cinsiyet kotası  

siyasi ve diğer karar organlarında kadınların etkili olabilecekleri, haklarını savunabilecekeleri oranda temsil edilmesini garanti eden bir uygulamadır. bilimsel bulgulara göre bu asgari temsil oranı ya da kritik eşik olarak adlandırabikeceğimiz oran %30'dur.

türkiye de uygulansa dahi ne kadar amacına ulaşacağı tartışmalı olan bir yöntemdir. ki geçen hafta içinde sayın(!) başbakanın kadın temsiliyetini artırmak adına kaderin kota istemini "mal mısınız siz de size kota uygulayalım?" diyen bir yönetim iktidarda.

tbmm açılış resepsiyonunda kader başkanı hülya gülbaharın cinsiyet kotası istemine sayın başbakanımız rte'nin verdiği cevap: "kotayı ben eşitlik olarak algılamıyorum. abd de kota var mı? fransa da kota kaç? sen ruanda mı olmak istiyorsun, buyur ruanda ol." şeklindedir.

öncelikle liberal demokrasinin tanımını ortaya koyduğu ve belirgin çizgilerle ayırdığı kamusal alan/ özel alan ayrımında kadın özel alana hapsedilmekte ve özel alana yüklenen görevlerle kadın bu özel alana adeta mahkum edilmektedir. erkek hegemonyası altında bulunan kamusal alanda ve dolayısıyla siyasette yer tutunmaya çalışan kendi alanının dışına çıkmaya çalışan kadınların siyasi karar mekanizmalarında bulunmaları, seslerini yükseltebilmeleri oldukça güçtür. bu koşullar altında ise kadınların eşit yurttaş olma talepleri ancak özel ayrıcalıklarla, pozitif ayrımcılıkla karşılanabileceği tarihsel süreç içinde görülmüştür. kota pozitif ayrımcılıkaraçlarından sadece biridir.

yasalar önünde kadın erkek eşitliği, fırsat eşitliği hakkı, fırsat önceliği hakkı. işleyen süreç bu şekilde olmuş ve fırsat eşitliği getirilmesine rağmen sağlanamayan kadın erkek eşitliği ise fırsat önceliği getirilerek sağlanılmalıdır. fırsat önceliği politikaları yasalar önünde eşitliğin, fırsat eşitliğinin yeterli olmadığı görülerek geliştirilmiş bugünün en gelişkin eşitlik politikalarıdır. fırsat önceliği politikalarının arka planında bir özgürlük anlayışı vardır. ayrıca eşit olmayanlara eşit davranmak o eşitsizliği devam ettirmek anlamına gelmektedir ve adaletsizliktir.

bu bilgilere ek olarak; her fırsatta abd yi örnek veren rte cinsiyet kotası söz konusu olduğunda da abd yi örnek vermekten geri kalmamıştır. ancak rte'nin anlamadığı şudur: türkiye abd olmak istememektedir, çıkarları için sömürecek halk aramamaktadır. türkiye eşit, özgür bir toplum olmak ve refah seviyesi yüksek bir ülke olmak istemektedir. türkiye abd gibi toplumsal sınıflar arasında uçurumun olduğu bir ülke de olmak istememektedir.

biz kadınlara, kuzey avrupa ülkelerini örnek ver rte! kadın temsiliyetinin en üst düzeyde olduğu, cinsiyet kotasını yasalarında bulunduran, refah seviyesi yüksek, sınıfsal ayrımın az olduğu kuzey avrupa ülkelerini...

düzeltme: yazım yanlışları

kadınların icad ettikleri ve kendileri için yerine getirilmesini her zamanki gibi erkeklerden umdukları yeni bir şövalyelik türü. kadının edilgen olduğu, erkekler olmadan hiç bir şey yapamayacağı, dolayısıyla kendi başına siyasette de yer edinemeyeceği bilinçaltı varsayımlarının feminist görüntü altında dışavurumu.
(bkz: kendiliğimden bir şey olamıyorum)
(bkz: sulugözlük)