dersim  

dersim diyeni bir güzel dövüyorlardı bir dönem, bilmem hala öylemi...atalarımın yıllar önce göç etmek zorunda kaldığı topraklar, asıl memleketim...

dersim dört dağ içinde
gülüm var dağ içinde
dersimi hak saklasın
bir yarim var içinde

ne oldu ağama ne oldu
sarardı benzin soldu
ağam burdan gidelim
bu yerler viran oldu

harput'un altı kelek
dersime gidek gelek
elin elimde olsun
kapı kapı dilenek

ahmet kaya'dan dinlenilmesi tavsiye edilir ayrıca şükriye tutkun'da fena söylememiştir...

tam emin olmamakla beraber (tarih kitaplarımız fetihlerden ve kaybedilen topraklardan başka bişey yazmaz) burda çıkan bir isyan sonucu dağıtılmış şehir.

bahsi geçen isyan dersim isyanı adıyla anılır ve 1937 de olmuş bir vakadır...bu isyandan sonra dersim ismi tunceli diye değiştiriliyor. bu yörede ki halkla devletin yıldızı hiçbirzaman barışmamıştır...
rivayet odur ki bu bir isyan değil kışkırtmaydı ve ismet inönü'de bunun öncüsüydü...
yine kan akmıştır yine canlar yanmıştır...

tunceli'nin eski adı.ancak yine de bir çok tuncelili "nerelisin" sorusuna "dersimliyim" diye cevap vermektedir.

toprakları arasında sadece bugünün tuncelisini barındırmayan bingöl ve diğer çevre illerin kazalarınıda içine alan bölge

gümüş kapı anlamına gelmektedir.ayrıca bir bayan ismi olarak kullanıldığı da görülür.

dersim isyanının militarist kuvvetler aracılığıyla bastırılmasından sonra şehrin ismi tunceli olarak değişmiştir. bu değişim bazı kesimler tarafından ''devlet tunç elini masaya vurdu.'' şeklinde değerlendirilmiştir.

tunceli ilinin eski adı. askerliğimi 301. kısa dönem olarak yaptığım, manzarası müthiş il. munzur çayı ve kertler dağıyla görülmesi gereken bir doğa harikası. ama malesef asayiş pek berkemal değildir. sivil halka yönelik bir tehdit söz konusu değil ancak askerseniz pek rahat edemiyorsunuz o ayrı.

(bkz: tunceli)

(bkz: dersim isyanı)

adını hozatta şu anda yıkılmış olan gümüş kapıdan alan il. dersim farsça dır ve gümüş kapı demektir.seyit rıza nın, diyab ağaların ve onların torunlarının yaşadığı il.. halkı isyankardır denir böyle mi özetlenmelidir? meydan okurcasına göğe uzanan dağların, şiddetinden görünce bile insanı ürküten munzur nehrinin sarmaldığı bir ovada büyüyenler ilk olarak onları görenler etkilenirler haliyle.. hem ne demiş ibni haldun yaşadığın coğrafya şekillendirir insanı. zor hayat şartlarında gözlerini açanlar zoru öğrenir ilk önce ..hem bu konuda devlet de insanların zoru öğrenmesi için elinden geleni ardına komamaktadır 1925 den bu yana.. neyse halkı isyankardır belki ama isyanı haksızlığadır öyle dost elini uzatana değil..

(bkz: kalan)

tanıdığım ne kadar buralı insan varsa hepsi de iyi,düzgün insanlardı. bir tanesiyle üçüncü çocuğunun doğumunu votka içerek kutlamıştık moskova'da. sıfatı adıyla eş, "düzgün" bir abimizdi o da.

kadına, okumaya , kültüre çok önem veren bölge. bencilliğin ne olduğunu bilmeyen insanlar yaşar. zor şartlarda yaşamayı, ama bir okadar da kıymetini bilirler. doğa şartlarının ekime elverişli olmayışı dolayısıyla hayvancılıkla geçinir halk. okuma yazma oranı yüksektir. toprak çok olsa da para etmez ektikleri,edenleri de akıllı tüccarların dalaveresine çarpar. son yıllarda yaşanan terör olayları evlerinden,yurtlarından etmiştir insanlarını dersim'in.

dersim dört dağ içinde
gülü var bağ içinde
hak dersimi saklasın
bir yarim var içinde

n'oldu ağama n'oldu
sarardı benzim soldu
ağam burdan gideli
bu yerler viran oldu

dersimden çıktım yola
mazgirtte verdim mola
ben yardan ayrı düştüm
gözlerim dola dola

harputun altı kelek
dersime gidek gelek
elin elimde olsun
kapı kapı dilenek

dersimin yazıları
meliyor kuzuları
ben buraya gelmezdim
alnımın yazıları

polis tarafından haksız uygulamalara maruz kalmasak
çevre illerde okumaya giden öğrencilerimiz baskıya maruz kalmasa
alevi olduğumuz için cami'ye gitmeye zorlanmasak
çocuklarımıza, kardeşlerimize filan okulda zorla namaz kıldıran din hocaları olmasa ve biz onları dövmek zorunda kalmasak
sırf dağlarımızda pkk'lılar var diye potansiyel terörist muamelesi görmesek
aslında ne kadar kültürlü olduğumuzu da birilerine öğretebilsek

elbette normal insanlar olurduk ve fakat durum ortada. ilginçliğimiz bundandır vel hasıl kelam. zira yıllar yılı ölümle burun buruna yaşamışlığımız vardır. köylerimiz gözlerimizin önünde yakılmıştır üstelik. ne kadar da ilginciz değil mi?

yalçın dağların, dervişlerin ve babaların, nazlı ve hırçın munzurun ve tabiki zazaların memleketidir. halkı eski zamanlarda iran'ın deylem adlı bölgesinden göçmüştür ki deylem hasan sabbah'ın efsanevi alamut kalesine ev sahipliği eden bölgedir. horasan üzerinden batıya ilerleyen türk boylarının baskısıyla doğuya hareket eden bu halk şuan ki dersim'e yerleşmiştir.bölgenin kültür etki alanı diyarbakır bingöl sivas ve erzurum'a kadar yayılır.dersim merkez e verilen ad mameki yada mameki kalan'dır.

bildiğin tuncelidir

memleketim olduğunu çok sonraları öğrendiğim güzel şehirdir. şehirden öte tarihtir.

resmiyette tunceli olarak değiştirilse de bir asırdır unutulmayan şehir ismidir. bir çok halk müziği eserinde adı geçer. ismin şehre iade edilme durumu varmış. olursa bahtiyar olurum

tunceli ilimizin kürtçe adı. ulan du bi dakka! burada zazalar yaşamıyor muydu? dersim'in almancası ne?