erbaa  

genel:

erbaa ilçesi orta karadeniz bölgesinde tokat iline bağlı olup yeşil ırmak havzası üzerinde kurulmuş şirin bir ilçedir. matematiksel konumu 40,15, ve 40,45 enlem dairesi ile 36,15 ve 36 , 45 boylamları arasında olup, yüzölçümü 1111 km2 dir. konumu itibari ile karadeniz ve iç anadolu bölgeleri arasında bir geçiş alanıdır. kuzeyden samsun’un çarşamba ilçesi ile ordu ilinin akkuş ilçesi, batıdan amasya’nın taşova ilçesi, doğudan tokat’ın niksar ilçesi güneyden tokat merkez ve güneybatıdan turhal ilçesi ile çevrilidir. ilçenin üzerinde bulunduğu ovanın kuzeyinde canik dağı içerisinde değerlendirilen karınca dağı, güneyinde sakarat ve boğalı dağları, doğu ve batısında da bu dağların uzantıları bulunmaktadır. ilçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 248 m.dir

ulaşım:

erbaa, kuzey anadolu’da bulunan kelkit vadisi üzerinde yer alır. bu vadi tarih boyunca önemli bir geçit alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. doğudan batıya yada batıdan doğuya yapılan seferlerde ordular, genellikle hep bu vadi yolunu kullanmışlardır. onun içindir ki halk, bu gün bu yola “ulu yol” denmektedir. gerçekte bu yol tarihte tali bir “kral yolu” gibi kullanılmıştır. mevcut bilgilere göre; amasya’yı niksar’a bağlayan ve bölgeden geçen iki yol vardır. birisi amasya-sonusa boğazkesen-hayati-manasköy-niksar istikametindeki yol idi. evliya çelebi, “ulu yol” dan üç, eksel yolundan iki defa geçmiştir.

bu gün için erbaa’nın ulaşım problemi önemli ölçüde çözülmüştür. samsun-erzurum kara yolu erbaa’dan geçmektedir. bu yol üzerinde yapılan yeni otobüs terminali, ilçemize büyük bir hizmet olmuştur. bu bakımdan ilçe merkezinin erbaa-niksar-tokat-sivas ve erbaa-amasya-samsun ile irtibatı iyi vasıflı yollarla sağlanmaktadır. bu yollarda özel sektöre ait son model otobüs ve minibüslerle yolcu nakli, buna ilaveten kamyonlarla eşya taşımacılığı her zaman mümkündür. ayrıca her gün, erbaa-ankara-istanbul-bursa-izmir arasında özel sektöre ait otobüsler çalışmaktadır.

kaynak: http://www.erbaa.net/...

yazar notu:

eski adı erektir. hakkında menfi yönde örnek gösterilen şahısların benzerlerine memleketimizin hemen her metrekaresinde rastlamak mümkündür. bu kişilerin erbaa'yı temsil ehliyeti yoktur. muhafazakâlığı anadolu'nun genel karakteristik yapısıyla ilgilidir.

1939 ve 1942'de yaşanan iki büyük depremle büyük yıkım geçirmiş, yeniden kurulmuştur.

erbaa'nın yöresel dili

erbaa'ya erek-sütunlara direk,
sırığa da cerek-denilir bizde

kızanlara citil-yataklara mitil,
çokbilmişe çepil-denilir bizde.

av itine tazu-araziye yazu,
büyük dişe azu-denilir bizde.

taş dibeğe- soku-ceketlere saku,
lavantaya koku-denilir bizde.

mısır ekmeğine çızlak-bol giysiye foltak,
doğru söze essah-denilir bizde.

kısalara güdük-korkaklara hödük,
piç armuda çördük-denilir bizde.

boğazlara ümük-içi boşa küfük,
civcivlere cücük -denilir bizde

başörtüsüne bürük-azıcığa ecük,
alkışlara cepük-denilir bizde.

tatsızlara sasuk-tuzsuzlara sarsuk,
yolsuzlara sapuk-denilir.

hindilere culuk-hızlıya da çabuk,
isteye de ahacuk- denilir bizde.

karaktere huy'u-kaba adama ayu,
sayılara sayu-denilir bizde.

kevgirlere ilistir-havlulara peşkir,
kötülere ilezir-denilir bizde.

güc, kuvvete takat-sedirlere makat,
iç organa sakatat- denilir bizde.

ince boya kalem- tatlı söze kelam,
lahanaya kelem- denilir bizde.

patatese gostil-kızılcığa zoğal
basamağa badal- denilir bizde.

horozlara foruz-parlayana gamüş,
mandaya da kömüş- denilir bizde.

boz ayrana gatık-satılmışa satık,
iflaslara batık- denilir bizde.

kovalara sitil-banyolara yunak,
cayanlara dönek- denilir bizde

koşanlara seğirt- cesurlara yiğit,
çekirdeğe çigit- denilir bizde.

saç ekmeğine fetil- gözlemeye işkefe,
terazi kabına kefe- denilir bizde.

muşmula'ya töngel- elbiseye urba,
küçük çuvala torba- denilir bizde.

güldürene komik- çirkinlere gaşmer,
göz etmeye işmar-denilir bizde.

geçen yıla bıldır- ilk sütlere avuz,
yaramaza yavuz- denilir bizde.

sözümüzün seyri, uzaman etme hayri,
baş ağrıttın gayri, denilir bizde

hayri doğan - emekli öğretmen

tokat ilinin 100 nüfuslu ve 1.111 km2 yüzölçümlü ilçesidir.

sabri başköy ilçenin kaymakamıdır. ağcaalan, ağcakeçi, akkoç, aşağıçandır, aydınsofu, akgün, ayan, alanköy, bölücek, benli, bağpınar, ballıbağ, beykaya, çakır, çalkara, çatılı, çatalan, çeşmeli, çevresu, çamdibi, cibril, canbolat, çerkezfındıcak, demirtaş, doğanyurt-bucak merkezi, dokuzçam, endikpınar, ezebağı, evciler, evyaba, engelli, eryaba, ermeydanı, hacıbükü, zoğallıçukur, hacıpazar, gümüşalan, güveçli, gölönü, hacıali, iverönü, ikizce, karaağaç, kızılçubuk, küplüce, kırıkgüney, kuzköy, kale, kozlu-bucak merkezi, kartosman, kurtuluş, kavalcık, keçeci, madenli, meydandüzü, ocakbaşı, ortaköy, oğlakçı, pınarbeyli, sütlüce, salkımören, sokutaş, şükür, tepekışla, tosunlar, tandırlı, türkfındıcak, ustamehmet, yukarıçandır, yaylalı, yoldere, yurtalan, narlıdere, erdemli, yaylacık isimlerinde toplam 75 köyü bulunur.

güzel memlekettir.. metropol değildir fakat tokattaki en büyük belediyelerden biridir.. tepelerdeki köyleri gerçekten insanı stresten alıkoyar. birçok çerkez yaşar. kozlu, iverönü, canbolat, meydandüzü, hacıeli, osmanköy gibi birçok çerkez köyüne de sahiptir.. yazları çok sıcak olur kışları işe hiç gitmediğim için bilmem..