|
|
- günümüz iktisatının oluşmasında -hem marxist iktisat hemde liberal iktisat- büyük faydaları olan büyük iktisatçı..(bkz: comparative advantage)(bkz: rent theory)
- büyük bir ekonomist olmasının yanında sözlükte ajdar kadar popüler olmayan biri. halbuki zamanında yenilen ekmeğin nerelere uzandığını çözmeye çalışan, buna kafa yoran bir ingiliz. orta yaşlarda borsada para kazanmasıyla birlikte ortaya attığı teoriler sayesinde ekonominin gidişatını etkilemiş bir insan. hatta marx'ı da etkilememiş değil.
- musevilik dinine mensupken, sevdiği kadın uğruna ailesini ve cemaatini karşısına alarak hıristiyan olan alaylı iktisatçı. borsa simsarı. genel olarak büyük iktisatçıların parayla yaşadıkları şanssızlıklara pek maruz kalmamıştır, hatta bazı iktisat tarihçilerine göre tüm zamanların en zengin iktisatçıları arasında birinci sıraya oturması kuvvetle muhtemeldir.
ilk dönemde, adam smith'in teorilerini çürütmüş akabinde, seleflerinin ufkunu açacak teoriler üretmiştir. mesela marx'ın emek değer teorisinin temelleri ricardo tarafından atılmıştır. ayrıca ricardo'nun rant teorisi bence çok basit bir mantık üzerine kurulmuş ama bir o kadar da yaratıcı bir teoridir.
yakın arkadaşları arasında malthus yer almaktadır.(kipti, 25.04.2007 01:33)
- adam smith ve thomas robert malthus ile birlikte klasik ekonominin kurucularından sayılır.
varlıklı bir aileden gelir ve kendisi de otuz yaşından önce borsadan zengin olur. adam smith'in milletlerin zenginliği kitabını okuyup çok etkilenmesiyle birlikte ekonomi hakkında yazmaya başlar.
ricardo da rantı (toprak sahibinin kazandığı) malthus'a benzer şekilde açıklar: önce en verimli toprak ekilir. nüfus artışı olduğunda ikinci kalite toprak üzerinde de üretime başlanır. bu şekilde ortalama bir verime ulaşılır. daha düşük kalitedeki toprakta üretim yapmanın maliyeti daha fazladır. kar edilebilmesi için fiyatlar yükselecektir. bu durumda yine 1. kalite toprak üzerinde üretim yapan üretici daha çok kazanacaktır çünkü daha fazla ürün üretir.
bu açıklama üzerinde hemfikir olan ricardo ve malthus, sonrasında ayrılır. malthus toprak sahiplerini, ricardo ise sermayedarları yeğler. ricardo'ya göre rantın artışı toplumsal refahı arttırmaz çünkü rant, kar ve ücret arasında hassas bir denge vardır. ortada dönen paranın belli miktarda olduğu ve işçilere verilen ücretin mutlaka belli bir değerin üstünde olması gerektiği düşünülürse, ranttaki artış karı kısıtlar. yani toprak sahibinin cebine daha fazla para girmesi, sermayedarın cebine giren parayı azaltır. bu durumda sermaye birikimi olmaz, sanayideki üretim düşer ve asıl o zaman toplumsal refah azalır der ricardo. rant artışına karşın kar sabit tutulmak istenirse, işçilerin aldığı ücretin kısılması sözkonusu olur. bu da işçilerin gitgide yoksullaşması demektir, toplumsal uçurumlara neden olabilir. bu gibi söylemleriyle özellikle marksist ekonomi yazınını etkiler.
rant artışına karşı olan ricardo, dış ticareti savunur. çünkü bu şekilde rekabet sağlanır ve toprak sahibinin fiyat arttırmasının önü kesilir. böylece rant en azından sabit bir seviyede tutulur ve sermayeye gelen karın azalması engellenir. serbest ticareti savunmasıyla da liberal ekonomi yazınını etkiler.
serbest ticaretle ilgili düşünceleriyle de bağlantılı olan "karşılaştırmalı üstünlükler kuramı" vardır. her ülke, üretiminde başarılı olduğu ürünü üretsin ve serbest ticaret yoluyla diğer ülkelere satsın der. burada portekiz ve ingiltere örneğini verir. ingilizler tekstil, portekizliler ise şarap üretiminde başarılıdır o dönemde. bu başarı, bu ülkelere "karşılaştırmalı üstünlük" sağlar. ancak bu kuram uzun vadede ülkelerin birbirine bağımlı hale gelmesine neden olabilecek niteliktedir. üstelik gelişmekte olan ülkelere gelişmeyin, tarım ürünleriyle devam edip bunların ticaretini yapın demek gibidir. bu da ülkeler arasında bir gelişmişlik/gelişmemişlik uçurumuna yol açar. bugün durum farklı mı sanki derseniz de susar, uzaklara bakar, acı acı gülümserim elbette.
- aynı zamanda oturmuş pek çok teoriyi yıkan iktisatçı..ricardian equivalance teorisiyle devletin borçlanma politikasını vergi indirimi üzerine kurduğu takdirde klasik teorilerde öne sürülen senaryonun meydana gelmeyeceğini savunmuştur.klasik bakış açısına göre vergi indirimi sebebiyle toplum tüketim ve harcamalarını arttırma eğilimine gidecek,oluşacak bütçe açığı nedeniyle de bu borcun yükü gelecek nesillerin sırtına binecektir.ricardo ise rasyonel bireylerin beklentileri doğrultusunda,bugün yaptıkları harcamanın gelecek nesiller için yaratacağı sıkıntıyı göreceğini ve harcama arttırımından çok tasarrufa yöneleceğini savunur.borçlanmanın yükü sadece o kuşağı etkilemiş olur.ayrıca daha sonra robert barro da aynı görüşü destekler nitelikte makaleler yayınlamış ve gelecek nesillerin bugünün bireylerinin çocukları olmasından ötürü onları ayrı ekonomik aktörler olarak düşünemeyeceğimizi belirtmiştir.bu nedenle de karar verme mekanizması kişi bazında değil aile bazında çalışmaktadır ve geleceği düşünen,rasyonel bireyler vergi indirimde harcamalarını arttırmayacaktır.ama bu teorinin çalışması için likit zorluğu çekilmediği,insanların ileri görüşlü olduğu ve belirsizliğin olmadığı varsayımları gereklidir.
- karşılaştırmalı üstünlük teorisi en ünlü teorisidir zannımca. uluslararası ticarete yeni açılımlar getirmiştir bu teorisiyle.
- iktisatta klasiklere mensup şahıs(1772-1823). karşılaştırmalı üstünlükler teorisi, emek değer teorisi, rant teorisi gibi teorileri ortaya atıp kafamı bulandıran iktisatçı.
yahudi bir ailenin çocuğudur. sonraları hristiyan bir kıza aşık olup protestanlığa geçiş yapar. bu yüzden ailesiyle arası açılır ve kendi adına ticaret yapmaya başlar. 21 yaşında servetinin 2 milyon sterlin olduğu söylenir ve bu dönem ingilterenin en zenginleri arasındadır. iktisat dışında matematik jeoloji ve kimya konusunda da bilgilidir. liberal ingiliz politikasının oluşmasında birinci derecede rol oynar.(sahra, 11.06.2007 22:21 ~ 22:22)
- tam anlamıyla, iktisat tekniğini icat eden adam olarak bilinir. onun model kurma yaklaşımı yirminci yüzyılda keynes, samuelson ve friedman tarafından benimsenmiş ve ekonometrinin popülarite kazanmasına yol açmıştır. ricardo adam smith'teki menfaatlerin doğal uymu yerine sınıf çatışmasının altını çizmiştir hep. bu sayede de bir çok sosyalist ondan etkilenmiştir. zaten karl marx ricardo'yu entellektüel ustası olarak selamlamıştır her daim.
- karl marx a kaynaklık etmiş iktisatçıdır.
|
