elest bezmi  

ruhların rabb'lerinin allah olduğunu tasdik ettikleri meclis...

mevlana celaleddin rumi nin çoğu gazelinde değindiğidir:

kaptırmışsın kendini sarığını, pabucunu düzeltmeye;
nasıl alacaksın rıtl-ı giran* içenin kadehini eline?

canım için, harabata*gel bir anlığına!
sen de ademoğlusun, sen de insansın, canın var senin de.

gel, rehin bırak hırkanı elest'in şarap satıcısına,
ki şarap satıyordu o elest'te su ve çamurdan önce.

fakir, arif, derviş diyorsun kendine ve hala ayıksın?
mecazdır bütün bu adlar, kapılıyorsun vehim*lere.

dervişin işi sema ve "o'nun içirdiği içki" değil de ne?
pazar işi kar-zarar, az ve çok değil de ne?

gel, söyle nedir elest? ebedi zevk ü sefa.
durma, katıl bu ayine, gözün çekip gitme de..

başında ağrı yoksa, niçin sarıp sarmalıyorsun onu?
niçin hasta görünüyorsun, bir acı yoksa bedeninde?

allah'ın kullarına "elestü bi rabbikum" (ben sizin rabbiniz değil miyim?) hitabını yaptığı mekandır..

alıntı:

(Âraf, 171-172) allah, dünyada hiçbir şey yok iken, hatta dünya yok iken ruhlar âlemini yarattı. orada bütün ruhları bir araya toplayıp sordu: "elestü bi-rabbikum?" yani, "ben sizin rabbiniz değil miyim?" ruhlarımız bu soru karşısında "kâlû: belâ!" yani "dediler ki; -evet (şüphesiz sen bizim rabbimizsin)". bu meclis (ezel bezmi, elest meclisi), varlığın ilk toplantısı idi ve bütün ruhlar orada birbirlerine şahit tutuldular; ta ki dünyaya geldikleri vakit, bir bedene girdikleri, ete kemiğe büründükleri vakit bu sözlerinden dönmesinler... dönenler olursa, o mecliste rahmet ve merhametiyle kullarına muamele eden rab taala'nın rahmet ve merhamet çizgisinin dışına itilsinler...

ezel bezmi öyle bir meclis idi ki, orada yan yana olanlar, yakın olanlar, birbirlerini görenler, birbirleriyle konuşanlar; bu dünyaya geldiklerinde de birbirleriyle yan yana ve yakın olur, buluşur veya konuşurlar. insanlar arasındaki çağ farkları, uzaklık ve yakınlıklar ile biganelik ve âşinalığın temeli işte o ezel gününe dayanır. bu durumda dünya, ezelde kader olarak yazılanın vuku bulduğu (kaza) bir duraktır; o kadar. bu durakta aşkın ve âşıkın nasîbi de ezel günündeki durumuyla bağlantılı olarak bu dünyada görünürlük ve yaşanırlık kazanır.

(bkz: iskender pala) (aşk ezelde bir merhaba idi...)

"cânıma bir merhaba sundu ezelde çeşm-i yâr"

ahmet paşa