanaklarından gözyaşları birbiri arkasına, temiz vagon pencerelerindeki yağmur damlaları dışarının rengini geçilen manzaraları içine alarak nasıl acele acele, sarsıla çarpışa dökülürse öyle, bağrının sarsıntılarıyle yerlerinden oynayarak, vuruşarak içlerinde güneşli mavi gök, pırıl pırıl akıyor.
-ağlama be! ağlama be!
eskici başka söz bulamamıştı. bunu işiten çocuk hıçkıra hıçkıra katıla katıla ağlamaktadır; bir daha türkçe konuşacak adam bulamayacağına ağlamaktadır.
-ağlama diyorum sana! ağlama.
bunları derken onun da katı, nasırlaşmış yüreği yumuşamış, şişmişti. önüne geçmeye çalıştı amma yapamadı, kendini tutamadı; gözlerinin dolduğunu ve sakallarından kayan yaşların, arabistan sıcağıyle yanan kızgın göğsüne bir pınar sızıntısı kadar serin, ürpertici, döküldüğünü duydu.
metin kemal kahraman kardeşlere ait harika bir parçadır. parça, kemanın çıkarabileceği en güzel sesle başlar.bu parçayı dinlemeyenler mutlaka dinlesin; dinleyenler de bir daha dinlesin. makineleşmeye karşı duyguları toplamak zordur zira.
söylenebilirliği yetenek isteyen bir hakan taşıyan şarkısı. sözleri ise şöyle:
çekinme eskici içeri buyur
burada bir aşkın ateşi uyur
baktıkça içimin yangını büyür
al götür eskici topla ne varsa
kalmasın bu aşktan hiçbir hatıra
onundu şu masa şu kalem kağıt
ister sat istersen hayrına dağıt
bitsin bu hıçkırık dinsin gözyaşım
al götür eskici topla ne varsa
kalmasın bu aşktan hiçbir hatıra
hepsinde yaşanan bin bir anım var
hepsinin bir şeyler söyler yanı var
içimde bu aşkın hatırası var
al götür eskici topla ne varsa
kalmasın bu aşktan hiçbir hatıra
onundu şu masa şu kalem kağıt
ister sat istersen hayrına dağıt
bitsin bu hıçkırık dinsin gözyaşım
al götür eskici topla ne varsa
kalmasın bu aşktan hiçbir hatıra
burada ne varsa hepsi senindir
önce duvardan tabloyu indir
hiç sorma resmini gördüğün kimdir
al götür eskici topla ne varsa
al götür eskici topla ne varsa
saray caddesindeki mekanın sükse yaptığı, benim de lise dönemlerime denk gelen bir gün okuldan çıkıp o liseli çömez halimizle arkadaşlarla birlikte bir şeyler yeyip içelim, muhabbet edelim deyip mekana gittik. sohbet muhabbet falan gayet eğlenceli akarken mekanın temasını konuşmaya başlamışız, duvarlardaki eski radyoları, emektar gitarları, eskitilmiş mimariyi falan konusuyorken ordan mekanda komi olarak henüz işe başlamış eleman lafa atladı:
"siz aslında yanlış biliyorsunuz, bu mekanın adı temasından veya dekorasyonundan dolayı 'eskici' değil!! aslına bakarsanız mekanın adı eskici de değil."
biz: (son derece şaşkın) ee eskici değil de ne peki?
eleman: (elini göğsünde 'eskici' yazan gömleğine götürür ve eskici kelimesinin ilk harfini parmağıyla kapatır.)
" işte buranın asıl adı bu."
hepimiz utançtan ve şaşkınlıktan ne yapacağımızı bilemez halde, ama çıkışta elemanı patronuna ispikleyerek mekandan ayrılırız.. böyle bir anı işte..
ilk yayını şu dakilarda kaçak olarak gerçekleşen radyo programının adıdır. gayet dinlenesi ve nostaljik bir program. ilerleyen haftalar da daha iyi tanınacağını düşünmekteyim. başarılar.
bu haftanın teması gelmiş geçmiş en iyi aşk şarkılar.çalma listesi şöyle:
nothing compares 2 u-sinead o'connor
the way we were-barbra streisand
ain't no sunshine-lighthouse family
the greatest love of all-george benson
waiting for a girl like you-foreigner
your love will kill me-daniel lavoie
careless whisper-george michael
love of a life time-firehouse
you're still the one-shania twain
keep breathing-ingrid michaelson
angel (city of angels soundtrack)-sarah mclachlan
the greatest(aşk şarkısı denemez ama varsın olsun güzeldir)-cat power
strangers in the night-frank sinatra
cheek to cheek-eva cassidy
at last-billie holiday&etta james
how can you mend a broken heart (notting hill)-al green
come here(before sunrise)-kath bloom
talk show host- radiohead
fields of gold-eva cassidy
lonely nights-scorpions
don't cry-guns n'roses
forever-kiss
anything for you-mr. big
is this love-whitesnake
this never happened before-paul mccartney
improvisation-vassilis saleas
ilk yayınını yapan itü sözlük radyosu programı. ilk yayını en güzel aşk şarkılarıyla yaparak akşam saatlerini duygusal bir atmosfere bürümüştür. her zaman demişimdir sözlük radyosu güzel şey diye.
yayını yapan jane'e de buradan başarılar diliyorum.
