ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler  

mari antuvalet'in başını giyotinde kaybetmeden yarım saat önce söylediği deyiş. halktan kopmanın en üst boyutunu simgeleyen tümce.

pasta aslında burda mayalanmamış hamur anlamında kullanılmıştır, ama tarihi her zaman kazananlar yazar...

marie antoinette tarafından söylendiği iddia edilmekte olsa da işin aslı öyle değildir. yazık edilmiştir mari'ye. efendim bu mevzu jean jacques rousseau'nun itiraflar adlı kitabında yer alır. rousseau bu sözlerin sahibi olarak "genç bir prenses"'i işaret etmiş lakin ser verip sır vermeyerek isim zikretmemiştir. peki bu bahsedilen genç prenses marie antoinette olamaz mı? olamaz. çünkü daha mari hanım doğmamıştır rousseau bey bu kitabı yazarken...

(bkz: plazma tvsiz öğrenci evi olur mu)

aslında marie antoinette'in tüm içtenliğiyle söylediği laf...kadın insanların o kadar fakir olabileceklerini idrak edemediği için samimi olarak, ekmek bulamıyorlarsa herhalde pasta da yok değildir diye düşünmüş, söylemiş...

(bkz: eyvallah)

burada sözü geçen pasta, saray muhallebicisindeki çikolatalı vanilyalı karışıklı vs. olan değil sanırım. fırında pişirilen cinsinden.
(bkz: bake)
(bkz: cake)
(bkz: let them eat cake)
bahsi geçen rahmetli teyze de, halkından uzak takılan bir sünger beyinli olmasına rağmen o lafı sarfedecek kadar andaval değildi sanırım.

pasta diyerek aslında makarna kastedilen söz.rahmetli turgut özal tarafından da kullanılmıştır.

bildiğim kadarıyla bu söz ilkokulda söylenen "beraber savaştığımız devletler yenilince biz de yenilmiş sayıldık" kadar yalandır. fransız ihtilalini ortaokulda öğretirken kulağımıza çalınan bu cümlede geçen pasta aslında ekmekten daha ucuz ve daha kolay bulunan bir tür yiyecektir. eğer durum böyleyse kadın ne kadar "cani" olursa olsun en azından su katılmamış salak değildir. tabi tarih öğretmenleri ve kitaplarına laf yok; onlar olayları kesinlikle "tarafsız" anlatmışlardır, her zaman yaptıkları gibi.

bana sorunla gelmeyin çözüm üretin diyen bir zihniyetin sözleridir bunlar...kendisi de şekildeki gibi halkının karşılaştığı bir soruna çözüm önerisiyle (!) gelmiştir.

(bkz: ooo kimler gelmiş)

ersan özer'in şehir efsaneleri kitabının ilk cümlesi:

"ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler"
(kimin söylediği belli değil ama bilinen şu ki; marie antoinette hayatı boyunca böyle bir laf etmedi.)

pastanın bizim bildiğimiz anlamda tatlı kremalı birşey olmadığını makarna vs vs gibi şeyleri de ifade ettiğini düşünürsek karbonhidratkaynağı olacakları için mantıklı bir sözdür.

bu saatten sonra ne kadar konuşsak boş...ama yine de deneyelim bakalım..öncelikle the man in the iron mask filminin başlarını bir hatırlayınız efendim..dönemin fransa'sında halk açlık yüzünden ayakkanmıştır..kaleye doğru yürürler..o sırada d'artagnan çıkar dertlerini sorar..halktan biri der ki bize verilen elmalar meyveler çürük...

şimdi konuya dönecek olursak söz şu" ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler"

o yıllarda kraliyet ailesi verdiği davetler sonucu artan pastaları kekleri çörekleri börekleri(abarttım) halka dağıtırlardı efendim...

roussou'nun kitabında bahsedilen genç bayan da bundan yola çıkarak halka sinirlenir...
ne demek ekmek alacak paraları yok efendim..o kadar pasta dağıttık..ekmek alamıyorlarsa pasta yesinler der...

bir başka yanlış anlaşılma için (bkz: pamuk prenses/!fakespeare)

aşırı ileri görüşlü bir insanın zikrettiği laftır.
ileride fransız ekmeğinin pastadan daha pahalı olabileceğini farketmiş, hatta belki de bulmaları durumunda kıymetini bilsinler yemesinler satsınlar diye böyle demiştir.

''aman desinler desinler şeker yesinler'' türküsün fransızca ve maria antuanette tarafından okunduğunda pasta yesinnler şeklinde olası şarkının solisti bayanın yeni hitinin 2.versiyonu...

söylendiği idda edilen ancak kanıtlanamayan söz: "qu'ils mangent de la brioche"

evde hazır yemeği kalmamış olan, yemek yapmaya üşenen ve buzdolabında sadece bir kaç gün önce arkadaslarının getirdiği pasta bulunan insanlar için söylenmiş sözdür.
ayrıca;
(bkz: ekmek bulamadığı için pasta yiyen adamın dramı)

olaya kalori hesabıyla yaklaşıldığı zaman, hemen karşı çıkılamayacak söz öbeğidir. lakin bir tekli ekmeğin fiyatı 40kuruş, bir dilim pastanın da fiyatı 40 kuruş diyelim. ekmek ilk etapta hacim olarak mide kapasitesini doldurma eylemiyle öne geçecektir elbette. ancak alınacak enerji oranını şöyle bir bilgisizce hesaplayayım dedim.

ekmekte yüksek oranda karbonhidrat bulunmaktadır ve bildiğim kadarıyla karbonhidratın enerji olarak kullanımı, şekerden daha uzun sürmektedir.
elimizdeki 240grlık pasta diliminin (krokanlı karamelli ve cevizli olsun, canım çekti) içindeki malzemelerin yüksek oranda şeker ve çikolata ihtiva etmesinden dolayı yaklaşık 600kcal (saçmalamış olabilirim) enerji içerdiğini düşünürsek, insan vücuduna etkiyen ekmek enerjisini de 700-750kcal olarak düşünürsek, bir şekerli çikolatalı pasta diliminin bize zağlayacağı yaşam enerjisi performansı ekmekten daha fazla olacaktır. ha pastayı tek bir besin olarak tüketemeyiz, ama ekmek de katıksız yenmez. bu lafı eden insan işin içine bilim katmamıştır o da ayrı konu, ancak olay aslında tahmin edildiğinden daha az tepki gösterilesicedir.

aslında iyi niyetle söylenmiştir. zira o zamanlarda * pasta ekmekten daha ucuz olduğu için sarf edilmiş.

bu kimin söylediği belirsiz sözün orijinali şöyledir efendim:

"s'ils n'ont plus de pain, qu'ils mangent de la brioche."

yani diyor ki, ekmekleri bittiyse, brioche yesinler. burada sözü geçen "brioche" ise ne pasta, ne makarna, ama bir nevi poğaça veya tuzlu kurabiye niteliğinde bir nanedir.

ilk gördüğümde "la galiba süleyman demirelin muhteşem cümlelerinden biri daha" dedirten trışmatizyon.

marie antoinette italya kralicesi dir ve fransa kralı ile evlenmesi sonucunda ülkenin kralicesi olmuştur.
peki italyanlar makarnaya ne der? pasta.
kadıncaz aslında burada bir çeviri kurbanı olmuştur.

(bkz: doğalgaz bulamıyorlarsa fındık yesinler)

- hünkarım, fransa kralı "pasta bulamazlarsa yarağı yesinler" demiş.
+ çeviri hatası olmasın yaver?

-ekmek bulamıyolarsa, bir de aşşağı mahallenin bakkalına baksınlar...
+hürrem sultan fransız kraliçesinden daha vicdanlı.
+ama tarihi laflar edemiyor. *