başlıktan anlaşılacağı üzere cumhurbaşkanlığı paşalık ismini niteleyen bir sıfattır sadece onlar için. önemli olan asker olmaktır, paşa olmaktır. cumhurun başkanı olmak ikinci plandadır. zaten cumhurbaşkanlığı bir makam, paşalıksa bir payedir. militarist düşüncenin iliklerimize işle(n)diğinin bir göstergesidir. onlar emekli olsalar da, vefat etseler de hep paşadırlar.
mustafa kemal atatürk
ismet inönü
celal bayar (paşalığını bilmem ama, komutanlığı var (bkz: bir bilene soralım) )
cemal gürsel
cevdet sunay
fahri korutürk
kenan evren
ilginç not: 11 cumhurbaşkanımızın 7si asker kökenlidir.
yanlış anlamaya meyyal sazanlar için bir not: burada asker olmalarına karşı çıkmıyorum. sadece olaya bir bakış açısı ve istişare ortamı sunmak derdindeyim.
açıklayıcı bir not: paşa kelimesi "baş ağa" kelimesinden türemiştir. feodalizm ve militarizm kokuları alıyorum ben burada.
bir edit: dr connersa aşağıdaki bilgilendirmesinden dolayı teşekkür ederim.
"paşa kelimesinin "baş ağa"dan mı yoksa, şahın ayağı anlamına gelen "pai şah" kelimesinden mi türediği hakkında kesin bir bilgi yoktur."
ülke tarihimiz boyunca cumhurbaşkanı olma heveslisi paşalar totalde bu ülkede cumhurbaşkanlıgına ulaşmış olanların onlarca katı. örgüt kurmalar darbe hayalleri falan. süper bir ordumuz var. cumhuriyetin bekcisiyiz derken acaba cumhurbaşkanlıgının bekcilerileriyiz mi demek istiyorlar diye düşünmeden edemiyor insan.
geçmişte kalmışlardır.
85 yıllık bir süreci tam değerlendirmeyip, başlangıç şartlarını ve geçirilen aşamaları görmezden gelip; üstelik bu tür paşaların giderek azaldığını ileride hiç rastlanamayacağını, son üç cumhurbaşkanının hiçbirinin bu özelliği taşımadığını bilmesine rağmen basit genellemelerle ben anti-militaristim, demokratım demeye çalışan sözlük yazarlarına malzeme olmuşlardır maalesef.
not: söylediklerim kenan evren için geçerli değildir
bu çok normal birşeydir, çünkü kurulan yeni düzenin benimsenmesi için, rejimi getirenlerin baş olması gerekmektedir. aslına bakarsak atatürk'ün tüm milletvekillerinin oylarıyla cumhurbaşkanı seçildiğini düşünürsek herkesin desteğini zaten alıyordu diye bakabiliriz. atatürk ile bir ayrıntıda dünya üzerindeki en iyi politakıclarından birisi olması yüzünden zaten o makama çok uyan birisidir. bu sebeplerden dolayı atatürkü ayrı tutmamız bu genelleme için çok daha iyi olacaktır. diğerleri içinse ismet inönü ve celal bayar zaten atatürk döneminde rejimi birebir soluyan ve onu oluşturan isimler.(pek çok yanlışları oldu ama hatasız kul olmaz ) onun ziyadesindeki seçilenler türk toplumundaki asker etkinliğini göstermektedir tabiki de bu yılların getirdiği birşeydir. türk toplumu asya topraklarında yaşarken dahi askerlik çok çok önemli bir konumdur (bkz: jean paul roux) (bkz: türklerin tarihi). bu sebeplerden dolayı bu seçimler olasıdır feodalizmle alakası yoktur ancak dünya konjejtörü içersinde eğer 80lere kadar yaşadığımız sovyet tehditdini düşünürsek militarist bir cumhurbaşkanın olmasını daha rahat anlayabiliriz. (buna gereklilik demiyorum ancak o zaman bu işe böyle bakılmış)
aslında bu gibi söylemler kendini aydın gibi gören sol aydınları tarafından sıkça dile getirilmektedir. ancak bu kendini aydın sananlar unutmamalıdırki hayran oldukları ingilterenin tarihinde büyük yeri olan winston churcill de bir askerdir. bu gibi örnekler avrupada fazlasıyla vardır artırmak çok mümkündür.
ancak son 20 yıllara bakılırsa avrupada olduğu gibi türkiyede de artık askerler cumhurbaşkanı yada farklı görevlerde bulunmamaktadır.