|
|
- ingiliz ihtilâlci asker ve devlet adamı. tarihte "ingiliz devrimi" olarak adlandırılan bir süreçten sonra ingiltere'nin başına geçmiştir. kral i.charles ve hükümeti kasım 1640'ta parlamentoyu toplarlar. bu parlamentoda kralın aleyhine çok ağır kararlar çıkar.(kralın düzenli ordusu olmaması, bakanların çoğunun asılması,v.s.) i.charles bu kararları kabul etmeyince kralcı birliklerle parlamentonun birlikleri arasında savaş çıkar. bu iç savaşta cromwell çok büyük bir başarı gösterip parlamento ordularının kazanmasını sağlamıştır. daha sonra yakalanan i.charles idam edilmiş ve ülkede cumhuriyet ilân edilmiştir. ama bu cumhuriyet lafta kalır ve asıl güç cromwell'in elinde toplanır. cromwell'in dikta yönetimi 1658 yılına kadar sürer.(9 yıl) o öldükten sonra yaşanan istikrarsız yönetimi giderebilmek için ii.charles tahta çıkarılır. ama tabii yaşanan bunca olaydan sonra artık kral parlamentoya karşı eskisi gibi sert davranamaz. bu dönemde ingiliz demokrasisinin temelleri atılmıştır.
sonuç olarak cromwell ingiliz tarihinde ender olarak görülen ihtilâlci kişilerdendir. yaptıklarıyla kralın nüfuzunu çok azaltmış ve avrupa siyasi yaşamında ilk kez görülen, halkın kralı yargılayarak idam etmesini sağlamıştır.(mitya, 19.09.2005 20:47 ~ 07.06.2007 23:05)
- morrissey'in bir şarkısında* "suratına tükürdüğüm" şeklinde bahsettiği kişi.
- irlandalı katliamı yapmış kişidir. bundandır ki irlandalılar ve faşist olmayan ingilizler de pek sevmez bu kişiyi.
- (bkz: new model army)
- yok diktatördü, yok demokrasinin hamisiydi; irlandalıları katletti, bundan haberi yoktu tartışmaları yapılan ingilizlerin 17.yy ortalarına damgasını vurmuş kralı. ingiltere'ye en önemli katkısı, onun zamanında denizcilik için kabul edilen deniz yasasıdır. bu sayede ingiltere için tam anlamıyla denizler hakimi bir sömürgeci imparatoluğun kapılarını açmıştır. denizlerde ispanya ve portekiz' e üstünlük sağlamıştır.
- (bkz: protectorate)
- sağlık sorunları nedeniyle doğal sayılabilecek nedenlerden ötürü ölmesinden üç yıl sonra, 30 ocak 1661'de mezarından çıkartılıp kafası kesilmiş olan ingiliz askeri ve siyasi lider.
- birinci james'in oğlu birinci charles'ın divine right of kings teranesine fazla kapılıp parlamentoyu rafa kaldırmaya, tiranlığın dibine vurmaya yeltenmesi üzerine, parlamento ordusunun başında royal family'i ezip geçmiştir bu dayı.
öyle ya da böyle kendisi de bir tiran haline gelen oliver baba, britanya'nın en başarılı hükümdarlarından biri olmuştur.
- (bkz: interregnum)
|
