telif hakkınin ingilizcesi. her ahlaklı insanın uymasını beklediğimiz kutsal kavram.
dijital ortamlarda
watermark ve
fingerprint gibi labeling teknikleri ile korunan hak.
alıntı -
çalıntı arasındaki ince çizgidir, tek harflik farktır.(c)
işaretindeki c de onu simgeliyo zaten. ingilizce de ç olmadığı için yuvarlak içinde c yapmışlar. copyright'i türkler buldu esasen. türk eserlerini kopyalayıp yapıştırarak terbiyesizlik boyutlarını zorlayan çinlilere karşı çok eskilerde verilmiş en güzel cevaptır copyright. copyright işaret ve işaretçilerine uyalım, uymayanları uyaralım.
(bkz:
atma recep din kardeşiyiz)
"©"
(camel, 05.01.2007 01:32)
belki başlangıçta gerçekten fikir ve eserleri korumak için ortaya çıkan ama kapitalist anlayış karşısında hele ki türkiye'de anlamını yitiren kavram.
artık her alanda ve sanatsal anlamda özellikle kendini bir şekilde yinelemeye başlamışken dünya, birilerinin kalkıp çocukken yaptığımız gibi bunu ilk ben dedim diyerek para kazanmasıdır da diyebiliriz.
türkiye de bir çok web sitesi sahibinin anlamını dahi bilmediği, © simgesinin havasına kapılıp, copy paste içeriğinin altına eklediği simge ve anlamı.
bir de bir zamanlar sanki her web sitenin altında olma zorunluluğu varmış gibi "powered by" veya "produced by" yazanlar vardı ki allahdan eskisi kadar yok.
detaylı bilgi için :
http://www.smashingmagazine.com/...
copyright hakkında yanlış bilinenler için :
http://www.templetons.com/...
telif hakkı (abd = copyright)
===========
ilk tanım, telif hakkıyla (copyright) ilgili. önce metinler için tanımlanan bu hak, sonra
besteler, çizimler, derlenmiş bilgiler için genişletilmiş. ama özünde bir çoğaltma ve yayma
hakkı. yani bir metni ortaya çıkaran kişi veya kişilerin izni olmaksızın o metinden
yararlanılamıyor. bir makale yazdıysanız, o makaleden belli miktarın üzerinde alıntı yapılamıyor.
bunun üç istisnası var:
1. kataloglama: telif hakkını kayıt altına alan tescil kuruluşlarındaki kullanımlar. bunların
sınırı yok.
2. kamu yararına sunulan kopyalar:
a) kütüphanelerdeki kullanımlar. bunlara da sınır yok, ancak hakkın sahibi bunların miktarı
hakkında bilgilendirilmeyi isteme hakkına sahip.
b) eğitimdeki kullanımlar. aynen kütüphane kullanımı gibi. ayrıca, öğretmenler ve öğretim
üyeleri derslerinde istedikleri gibi kullanmakta özgürler; ancak kaynağını belirterek.
3. hakkaniyetli kullanım: ticari bir metada dahi olsa, nereden ve nasıl alındığını
belirtmek kaydıyla alıntı yapılması. bunlarda sınır değişken olabiliyor; ancak genel kabul,
bir paragraftan kısa olması, mümkünse kelimesi kelimesine aynı olmaması, veya öyleyse de
tırnak işareti vb yollarla aynen alındığının belirginleştirilmesi. alıntı daha uzun olacaksa
veya sahibi alıntı için izni kesinlikle şart koşmuşsa, sahibinden izin alınması gerekiyor.
telif hakkı, halka açık biçimde yayınlanmayla kendiliğinden devreye giren bir hak. tescili
gerekmiyor, dolayısıyla tescil kuruluşu genellikle yok. ancak, abd vb ülkeler cüzi bir ücret
(20 usd gibi) karşılığı bunları tescil eden kuruluşlara sahip ve tescil ettirmiş olmak
mahkeme sürecinde avantaj sağlıyor, sen yaptın ben yaptım tartışmalarına yer kalmıyor.
özellikle fuarlar, bilimsel toplantılar gibi yerlerde yapılmış sunumlara ilişkin telif hakkı
sorunları çıkıyor, çünkü bunlar halka açık yayınlama, fakat her zaman belgelenmesi, yani
zaman, yer ve içeriğin kesin olarak saptanması mümkün olamıyor. bunun önüne geçmek için
uluslararası toplantıların akreditasyonu yoluna bile gidilmiş. tutanakları tutulmayan
akredite olamıyor. yine de, böyle bir toplantıda sunulan şey, telif dışında bir fikri hakka
konu edilecekse, altı ayı geçirmeden girişimde bulunulması gerekiyor.
www.turkhukuksitesi.com