1955 yılında yapımı bitirilerek devreye alınmıştır. budakdere, çavuşbaşı, karanlıkdere gibi beslenme kolları vardır. barajın eşik kotu 61 metre olan 7,5 metre genişliğinde ve 6,5 metre yüksekliğinde elektrik ve elle tahrikli iki adet deşarj kapağı bulunmaktadır.
elmalı arıtma tesislerinin azami 40.000 m3/gün arıtma kapasitesi mevcut ve de bu temiz suları beykoz ve üsküdar çevresine vermektedir.
elmalı barajı su toplama havzası üzerinde bulunan 0–300 metre mutlak ve 300–1000 metre kısa mesafe koruma alanına hiçbir şekilde yapı yapılmaması gerekiyor. buna rağmen çavuşbaşı’nda da parsellemenin yapıldığı, ancak tapuların verilmediği belirtiliyor. itü mimarlık fakültesi şehir ve bölge planlama bölümü şehircilik anabilim dalı öğretim üyesi prof. dr. handan türkoğlu verdiği bilgilere göre ümraniye'nin yukarı ve aşağı dudullu mahalleleri ile çavuşbaşı ve çekmeköy, elmalı barajı'nın 'uzak mesafe koruma alanı' içinde olması rağmen kurulmuştur.
su sıkıntısı çeken istanbul’un kısıtlı içme suyu kaynakları ve az sayıdaki orman alanı, villaların tehdidi altında bulunmaktadır. ayrıca her villaya ulaşımın sağlanması için özel olarak asfaltlanan yollar bulunmaktadır. bu yollarda orman alanının içinden geçmektedir.
elmalı barajı su toplama havzasında bulunan çavuşbaşı beldesinde yaşanan yapılaşma da, istanbul’un içme suyu kaynaklarına ve orman alanlarına yönelmiş en büyük tehditlerden biri olarak görülmektedir.
elmalı barajı'na açıktan akan ve elmalı baraj’ında kirliliğe sebep olan evsel atık suların paşabahçe arıtma tesisine alınması için toplayıcı hattının ve atık su tünelinin yapılması, atık suların arıtılması amaçlanmaktadır.
elmalı’da daha çok seçim politikası kapsamında seçim döneminde su havzalarına inşa edilen mutlak alanda 413, kısa mesafede 1544, orta mesafede 3373 kaçak yapı olduğu tespit edilmiştir. bu yapılar da 49 binanın yıkıldığını belirtilmekle birlikte en çok yıkımın elmalı havzasında olduğu belirtilmektedir.
