|
|
- kelimenin tam bir türkçe karşılığı olduğundan şüpheliyim, çoğunlukla "episteme " bu kelimenin yerini alabiliyor fakat foucault söz konusu olmadığında . ben de onun sözleriyle dispositif'in ne olduğuna bakmaya çalışacağım. ne yazık ki alıntıdan oluşan bir yazı olacak çünkü kelimenin anlamını karşılayan bir sözcük ya da açıklama bulmakta bile epey zorlanırken bunu kendim anlatmaya çalışırsam ortaya saçma sapan birşeyler çıkabilir.
"dispositif teriminden belirli bir tarihsel andaki başlıca işlevi acil bir ihtiyaca karşılık vermek olan bir tür formasyonu anlıyorum. demek ki dispositifin baskın bir işlevi vardır. bu, örneğin özünde merkantilist bir ekonomi açısından yük olarak görülebilecek hareketli bir nüfusun asimile edilmesi olabilir; burada zaman içinde deliliğin, akıl hastalığının ve nevrozun denetimini sağlayan ya da kendi boyunduruğu altına alan bir dispositifin matrisi işlevini gören stratejik bir zorunluluk vardır.
dispositifin kelimenin tam manasıyla dispositif olabilmesi için iki önkoşul vardır: bir yandan işlevsel üstbelirlenim süreci; çünkü olumlu ya da olumsuz , iyi ya da kötü , istenmiş ya da istenmemiş her etki diğer etkilerle uyum ya da çelişki gösterir. ve şurda burda ortaya çıkan heterojen öğelerin yeniden düzenlenmesini ; birbirine göre ayarlanmasını gerektirir. öte yandan kesintisiz bir biçimde stratejik rolünü yerine getirme işlevi.
bilgi türlerini destekleyen ve bilgi türlerince desteklenen iktidar ilişkileridir dispositifler. dispositif daima bir iktidar oyununun girdabına kapılmıştır ama aynı zamanda da daima dispositiften kaynaklanan , yalnız belli ölçülerde de onu koşullandıran birtqkım b,lg, koordinatlarıyla bağlantılıdır.
bir anlamda epistemenin daha karmaşıklaşmış ve heterojen hal almış boyutu , söylemseli aşan ve diğer alanlarla grift yapı taşıyan.
(m. foucault- dits et ecrits 1)
|
