bibere acılığını veren kimyasal.
daha ayrıntılı bilgi için;
http://www.kimyasanal.net/konugoster.php?yazi=iloj24x26kacı biberde bulunan bir maddedir ve yanma duyularımızın çalışmasına sebep olur.
bibere acılığını veren,oldukca kuvvetli ve kararli, (bilindigi kadariyla) dogada sadece aci biberlerde kristal olarak olusan bir alkaloiddir.
tarih bizi biraz eskilere, 1816 yilini götürdügünde, bucholtz'un, ilk olarak aci biberin aci kismini organik cözücüler yardimi ile ayirmis oldugunu, 1846 yilinda da isim babasi thresh tarafindan, kapsainin kristal olarak elde edildigini görmekteyiz. 1964 yilinda ise kosuge ve ınagaki, aci biberin aci kismina katkida bulunan, dihidrokapsaisin, homokapsaisin, homodihidrokapsaisin, nordihidrokapsaisin gibi diger "kapsaisinoid"leri ayirarak tanimlamislardir.
bize iste yerine göre istah acici, mükemmel lezzetteki aci tadi veren tüm bu kapsaisinoidler olmasina karsin, bu rolde büyük payi kapsaisin ve dihidrokapsaisin almaktadir.
kapsaisinin verdigi aci üzerine belki de en cok calisan wilbur scoville, 1912 yilinda, bunu bir skalaya uydurarak, saf haldeki kapsaisin icin her ne hikmetse 16 milyon scoville (skovil olarak cevirebiliriz sanirim) birimini uygun görmüstür. elbette ki scoville nin bu birimi objektiflikten uzak olmasindan dolayi bilimsel olarak kabul edilmese de günümüzde aci biber delileri (deli dedim cidden deli oluyor insan bazen) tarafindan aci biberleri siniflandirmakta kullanilmaktadir. günümüzdeki en aci biberlerin 300.000 ila 500.000 skovil biriminde oldugu kabul edilmektedir.
laboratuvarda aci biberlerden kapsaisin elde etmek mümkün (aci biber tarlaniz olsa fena olmaz bunun icin) ama saf olan bir acinin, acidan daha da öte acilar getirecegini hesaba katmak gerekir. saf kapsaisin, dilinizi, dudaginizi sisirmekle kalmayip, koruyu elbise ve maske takmaniza neden olacak kadar tehlikeli durumlar arz etmektedir. eeee bosuna denmiyor, her seyin fazlasi zarardir diye.
ancak saf kapsaisinin sanayisel uygulamasi yok degil. sprey hali, bahcelere dadanan zararli memeli hayvanlari uzaklastirmakta ve denizcilikte kaplamacilikta kullanilmaktadir.
aci biberin kendise gelecek olursak, a, c ve e vitamini icerigi yüksek olan aci biber, folik asit ve potasyum bakimindan da oldukca zengindir ve neredeyse hic hidrokarbon icermemektedir. endorfin salinmasini saglamaktan baska, anekdotal bir bilgi olarak bilinci de arttirdigi söylenmektedir.
