cemevi diye yazılır kesinlikle ayrı yazılmaz. cem topluluk, toplanma anlamlarına gelir yani cemevleri dini yükümlülükleri yerine getirmenin dışında toplanıp biraraya gelmek içinde kullanılır. birçok kültürel faaliyetleri vardır bunların başında bağlama dersleri, semah ve folklor, üniversiteye hazırlık, yurt dışındaki cemevlerinde türkçe eğitim, gitar dersleri, matematik vs dersleri verilir ayrıca hemen hemen tüm cemevlerinin kendilerine ait kütüphaneleri var.
ve tabiki en önemlisi cemler * düzenlenir, alevi dedeleri, büyük saz üstadları gelirler tadına doyum olmaz...
edit: vakti zamanında bu başlık "cem evi" şeklindeydi girişte ki kesinlikle "cemevi" diye yazılır ibareside bu yüzden konmuştur ama tabi başlık düzeltilince anlamsız gibi durdu, açıklayalım dedik efem...
ibadethanedir. "kültür evi" vs. diyen homojenleştirme heveslilerine inat, tepeden tırnağa dek ibadethanedir.
tuhaflığa bak: diyanet yetkilileri, hükümet yetkilileri vs. çıkıyor ve diyorlarki bana, "evet sen alevisin, fakat ibadethanen camidir. cemevi dediğin yapı ise, kültür evidir." size ne yahu! senin camin, benim için dinsel olarak hiçbir şey ifade etmiyor. allah ile kul arasındaki ilişkideki mekânın tanımının ne olacağına hangi hakla karışırsın?
bazı götten bacaklıların tabirlerine göre mumsöndü yapılan yer.
biz biliyoruz. kadınların da cemevlerinde ibadet ettikleri düşünülerek, onları kötüleme amaçlı ortaya atılmış bir iddiadır şüphesiz. alakası yoktur böyle şeylerle. tören biter, mum söner.
öyle kadın-erkek ayıramamış aleviler, özür diler sunni abilerinden onlar.
ha, eğer her bulduğunuz karanlık yerde yiyişiyorsanız diyecek bir şey yok tabii size. helal olsun.
alevi kardeşlerimizin toplanma yeri. chp'li çankaya belediyesi başkanı muzaffer eryılmaz, deniz baykal'ın talimatıyla türkiye'nin en büyük cemevi'nin yapılması için dikmen semtinde 4.300 m2'lik bir alanı tahsil etmiş. çağdaş, laik, hoşgörülü çankaya'ya da bu yakışırdı.
ortodoks din görüşleri kendileri için tehlike olabilecek her görüşü heretik ilan eder. bu heretiklerle çarpışırlar, öldürürler ve kesinlikle onları kabul etmezler. monolist din anlayışının biricik temsilcilerinden biri olan sünni yapılanmamız, düalizme meyleden yapısı ile aleviliğin ne ibadetini, ne ibadethanesini ne de insanını kabul edebiliyor. bunun birinci nedeni cehennem, ikinci nedeni ise para kaynaklarının kuruma korkusudur. bu yüzden; devletin bir kısım ibadethaneleri resmileştiren ve bir kısmını adamdan saymayan yapılanması kırılmadıkça, bu büyük ruhban sınıfı ortadan kalkmadıkça yani tam bir laik yapılanmaya girmedikçe bu cemevleri ibadethane olarak kabul edilmez. bu durum sürdükçe alevilerin sünnileşmesi eğilimi, yani asimilasyon devam eder.
alevilerin ibadethanesidir. nasıl ki ben caminin ibadethane olmadığını iddia etsem bile cami ibadethane ise, başkaları da cemevine ibadethane değil dese de cemevi ibadethanedir.
diyanetin bu konudaki tavrına gelince: (bkz: @2438656)
bir ilahiyat profesörünün yaptığı açıklamaya göre değildir. kimdir o kişi bayraktar bayraklı hatta hac suresinden falan örnekler vermişti cemevleri yoktu içinde. ve orada folklor oynanıyor, semah yapılıyor orası ibadethane olmaz demişti.
zaten cemevi, cemevi. o kadar.
yani basite indirgeyeceğim misal evinizde oyun oynuyorsunuz diye, evinizde namaz kılamıyor musunuz. eviniz sizin ibadethaneniz değil mi? ya da biraz daha karıştıralım, aklınızdan ve kalbinizden kötülük geçti diye, namaza niyet edemiyor musunuz siz, oysa ki ilk ibadet ettiğiniz yer aklınız ve kalbiniz değil mi?
dahası cem adı üzerinde, toplanmak, konuşmak, semah yapmak,paylaşmak. insanların nasıl inanacağına, ne şekilde inanacağına neden karışıyorsunuz.
birtakım kesim ısrarla orada yapılan ibadeti dönme, tepinme olarak kabul ettiği sürece ibadethane olarak kabul görmemeye mahkum olacak olandır. kadeşim inanmıyorsan da biraz saygı be!!!
cemevlerinin özelliği ibadethane olmasının yanısıra, insanlar arasındaki anlaşmazlıkları da çözen, dargınları barıştıran bir nevi mahkeme olmasıdır. en büyük yaptırımı ise tecrittir. eğer kişi aleviliğin gerektirdiği ahlaktan uzak ise diğer alevilerce dışlanır, cemevine alınmaz. ta ki doğru yolu bulup kendine çekidüzen verene kadar.
boğazlarına kadar batmış oldukları sığ düşüncelerinin gözlerini kör edip gerçekleri görmelerine izin vermemesinden midir yoksa bu sığ düşüncelerin içlerindeki araştırma, öğrenme, sağlıklı düşünme yetisini eritip yok ettiğinden midir bilinmez kimi bünyelerin ilkokul çocuklarıyla eşit seviyedeki cahilliğin ürünü gibi duran " her inanca göre ibadethane mi olur canım ? " gibi argümanlarla ibadethane olmadığını savundukları yerdir.
önce şurda bi uzlaşalım canlar. şu her inançtan biri(!) diyerek sunduğunuz alevilik, tıpkı sünnilik gibi islamiyet'in diğer bir kolu olmakla beraber alevilikle ilgili sağdan soldan duyduğunuz aslı astarı olmayan iftiralarla, yalan yanlış fikirlerle doldurduğunuz beyniniz kabul etmek istemese de aleviliğin sünnilikten, sünniliğin alevilikten üstün bir tarafı yoktur.
her sokakta bir cami var diye mi cemevi ibadethane olamaz ya da cemevi ibadethane olursa diğer cemaatler, tarikatlar harekete geçer öyle mi? birileri bir yerde yanlış yapıyorsa bunun ızdırabını aleviler çekmek zorunda mı? hadi bunlar bir derece mazur görülebilecek insanın katılmasa bile saygı duyabileceği fikirler ama sen kimsenin ibadet şekliyle inancıyla dalga geçemezsin. senin bünyen algılamak istemese de dönme, tepinme olarak adlandırdığın ibadetler anlayamayacağın kadar geniş bir felsefeyi içinde barındırır.
cemevini ibadet olarak görme ! ama allah aşkına içerisinde yapılanlarla dalga geçme ! gör lütfen gör bütün bu yapılanlara karşın alevilerin cumhuriyetlerine, vatanlarına, atatürklerine olan bağlılıklarını gör. hepinize rağmen !
alevilik kesinlikle ama kesinlikle islamın bir kolu olamaz. lastik mi kardeşim din kafana göre çek bi tarafa. zamanında hristiyanlar yapmış buyur ortada ne halde oldukları. islamiyet keyfiyetten indirilmedi ya bozuldukları için değil miydi?? bu nedenle islami bir ibadethane olarak adlandırılması yanlış olan mekanlar.
alevilik nasıl müslümanlık oluyor anlamak mümkün değil. islamın şartları malum.. oruç? zekat? namaz? kuran-ı kerim in esaslarına uygun hangisi var allah aşkına kimi kandırıyorsunuz. inandığın mensubu olduğun dinin allah tarafından gönderilmiş esaslarının yazılı olduğu kuran'a ne kadar uyuyorsun. hayret birşey ya!!
bir alevi olarak söylüyorum, aslında ibadethane değildir. zaten alevilikte ibadetin toplu yapılması, bazı hırtların dediği gibi "dönülmesi, tepilmesi" (sanırım semah dönmeyi kastediyorlar) gibi bir durum söz konusu değildir; en azından bazı alevilerde böyle bir şey yoktur (ya, şaşırdınız değil mi? siz aleviliği islamın sadece bir mezhebi olarak düşünüyordunuz ama aleviliğin içinde de farklı ritüeller mevcut). biz şahsen ibadet olayında düşünceliyiz; ibadeti düşüncede yapıyoruz. yanlış veya doğru bir şey olup olmadığı da hiçkimseyi ilgilendirmez. "leküm diynüküm veliyediyn" birader.
cemevi aslında toplum yaşamını parçalarından biridir; hatta alevi toplum yaşantısının en önemli öğelerini barındırır. misal, eski zamanda bir köyde bir cemevi düşünün, burada insanlar dertlerini, kaygılarını paylaşırlardı, eğer bir komşu diğerinin hakkını yediyse mahkeme kurulur, karar verilirdi, haksız olan cemden dışlanırdı (ufacık bir köyde iki yıl boyunca cemden dışlanma gibi "toplumdan soyutlama" şeklinde çok ağır cezalar mevcuttur). yani cemevi "hak kapısı" derken "hakk kapısı" olmaktan ziyade toplumun kendi kararlarını aldığı, kendi yargılama sisteminin olduğu yerlerdi. eh, toplanmışken biraz da semah dönermişiz. "şekli ibadet" kısmı bu kadar. bazı arkadaşların zannettiği gibi sabahtan akşama kadar bir dedenin saz çaldığı, cemaatin semah dönüp sonra da çekip gittiği yerler değildi. bu dediğim osmanlı döneminde dağ köylerindeki gizli kapaklı cemevlerinin durumudur (gizliymişiz, çünkü osmanlı için tehditmişiz, kesilirmişiz. yoksa gizemi sevdiğimizden değil).
peki cumhuriyet dönemi nasıl? asmışız hz ali resimlerini, semah dönüyoruz. niye? artık devletin tanıdığımız mahkemesi var (abdullah gül demeçlerindeki edayla "hukukun üstünlüğüne sonuna dek inanıyoruz"). yani cemevi ne olmuş? sadece ibadet yapılan bir yer. hakikaten öyle olmuş. yani eskiden köyde "dede" dediğin adam alimmiş, gralmış, her haltı bilirmiş (koyunun olmadığı yerde keçiye çelebi mehmet demişiz), ama şimdi bakıyorsun şansal büyüka veya hıncal uluç bir dededen daha fazla şey biliyor. dolayısıyla cemevlerinin eski misyonu kalkmış, sadece ibadet yeri olmuş. zaten dedelerden aktarılan alevi tarihi de büyük oranda yanlışlardan ibaret olunca, birkaç bilgili dedeyi saymazsak dedenin bugün tek fonksiyonu "ya ali, hüü erenler" demektir. bu haliyle sadece semah dönülen cemevinin varlığı da açıkçası sinirime dokunuyor. cemevinin "toplum evi", "kültür evi" olması gerek.
ama diyanetle yapılan tartışmaların içinde aslında aleviliğin inceden inceye yok edilmesi durumu göze batıyor. cemevlerine ayrılacak parayla bu cemevleri sadece "ibadethane" statüsüne indirilecek ve bir tarih yok edilecek. müsaade edilmemeli, göz yumulmamalı.
bazı insanlar "o zaman satanistlere de devlet baba din büyüğü atasın, bize elektrik-su versin" diyorlar. versin, umrumda olmaz. düşünün ki islamda "maaşlı imam" gibi bir kavram yokken (namazda önderlik edenin bunu para için yapması islam'a uymaz aslında) devlet buna para akıtıyor. sataniste de versin. ama açık söyleyeyim, ayinde de devletin verdiği kediyi kessin. devlet kedi vermezse ve bir sabah uyandığımda kedimi bulamazsam o kediyi kesen satanist cemaatinin ta amına koyarım. talepleri adam gibi yapsınlar, devletten eksik malzeme almasınlar.
not: bazı kesimler "camiler alevilerin de ibadet yeri" gibi ifadeler kullanıyorlar. eğer ibadet edeceksem bunun mekânını seçme özgürlüğüm var sanırım. kimse benim yerime ibadet yeri seçmek, atamak gibi bir çabaya girmesin. boş işler bunlar. camide ibadet etmiyoruz, bu durum da kimseyi ilgilendirmesin (istemiyorum kardeşim, ilgilendirmesin). seçenek sunmak yerine kabullensinler, saygı duysunlar, olmuyorsa biraz alevilik tarihini araştırsınlar. bu konuda kaynak çok.
tam sayı bilinmiyor, fakat kaba bir tahminle toplam nüfusun %10-15 civarı bir oranının alevi olduğu söyleniyor. farklı kesimlerce pek itiraz görmeyen bir oran bu, izzettin doğan gibi her on cümleden dokuzuna "25 milyon alevi vatandaşımız" diyerek başlayan isimleri katmazsak. aslında sayının ya da oranın da önemi yok. %1 de olabilir, doğan'ın iddia ettiği gibi 25 milyon da. sıkıntı, tanıma/tanımama noktasında düğümleniyor.
alevilikte ibadet, düzenli/kurallı bir çizgiye bağlanmış değildir. yani her cuma kılınması gereken bir cuma namazı, ya da her gün 5 vakit kılınması gereken bir günlük namaz zorunluluğu yoktur. aslında aleviliği sünni islamdan ayıran temel noktalardan belki en önemlisi, daha sözel ve doğaçlama bir tarzda kendisini gerçekleyen bütünlerden oluşmasıdır. bu nedenle, dindar bir alevinin her gün cemevinde bulunma zorunluluğu yoktur.
cemevi de, etimolojik olarak bakıldığında bu sözelliğin ve kendiliğindenliğin içerisinden doğmuştur. eski zamanlarda köylerde, yılda bir kez büyük bir cem ayini yapılır, köyün/kasabanın en büyük evi, "cem evi" olarak kullanılırdı. cemevi kelimesi/ifadesi buradan geliyor. yani ibadet mekanında da bir sınır ya da zorunluluk çizgisi yok.
cemevleri ibadethanedir, çünkü belirli kutsal günlerde aleviler lokma dağıtmak ve ayin-i cem'e iştirak etmek isterler. bayram günlerinde bayram cemi ve namazı kılmak isterler. türbe ziyaret edip dua etmek isterler. dedelerden dua almak isterler. liste uzatılabilir.
peki kamu otoritesi ne diyor? buyuruyorlar ki, "hayır, orası kültür evleridir. ibadethaneye gideceksen, cami var. oraya gidebilirsin. tabii ki kilise ve sinagoglar da var. tercih senin."
sıkıntı 1: laik bir devlet isek, hatta fransız laisizmini tatbikle övünç duyan bir devlet isek, dini ibadethane olan/olmayan tanımını niçin devlet yapıyor? devlet ulema mıdır? o halde devlet, abdest öncesi vücuttan kan çıkması halinde abdestin bozulup bozulmadığına dair fikir yürütebilir ki, bu tür bir laiklik anlayışı ne fransız ne de anglosakson türe dahil edilebilir. olsa olsa, sakil türk işi laiklik olabilir.
sıkıntı 2: sünni din adamları, aleviliğin yukarıda bahsettiğim sözelliğinden/doğaçlama kültüründen/kendiliğinden ötürü, sünni islam kalıpları çerçevesinde mekan/kural tanımına girişiyor, dolayısıyla alevilerin pek çok talebi yanıtsız kalıyor.
bu sıkıntının öyle ya da böyle, bir şekilde çözüleceği aşikar. mesele, ortaya konacak çözümün bir çözüm mü yoksa alevilere biraz olsun nefes aldıracak bir ara çözüm mü olacağı. insanların dinsel tercihlerini ve pratiklerini tanımak bu kadar zor olmamalı.
alevilere komünist denmesinin en büyük etkeni cemevleridir. camilerdeki yozlaşmaya karşı bir tutum sergilediği ve içinde eğitimci, aydınlanmacı kişiler bulunduğu bir gerçektir .
ayrıca aleviliğin, dinin bürokrasisini 2. plana atıp insancıllığa yaklaşan ideolojisinin vuku bulduğu mekanlardır...
emeviler zamanında halife muaviyenin -muaviye uluyan köpek demekdir- emriyle camilerde imam ali'ye hakaret edilmeye, lanet okunmaya başlandı. ali yandaşları da önderlerine hakaret edilen bir mekanda ibadet etmeyi doğru bulmadılar ve haklı olarak camiye gitmeyip, ibadetlerini evlerinde yapmaya başladılar. işte o evler cemevlerinin prototipleridir. islamda ilk ibadet şekli ve yeri konusunda ayrışma bu şekilde başlamıştır.
