|
|
- aydının simgelerinden biri
(okang, 09.04.2004 11:27)
- türk usülü robin hood diye adlandırabileceğimiz, zamanında aydın yöresinde zenginlerden alıp fakirlere dağıtan ama daha sonra aydın ın zenginleri haline gelen ( nasi becermişler ben de bilmiom) engin şahsiyetlere verilen ad.
- genelde asker kaçakları ve suçluların o zaman ki adalet sisteminin sahibi olan osmalı devletinin elinden kurtularak başalttıkları olgu. efe diyince aklımıza işgal sırasındaki yiğitlikleri ile düşmana korku salmış cengaverler gelsede bunların 1. dünya savaşı sıarasında cepheye gitmeyip köylüyü haraca kesmek suretiyle şimdiki mafya dan farklı olmadıkları aşikardır. ne zaman ki savaş bitmiş ve yunan orduları işgale başlamış, o zaman uzun bi süre boyunca yaptıkları talanın yunan askerleri tarafından yapıldığını görmüşler ya acımadan
ya da gidiyor elden velinimetimiz diyerek silahlarını her türk evladının kolaylıkla yapabileceği gibi düşmana doğrultmuştur. özellikle vur-kaç taktikleri yunan ordusunun başına bela olmuştur. ayrıca batı anadoluya bıraktıkları kültürleri en büyük hazinelerden biridir. eşkiyadır ama bizim eşkiyamızdir.
- güzel bir sivas kangal ve erkek ismi.
- efe, zeybek gruplarının başıdır. zeybekler arasında kahramanlık yapmış cesur ve mert kişiler arasından seçilir. efe olmak için zeybekler arasında yaşça büyük olmak önemli değildir.
- aynı zamanda izmirde yapılacak olan universiade 2005 oyunlarının yalıçapkını maskotunun adı
- zeybek bir genellemedir. zeybek başına efe denir. efe kendi kendini seçemez, çıkıp da ben efeyim diyemez. yoldaşları ona efe derse efe olur. yoldaşları da onun kızanları olur. bir efe bi daha kızan mertebesine düşmez. düşmek doğru bir kelime değil aslında. çünkü kızanlık olayı da güzel bişey tabi.
edit: ayrıca sadece aydın'ın değil, tüm ege'nin simgesidir. izmir'in de efesi vardır. muğla'nın da
- evli ve çocuklu dizisinde niyazi'nin oğlunun adı. güzel olmuş en azından diziyi türkçe'ye çevirenler al bundy'nin oğlunun bud olma nedenini anlayıp bu ismi koymuşlar.
- düzden ve tersten aynı okunuşa sahip,3 harfli,kolay hatırlanan,manevi anlamı büyük olan isim.
- (bkz: künefe) *
- köy kabadayısı, ege bölgesinde bir zamanlar eşkiyalık yapanlara deniyordu kutluş savaşı yıllarında yunanlılara karşı direniş göstermişlerdir *
- batı anadolu köy yiğidine verilen addır.babacandır, ağabaeydir.
- ege yöresine has zamanında dağalara çıkmış ve oralarda yaşamış insan toplulukları!aydın manisa izmir muğla en meşurlarıdır
- kurtlar vadisi dizisinde mehmet karahanlının kaçırılan oğlunun ismi.
- (bkz: efe rakısı)
- (bkz: zeybek)
- 1974'te kurulmuş mert grubuna bağlı üretici firma. özellikle hizmet sektöründe kamu işleri yapan firmaların tercihidir.
izmir kemalpaşa'da 55 dönümlük bir arazi üzerinde fabrikası vardır. hidrolik kamyon kasası, damper, çöp kamyonu kasası, kar bıçakları, hidroliftler ve transmikser gibi makina sanayii ürünleti ile hizmet vermektedir. ayrıca tecrübe ettiğim kadarıyla müşterisini dolandırmaya çalışmayan, teslimatını zamanında yapan bir şirket.
- efelerin bir andı vardır bana ilginç gelir. zeybek adayı kızan efenin önünde bu andı içer:
- bu koca dağların sahibi kim?
- erimiz!
- yiğiti kim?
- efemiz!
- yiğit kime derler?
- sözünde durana, efesiyle ölene !
- korkak kime derler?
- sözünden dönüp, aman diyene!
- varyemezlere acımalı mı, dayak mı haktır?
- dayak haktır!
- susuz derelerde kavak bitermi?
- bitmez.
- bitkisiz diyarlarda duman tütermi?
- tütmez.
- adem kuşağına bel bağlanırmı?
- bağlanırsa ağlanır.
- yiğitlerde ne yoktur?
- merhamet yoktur.
- şeytan'a bel bağlanır mı?
- yardımcımızdır bağlanır!
- sözünde durmayan kahpe bacının kızanı olsun mu?
- olsun.
- şu dualı yatağan böğrüne batsın mı?
- batsın.
- doğru söylediğine nasuh tövbesi olsun mu?
- olsun.
ayrıca
(bkz: demirci mehmet efe)
(bkz: yörük ali)
- (bkz: gofstatic)
- vestelin mini insansız hava aracı* gözetleme, keşif istihbarat için kullanılması planlanıyor. havada kalma süresi 1,5 saat olup, tek kişi tarafından kolayca taşınabilecek boyutlara sahip
- ülgen
- zeybeklerin başıdır. zeybekler ondan izin almadan, konuşamaz hatta evlenemezlerdi. kurala karşı gelen öldürülürdü.
bir zeybek grubu içerisinde efeliğini ilan eden kişi ilk anda aynı zamanda büyük bir riskide beraberinde alırdı. eğer namı ve kudreti yeterli değilse ve zeybekler onun efeliğini kabul etmezler ise, öldürülürdü. eğer kabul edilirse, zeybekler tek tek karşısında eğilerek ona teslimiyetlerini belirtirler ve silahlarını uzatırlar, efe de alınlarından öperek tek tek silahlarını onlara geri verirdi ve yemin ettirirdi. o andan itibaren efe onların babası, atası, akıl hocası, danışacakları ve izin alacakları tek insan olurdu. ayrıca grup içerisinde efenin seçtiği bir sağ kolu olur, efeden hiç ayrılmaz, grup içi hiyerarşiyi ve gidişhatı efeyle birlikte sürekli takip ederdi.
ayrıca küçük bir bilgilendirme; efeler halk oyunlarımızda görüldüğü gibi hiç bir zaman çizme giymemişlerdir. ömrünün büyük bir bölümü dağlarda geçen ve her an pusu yiyecekmiş gibi yaşayan efelerin çizme giymesi beklenemez. efelere çizme giydirme olayı cumhuriyet sonrası halk oyunu olarak folklorik bir motife bürünen bu geleneği şekillendirirken sonradan eklenmiştir. akıllıcadır, çizme çarığa göre halkın efsaneleştirdiği bu kahramanları daha güzel tamamlamıştır. kuşak efelerle bütünleşmiş en önemli aksesuarlarıdır. bütün malzemeleri ve yollukları kuşaklarında olurdu. bu şekilde her an harekete ve olağanüstü bir duruma hazırlıklı olurlardı. kaması, silahı, yiyecekleri, çamaşırları, dikiş iğnesi, sargı bezi, vb. dağda lazım olacak bütün ihtiyaçlarını kuşaklarında taşırlardı.
- eski kız arkadaşımın ismidir. çok takdir etmiştim kendisini ismini değiştirmedigi için.
- efe ege yöresi yiğididir..aydının efe diyarı olmasının sebebi harb yıllarında bütün efelerin orada toplanarak düşmanı püskütmesi neticesinde aydına verilen bir payedir.yoksa sadece aydında efe yoktur.egenin neredeyse heryerinde nam salmış yiğitlerdir efeler.egede efe ismi yaygın değildir o ünvan babaların oğullarına,dedelerin torunlarına seslenişidir ki bu seslenilen çocuğa gurur verir(kendimden biliyorum)efe kültürü egede herkeste varolan bir kültürdür bunu anlatmak değil yaşatarak göstermek gerekir.sözlerime bir efe hikayesi anlatarak son vereyim:harb yıllarında bir kısım alim zat yörük ali efeyi ziyarete gider , yörük ali efe misafirlerini çok hoş karşılar güzel yemekler ikram eder,çubuklar kahve eşliğinde tüttürülürken efe devamlı kızanlarına bağırır çağırır azarlar..kızanlar yanlış birşey yapmamak için didinirler..bunun üzerine alim zatlardan birisi yörük aliye der ki " efem neden devamlı kızarsında hoş söz söylemezsin kızanlarına?"bunun üzerine yörük ali kendine has tavrıyla"hocam"der"herkes anladığı dille eğitilir"siz alimsiniz sizin talebeleriniz size benzer ama ben cahilim benim tebaamda bu şekilde olur"diyerek cevap verir.
|