ed wood  

tim burton namıyla tanınan dahi yönetmenin, kendisi gibi bir "dahi", zamanınında anlaşılamamış, çok zor şartlar altında filmler çekmek zorunda kalmış yönetmen edward jr. wood'a karşı saygı duruşuna geçmek niyetiyle çekmiş olduğu film adı.

üstad tim burton ın şaheserlerinden biri.bahtsız yetenek ed wood her türlü mücadelesine rağmen bir türlü başarılı olamaz.çok değişik düşüncelerle dolu olmasına rağmen garip hatalar yapar ama hırsından birşey kaybetmez.veee günlerden birgün orson welles'le tanışıp püf noktaları öğrenir.dolu dolu, uzun seneler unutulmayacak bir film.

bi sahneyi dandik de olsa bi daha çekmeyen amatör ruh. heves azim insanı, b-film yönetmeni. (bkz: bride of the monster)
kanımca johnny deppe çok çok yakışan rol, o saf hayalperest mutlu ve istekli adam daha iyi canlandırılamazdı.

tüm zamanların en iyi "kötü film" yönetmeni.glen or glendave plan 9 from outer spaceen ünlü filmleridir.hemen tüm filmlerinde bela lugosiile çalışmıştır.

johnny deep'in angoradan kadın elbiseleri giydiği siyah beyaz tim burton filmi.

yaptığı işte en kötü en başarısız insanlardan olduğu için döneminin iyi işler çıkartan yönetmenlerinden daha çok anılmasının sebebi gibi gözüksede anılmasının nedeni işini iyi veya kötü değil tutkulu ve severek yapmasıdır.

müzikleriyle tekrardan gönlümü kazanmış filmdir. bela lugosi'nin vefatına kadar hüzünlü bir filmdir hayaller için mücade etmeye değer temalı bir filmdir özellikle ed wood karekterinin gerçekte ne olduğu düşünülürse başarılı olup olmamaya karşı ilginç bir yaklaşım sergiler film.

aslında ama içinde şöyle bir diyalog bulundurur

ed: sana ilk buluşmada hiçbir kadına söylemediğim bir şey söylemek istiyorum
ed: ben kadın elbiseleri giyinmekten hoşlanıyorum
hanımkız:yani kızlarla sex yapmaktan hoşlanmıyormusun?
ed:hayır hoşlanıyorum sadece kadın elbiselerini seviyorum etek külotlu çorap sütyen bunu söylüyorum çünkü ilerde karşımıza çıkmasını istemiyorum
hanımkız:tamam
ed:tamam

tam adı edward d. wood junior olan yönetmen adına çekilen, tim burton'un siyah beyaz filmi. oldukça ünlü oyuncular yer alır filmde. johnny depp, martin landau, sarah jessica parker, patricia arquette, jeffrey jones, bill murray... çoğu tim burton filminin aksine, müziğini danny elfman'ın yapmadığı bir filmdir; bu filmde müzikler howard shore eseridir.

bu başarısız yönetmenin hayatını anlatırken aslında kendisinin hayata bakış açısını da yansıtmıştır tim burton. ed wood "önemli olan ayrıntılar değil, büyük resmin anlattıklarıdır" der, "başkalarının hayallerini çekmek için neden hayatımı harcayayım ki?" der. tim burton'u farklı kılan da budur aslında. o da kendi hayallerinin peşinden giden bir yönetmen değil mi?

bu arada tim burton kendi filmiyle de dalga geçmekten kendini alamamış. filmin bir sahnesinde "yeşil elbise mi, kırmızı elbise mi daha güzel?" diye soran kadın elbiseleri bir adama gösterir. adam "ben renk körüyüm, renkleri ayırt edemem ama koyu gri olan daha iyi" der. işin komik yanı, film siyah beyaz olduğu için seyircilerin de elbiseleri gri tonlarında görüyor olmasıdır.

hayallerimizin peşinden gitmenin gerekliliğini anlatan bir tim burton güzellği. johnny deppe hayran kalırsınız tekrar. ama sanırım bu tim burtonun bi özelliği. oyuncularını perdeye çok iyi bir şekilde yansıtıyor ve filme öle uyumlu oluyorlar ki hayran kalıyoruz kendilerine.

tim burton imzalı eski bir yönetmenin sinemasal olarak öyküsünü ele alan filmdir.baş rolünde tim burton’un her zaman projelerine dahil ettiği johnny depp’i görüyoruz.

filmimizin hikaye merkezinde eski bir yönetmen olan -başarısız bir yönetmen desek daha doğru olur sanırım- eddie wood jr. yer almaktadır. ed woodoldukça başarısız bir yönetmendir. (aslında maddi açıdan filmlerine yapımcı bulmakta zorluk çeken filmlerini kendi emeğiyle kendi yaşantısından ve parlak fikirlerle zenginleştirmeye çalışan bir yönetmen) belki de başarısız derken acaba maddi açıdan imkanı olsaydı daha güzel filmler çekebilir miydi? sorusu da akla gelmiyor değil.

ed wood yaşamının belli bir döneminde herkes tarafından ölü olarak bilinen ve daha önceleri bir çok korku filminde oynayıp draculaya can verenbela lugosiile tanışır ve ona filmlerinde oynaması için bir teklifte bulunur. bu fırsat hem ed wood’un filmlerinin reklamı ve oyunculuk deneyimine sahip birini oynatması açısından hem de herkes tarafından unutulmaya yüz tutmuş yaşlı bir aktörün yeniden parlaması için büyük bir fırsat olmasına rağmen, hayal kırıklıklarıyla sona erer,bela lugosi uyuşturucu bağımlısıdır.ve tek dayanağı artık ed wood’tur. ne var ki her iki kahrmanın gücü bir yere kadar dayanır ve bela lugosi ölür.ancak ed wood onun hayallerine can vermeye çalışırken orsen wells ile karşılaşır ve welss’in şu cümlesi filmin gidişatına yön verir.’’kendi hayatını başkalarının hayalleri için harcama’’ belki de bütün filmi kısaca özetleyen cümle budur.



not: öncelikle kendi adıma konuşmak gerekirse bu filmden bir şeyler öğrendim ya da edinmek istediğim bilgilere ulaştım diyebilirim ya da sokrates’in dediği gibi bu bilgiler ve deneyimler bende önceden vardı bu mücevheratı çıkaracak bir şey gerekiyordu. ne kadar kötü olursa olsun ya da hiç kimse tarafından sevilmese bile bu açıdan kendini hayallerine adamış bir insan her zaman kazanır keybetse bile kazanır. çünkü insan yaşlandığı zaman yaptıkları için değil yapamadıkları için pişmanlık duyar. ed wood hala gelmiş geçmiş en kötü yönetmen olarak biliniyor ama her zaman onu sevecek ve beğenilen tarafını görebilecek onun umutlarını izleyebilecek bir kitleye sahip olacaktır.

tim burton ın konunun hiç müsait olmamasına karşın asimetri saplantısını yine ustaca konuşturduğu bir filmdir. dikkatli izlenecek olursa filmin on sahnesinden sekizinde kenarda, arkada, köşede, duvara vuran güneş ışığı, gölge, çit, pencere pervazı, kapı kirişi gibi bir çok düz çizgiyi ya yamuk bir açıdan çekerek ya da doğrudan yamuk bir şekilde sahneye yerleştirerek dahiliğini yeniden konuşturduğuna şahitlik edilir. ayrıca ed wood un hayatı toplum beğenisine ters düşen estetik duygularının benzerliğinden ve herşeye karşın bu estetik duyguların peşinden azimle koşmalarından dolayı çekici gelmiş gibi geliyor bana, tim burton a

yaşayamadığım bir hayat işte. kolay gelse de film izlerken, rüyalarını gerçekleştirmenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor bu film. herkes bu filmi izlerken ağzı kulaklarına varmıştır. ama kendi hayatların monotonluğuna ve sıkıcılığı aslında ed woodda olan bir şeyin eksikliğini hissetirir düşününce. rüyasız yetişmiş bir toplumun üzerinde önceden hazırlanmış hayatları oynayan kişileriz zaten. kendimize biçilmiş kaftanları giyerek toplum içiçnde yada hiyaraşide yer edinmişiz. farklıolmak ne kadar güzel gelsede yapılmasının imkansız olduğunu bildiğin bir hayatı yaşıyorsan ed wood kendini iyi hisettirir. çünkü o başarmış bir kişidir. ama onun başarması senin kendi içsel ezikliğini yok etmez . hala sen o hayatın esiri gibi yaşıyorsun.

ed wood filmi tamamen hayalleri uğruna yaşamış bir insanı anlatır. ne kadar bencil olsada.

çekerken tim burton tek bir ayrıntıyı atlamamış. bu özelliği ile bu filmi "canlandırma belgesel" olarak bile izleyebiliriz herşey yerli yerli yerinde müthiş bir film.

izlediğim en iyi johnny depp filmi , bitmesini istemezsiniz . ayrıca türkiye'de levent kırca'nın filmi son'da burdan çalıntıdır . aynı konu aynı işleyiş ama birinde johnny depp birinde levent kırca .

yıllar önce istanbul film festivallerinden birinde filmlerinin gösterimi vardı, 'uzaylıların 9 numaralı planı' ve 'canavarın gelini' isimli filmlerini izlemiştim. merakımı tetikleyen ise, kendisine dünyanın en kötü yönetmeni ünvanının yakıştırılmasıydı. özellikle 'uzaylıların 9 numaralı planı' adlı filminin yönetmenine bu ünvanı rahatlıkla yapıştıracak kadar başarılı (yani en kötü film) olduğunu söyleyebilirim. öyle ki, bir sahnenin bir kısmının aydınlıkta devamının ise hava karardığında cereyan etmesi buna bir örnektir, sahneler arasında bağlantı kurulamaması, film için kullanılan malzemelerin belirgin sahteliği/komikliği gibi unsurları saymıyorum bile. gerçi son söylediğim, 'dünyayı kurtaran adam' filmi için de geçerli denilebilir, ama cüneyt arkın'ı üzerimizdeki hakkı nedeniyle -kendi adıma- bu kategoriye koymuyorum.

filmde ed woodun filmleri çekerken detaylara pek takılmaması, düşen aksesüarları, kayan sahneleri görmemezlikden gelmesi yer yer güldürür, aslında hikayede ed woodun değerinin anlaşılmaması yokdur çünkü gerçekden(filmleri izlenirse açıkca görülebilir) tutkulu ancak kötü bir yönetmendir.

seyrederken hep aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni'ni hatırlarım.

(bkz: aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni)

1 saat 57 dakikalık tim burton filmi.neden tim amcamız bu kaybeden kişilik için böyle bir film yapmış anlamadığım filmdir.ed wood a neden saygı duyulması gerek yada öyle hissetmemizi istedi idrak edemedim.kendisi ne kadar istekli ve işini seven tutkulu bir yönetmen olsa da ,sahip olduğu en kötü yönetmen ünvanını haketmiştir.insan bu denli sevdiği işte iyi olmak için biraz çaba harcar, sadece tutku ed wood örneğinde olduğu gibi başarı getirmiyor.

johnny depp, martin landau ve sarah jessica parker'ın rol aldığı, 1994 yapımı filmin bir özelliği de biyografi olması elbette.
martin lindau'nun en iyi yardımcı erkek oyuncu oscar'ını aldığı film, en iyi makyaj dalında da academy* ödülüne layık görüldü.