2. enternasyonal ile kurulması kararlaştırılan kadın enternasyonal'in 1910'daki toplantıdında başkan clara zetkin'in kadın emekçilerin ve direnişlerinin bir sembolü olan 8 mart olayının dünya emekçi kadınlar günü olarak kabul edilmesini önermesiyle kabul edilmiştir. o tarihten bu yana 8 mart günü, dünya emekçi kadınlar günü olarak benimsenmiş, fakat burjuvazi tarafından içi boşaltılmaya çalışılmıştır, günün sınıfsal ve siyasi önemi saklanmak istenmiştir, sürekli feminizmle, kadın-erkek münasebetleriyle, şiddetle, cinsellikle vs. ilişkilendirilmiştir.
emeğin yüceliğini, kutsallığını ve haklılığını ve sıra kadınlarımıza gelince bu sömürünün nasıl katmerlendiğini gözler önüne sermek amacıyla kutlanan, kutlanacak gündür.
geçen sene üniversitemde bir kaç arkadaşın hocaya ''bugün 8 mart dünya kadınlar günü hocam ne düşünüyorsunuz!'' demesi üzerine ilginç bir diyaloğa girdiğim olay ;
ben : nasıl yani ? neden emekçi kadınlar günü?
x : tarihte hede de şöyle de ...
ben : bir şey soracağım benim ananem çalışmadı hiç , hep ev kadınlığı yaptı. annelik de sizce emekçilik değil midir? emekçilik sadece bir grubun tekelinde midir ?
x: hayır hayır , her kadın emekçidir! her kadın!
ben : e o zaman her kadın emekçiyse , dünya kadınlar günü daha şık olmaz mı neden her kadının sahip olduğu bir sıfatı , sanki başka kadınlardan bahseder gibi kullanıyorsunuz ?
x: ...
hoca : evet bugün konumuz neydi.
dünya emekçi kadınlar günü emek veren kadınların günüdür ve öyle kutlanmaktadır. yoksa biz bilmem kimin karısının konken masasında kazandıklarını emek olarak nitelendirmiyoruz. bu sebeple dünya kadınlar günü olarak değil, emek veren kadınların günü olarak kutlanır çünkü her çalışan memur, işçi kadın gibi ev kadınları da emek vermektedir. çünkü 8 mart günü yürümeye başlayan kadınlar ev köleliğini de protesto etmişlerdi.
1857 new york: kadınlar 12 saatlik günlük çalışma saatine, düşük ücrete karşı yürüyüşler yaptılar. polis tarafından dağıtıldılar.
1908 new york: 15.000 kadın daha kısa çalışma saati, daha iyi gelir ve oy hakkı için yürüdü. doğum izni istediler. kullandıkları slogan "ekmek ve gül " idi. ekmek yaşama güvencesi, karın tokluğunu, gül ise daha kaliteli yaşamı simgeliyordu.
1909 ilk kadın günü 28 şubat ta kutlandı. avrupa'daki kadınlar da şubat ayının son pazar gününü kadın günü olarak kutladı.
1910 clara zetkin isimli bir amlan sosyalist kadın, kadın sosyalist enternasyonelinde dünya kadınlar günü olmasını önerdi ve kabul edildi.
1911 kophenag kararından sonra ilk kez 19 mart ta avusturya, danimarka, almanya ve isviçre de kutlandı. yüz binlerce kadın ve erkek değişik aktiviteler yaptılar. oy verme, seçme seçilme hakları yanısıra meslek edinme ve mesleki eğitim görme haklarını istediler.
bu kutlamalardan 2 hafta sonra triangel yangınında 140 kadın öldü. bu olay amerika çalışma kurallarını büyük ölçüde etkileyen bir yere sahiptir.
1917 rus kadınlar " ekmek ve barış" için grev yaptılar. yaşam koşullarının kötülüğünü protesto ettiler. bu olay 8 mart ta olmuştur ve daha sonra bütün avrupa ülkeleri tarafından da kabul görmüştür.
1977 birleşmiş milletler genel kurulu kadın hakları ve dünya barışı günü olarak 8 mart'ı kabul etti. *
kiminin gereksiz gün olarak kabul ettiği,kiminin emekçi kadın dediğimiz kişilerin bütün kadınlar olup olmadığı sorunsalı üzerinde zırvaladığı gündür.
8 mart dünya emekçi kadınlar günüdür.ve her kadın emekçi değildir.tıpkı evine huzur dışında her boku getiren adamın,aslında bir aile babası olmadığı;gerçek anlamda bir emekçi olmadığı gibi.emekçi kadın dediğimiz olgu nerede olursa olsun ister ev kadını ister iş kadını bir şekilde 'emek veren' kadındır.ve bu anneler günügibi;sevgililer günü gibi kapitalist oyunları içinde barındıran bu günlerden farklı olarak;yılın bir günü de bu kadınlarımız için ayrılmış çok mu? bir gün olmuş çok mu?en azından bu kadınlar janımmm bana neden bu hediyeyi almadııııınnn? gibi aptallık etmiyorlar.
emeğiyle ve onuruyla yaşayan tüm emekçi kadınların günü.
kutlu olsun; şan olsun!
kavganın, uçurumlardan yükselen yeni bir dünyanın en yabanları ve evrenin en vazgeçilmezleri; siz olmasanız şuracıktık, yoktuk. kaşınız, gözünüz, dudağınız, alnınız, kirpiğiniz, saçınız, yanağınız, boynunuz, burnunuz, göğsünüz, göbeğiniz, eliniz, kolunuz, ayağınız, yedi ceddi konuşan diliniz, tarihler ve soylar kuran emeğiniz, savaşlar alt eden direnciniz, çocuğumuzun anası, ahh çocuğumun anası, ve varlığımızın en doyulmaz güzelliği, o emeğiniz iktidar olacaktır elbet, olacaktır elbet! işte bir güvercin güzelliği seherin çığlığında, dünyanın en onmaz yerlerinden yükseliyor; kıta kıta, ülke ülke; kardeşim ol daya yüzünü yüzüme. alt edilecektir bu uğursuz ilenç kadınım! inan olsun.
"bayramın kutlu olsun kadınım
unuttum telefonda söylemeyi bu sabah
sesini duydum mu dünyayı unutuyorum
nice nice bayramlara güzelim..."
hakederek kazanılmış, yakılmayı göze almış insanların alevlerinde yükselmiş, günümüzde burjuvazinin içini boşaltmak suretiyle "emekçi" sözcüğünü içerisinden çıkartmaya çalıştığı gündür.
erkeğin özgür olabilmesinin koşulunun kadınların özgürlüğünden geçtiğini düşünen bir birey olarak bunu bir kadın mücadelesi olarak gördüğüm kendilerini varetmelerine yardım değil destek verebileceğim bir gün.
yardım etmek yine erkek egemen bir yönlendirme durumu ortaya çıkaracağı için erkeklerin kadınların bu mücadelesinin içinde değil sadece yanında olması gerektiğini düşünüyorum.o yüzden dışarıdan destek olmalı erkekler..
itü rektörü muhammed şahin bugünün hatrına bir mesaj yollamış itü mensuplarına. asıl kısmı şöyle bu mesajın:
"belki hak ettiklerinizi sizlere sunamadık, belki çok konuştuk ama az ilgi gösterdik. fakat yüreklerimizdeki yeriniz her zaman çok özel. zarafet ve inceliğiniz, fedakarlık ve sevginizle hepimizin hayatına renk kattınız, hayat verdiniz."
fesatlık mı ediyorum bilmiyorum; ama bana "dünya emekçi kadınlar günü" mesajından çok anneler günü mesajı gibi geldi bu. hatta mesajdaki birinci çoğul şahısları birinci tekil şahıs yaparsanız biraz resmî dille yazılmış sevgililer günü mesajı bile elde edebilirsiniz. bir sorunu vurgulamaya adanmış bir günle ilgili olarak azıcık daha gerçekçi bir yazı beklerdim ben. yine de bilmiyorum dediğim gibi. kadınlara sormak gerek.
dünyanın genelinde büyük mücadeleler sonucunda kazanılmış hakların anlamını hatırlatan gündür.bizim kadınlarımıza bu haklar altın tepsi içinde sunulduğu için bu günün değeri o kadar da iyi anlaşılamamıştır sanki.
new york'lu kadın dokuma işçileri ne istiyorlardı?
new york'lu kadın işçiler, işgününün süresine karşı çıkıyorlardı. normal bir işgünü 12 ile 14 saat arasında değişiyordu. istemleri, 8 saatlik işgünü ve kendilerine seçimlerde oy hakkı tanınmasıydı.
greve 40.000'nin üstünde kadın işçi katılmıştır. ancak bu grev amerikan yönetimi tarafındankanlı bir biçimde bastırılmış ve olaylarda 129 kadın dokuma işçisi katledilmiştir. böylece kadın işçilerin bu en temel istekleri kanla boğulmaya çalışılmıştır.
kadın emekçilerin bu direnişi, aynı zamanda sömürüye, baskıya, zulme, haksızlığa, eşitsizliğe karşı bir başkaldırıdır. böylece 8 mart 1857, tarihe kadın işçilerin ilk kitlesel grevi olarak geçmiştir.
insan emeğini tüm değerlerin yaratıcısı olarak gören, yeryüzündeki her türlü sömürüye, haksızlığa, baskıya, eşitsizliğe karşı çıkan sosyalistler (devrimciler) sahip çıkmışlardır. kadın ve erkek arasındaki her türlü eşitsizliğin kalkmasını isteyen ve bu uğurda mücadele eden sosyalistler, 8 mart'a gerçek değerini vermişlerdir.
ıı. enternasyonal'e bağlı olarak 1907 yılında stuttgart'da toplanan ı. enternasyonalist kadınlar kongresi, bir kadın enternasyonalinin kurulmasını ve bununla clara zetkin'in görevlendirilmesini karara bağlamıştır.
ıı. kadın enternasyonal'i 1910 yılında danimarka'nın kopenhang kentinde toplandı. kadın enternasyonali'nin başkanı clara zetkin, kadın emekçilerin ve direnişlerinin bir sembolü olan 8 mart'ın "uluslararası emekçi kadınlar günü"olarak kabul edilmesini önerdi. clara zetkin'nın bu önerisi büyük bir coşkuyla kabul edildi. o tarihten itibaren 8 mart, uluslararası emekçi kadınlar günü, her yerde, kadının nihai kurtuluşuna doğru giden yolda önemli bir adım olmuştur.
8 mart uluslararası emekçi kadınlar günü, süreç içerisinde burjuvazi tarafından içeriği boşaltılmaya ve "dünya kadınlar günü" adı altında sınıfsal ve siyasal içeriğinden soyutlanmaya çalışılmıştır.
kimi der ki kadın
uzun kış gecelerinde yatmak içindir.
kimi der ki kadın
yeşil bir harman yerinde
dokuz zilli köçek gibi oynatmak içindir.
kimi der ki ayalimdir,
boynumda taşıdığım vebalimdir.
kimi der ki hamur yoğuran.
kimi der ki çocuk doğuran.
ne o, ne bu, ne döşek, ne köçek, ne ayal, ne vebal.
o benim kollarım, bacaklarım, başımdır.
yavrum, annem, karım, kızkardeşim,
hayat arkadaşımdır.
8 mart 1857'de 129 işçi kadın yaşamını verdi ve bize özgür yaşamı kazanmak için en büyük bedel olan yaşamımızı koyma zorunluluğunu öğretti.bu aynı zamanda özgücümüze dayanarak yaşam gücü olabileceğimizin eylemle tamamlanmasıyla oldu.kadın ve çocuk emeğinin sömürülmesine karşı kadın, belki de ilk tepkisini koymuş oldu.
türkiye’de 8 mart kadınlar günü :
ilk kez 1921 yılında ‘’emekçi kadınlar günü’’ olarak kutlanmaya başlanan 8 mart, 1975 yılında daha yaygın olarak kutlandı ve sokağa taşındı. 1975 yılında ‘’türkiye 1975 kadın yılı’’ kongresi yapılmıştır. 1980 askeri darbesinden sonra dört yıl anılmadı 8 mart. 1984’ten itibaren her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından dünya emekçi kadınlar günü kutlanmaya başlandı. kadınlar 80’li yıllarda 8 mart’ı izinli yürüyüşler ve şenliklerle kutlayamamışlarsa da küçük gruplar halinde mütevazi kutlamalar gerçekleştirildi. 90’lı yıllarda kadın kuruluşlarının sayı ve çeşitliliğinin artması ile beraber 8 mart daha geniş katılımlarla oldu.
tüm bunlardan sonra 8 mart dünya kadınlarının yüzyıllardır yürüttüğü özgürleşme mücadelesinin kutlandığı ve kadınların güncel taleplerinin ifade edildiği bir gün haline geldi.
