determinizm  

(bkz: belirlenimcilik)

(bkz: cause and effect)

(bkz: nedensellik)

"tarihte ne olmuşsa, öyle olması gerektiği, başka türlü olamayacağı için öyle olmuştur"

(bkz: karl marx)

tarih hocasının söylemeye bocaladıgı kelime ;
eeevedd determihin determin akhh determinasyon eheyyyy
*bulgar göçmeni olan hocamız yıl boyunca öğrencilere malzeme olur ve sonrasında da unutulmaz
(bkz: iz bırakanlar unutulmaz)

(bkz: kader)
(bkz: tanrı zar atmaz)

zaman dizisi içinde, biri olmadan diğerinin de ortaya çıkamayacağı iki olay ya da süreç arasındaki ilişkidir. neden olarak tanımlanan olay, süreç ya da olgu sonucu zorunlulukla çıkar. aynı koşullar altında, iki olguda neden adı verilen birincisi ortaya çıktığında, sonuç adı verilen ikincisi de kaçınılmaz olarak birincisini izler. yani bir olay, süreç ya da olgu ortaya çıktığı zaman onun varoluşunu açıklayan başka bir olay ya da süreç vardır. neden, sonuçtan zaman olarak öne çıkar ve nedenle sonucu arasında düzenli bir ardışıklık, birliktelik vardır.

nedenler sonuçları, sonuçlar yeni nedenleri doğurur.olaylar böyle sarmal şekilde ilerler. determinist bakış açısı bir olayın ortaya çıkışının ondan sonra ortaya çıkacak her olayda az ya da çok parmağının olduğunu söyler.
çünkü deterministlere göre tüm gerçeklik birbirine bağlantılı şekilde ilerlemektedir.determinist bakış açısını parça - bütün ekseninde inceleyecek olursak, parçaların her biri birbirine neden- sonuç ilişkisiyle bağlanır ve bu birleşme bütünü meydana getirir. bu bağlamda parçalardan birinde meydana gelecek değişme bütünde de değişmeye yol açar.

özgür iradenin aslında olmadığını ileri süren akım. şöyle açıklanabilir: "f" evrende etkili olan yasalar bütünü ve "x" evrenin şu andaki durumu olsun. şu andaki durum bir zaman dilimi sonunda f(x) halini alacak. f(x) durumu da aynı zamanın sonunda f(f(x)) olacak. yani aslında her durum bir öncekinin sonucu,bir öncekine bağlı ve bir sonrakinin sebebidir. x'i belirsizlik ilkesi sebebiyle, bilemiyoruz. ancak x'i ve 'f' fonksiyonunu biliyor olsaydık evrenin ileride nasıl bir hal alacağını hesaplayabilirdik. tahmin demiyorum bakın, hesap edebilirdik.

bir ekleme amacıyla edit: hesap edebilirdik demişim de, inanmayın siz. hesap edemezdik olayın özelliği o zaten. belirsizlik ilkesi diye bir şey var. hey allahım ne salakmışım ben ya.

insanların hareketlerini ve dolayısıyla bu hareketlerin çıkaracağı sonuçları insanın karakterinin ve buna bağlı tepkilerinin ve arzularının yönlendirdiği düşünüldüğünde ve buna bir de insanın karakterini kendi seçmediğini ekleyince ne kadar mantıklı olduğu farkedilebilir.
ayrıca determinizm, fatalizmden farklıdır, kimse kaderimizi yazmamaktadır, o sadece ilerlemesi gerektiği gibi ilerlemektedir.
insanda bilincin olması ve kararlarını alırken bunları kendisnin seçtiğini sanması onun özgür iradesinin olduğunu sanmasına yol açmıştır, peki madem o aslında önündeki seçeneklerden seçmektedir, neden diğerini seçmemiştir? her zaman bir neden vardır.

adam fawer'ın yazdığı olasılıksız adlı kitapta bahsedilir

hiç bir şeyin rast gele olmadığını,nedenlerin sonuçları doğurduğunu ve bugün yaptıklarımızın yarını belirlediğini savunan görüştür.

gerekircilik.

determinizmin ortaya çıkışından önceki dönem orta çağ'ın karanlık-baskıcı bütün bilimsel nitelikte bilgilerin incil'de geçtiği ve incil'de geçmeyen bilgilerin şeytani olduğu dogmasının son derece yaygın olduğu bir dönemdi. daha sonra rönesans ve reform ile ardı ardına sökün eden bilimsel buluşlar ile beraber bilim yükselmeye ve gittikçe daha da önemli hale gelmeye başladı. hatta o kadar önemli hale geldi ki "eskiden felsefede uygulanan yöntemler bilimlere uygulanırdı. ancak bu dönemde bilimde uygulanan yöntemler felsefede uygulanmaya başlandı." işte bu olayla, bu düşünce değişimi ve bu yöntemsel bakış ile beraber determinizm doğdu.

determinizm dünya üzerindeki bütün bilgileri doğa kanunundan elde edercesine inceler. doğa kanunlarının en büyük özelliği "aynı koşullar altında aynı madde türüne dahil maddelerin aynı sonuçları doğuracağıdır." deterministler de aynı koşullar altında farklı insanlar aynı sonuçları doğururlar. "yani özgürlük diye bir şey yoktur. herkes koşullarına göre biçimlenmiş ve davranışlarını biçimlendirmektedir. kişinin özgür iradesi olmadığı için bu vakte kadar ve bundan sonraki bütün davranışlar, olaylar belirlidir. evren var olduğundan beri tek bir ihtimal vardır ve bu ihtimal devam etmektedir." der deterministler.

watchmen de iyi işlenmiş bir olgudur.
dr manhattan' dan : annen ve komedyenden ortaya çıkmış bir hayat. imkansız bir ilişkiden sen oluşmuşsun. bu oksijenin altına dönüşmesi kadar imkansız.

olaylar arasında sebeplilik bağı bulunduğunu ve aynı şartlar altında aynı sebeplerin aynı sonuçları doğurduğunu iddia eden doktrin, icabiye.